Ο Trump έδωσε εντολή για παρατεταμένο ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν προκειμένου να ασκηθεί μακροχρόνια πίεση μέσω περιορισμού των εξαγωγών πετρελαίου και της ναυσιπλοΐας υποστηρίζει η Wall Street Journal
(upd8) Με το θρίλερ της εκεχειρίας στη Μέση Ανατολή να κλιμακώνεται και με την αβεβαιότητα για το εάν θα υπάρξει νέος γύρος συνομιλιών με απώτερο στόχο την επίτευξη μιας συμφωνίας, ΗΠΑ και Ιράν έχουν επιδοθεί σε έναν ιδιότυπο ανταγωνισμό για το ποιος μπορεί να αντέξει περισσότερο…
Κύριο μέλημα τους είναι να στείλουν το μήνυμα πως ο χρόνος είναι με το μέρος τους…
Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να αποδοθεί και η εντολή του Trump – όπως αναφέρουν αμερικανικά ΜΜΕ – προς τους συμβούλους του να ετοιμαστούν όχι για έναν νέο γύρο βομβαρδισμών, αλλά για έναν παρατεταμένο ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν προκειμένου να … εξαντληθούν τα αποθέματα πετρελαίου και άρα τα έσοδα του καθεστώτος…
Από την πλευρά του το Ιράν ποντάρει ότι το κλείσιμο των Στενών του Hormuz θα συνεχίσει να προκαλεί τεράστιες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και ενέργεια - ήδη οι τιμές του Brent ξεπέρασαν τα 113 δολάρια το βαρέλι - που τελικά θα αναγκάσουν τις ΗΠΑ να υποχωρήσουν πρώτες…
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προσλάβει έντονα οικονομικές διαστάσεις… και έχει εξελιχθεί σε ένα ... άγριο παιχνίδι νεύρων...
Μάλιστα αναλυτές και ΜΜΕ αναφέρουν πως στο εξής δεν θα πρέπει να αποκλείονται ακόμα και τα πιο απίθανα σενάρια: όπως αυτό που θέλει τον Trump είτε να «στήνει» μια συμφωνία ειρήνης με το Ιράν είτε ακόμα και να διακηρύττει μονομερώς στρατιωτική νίκη…
Μέσα σε αυτό το χαοτικό σκηνικό όπου η κάθε πλευρά μπορεί να υποστηρίξει ότι… θέλει, η Mossad προκαλεί σοκ, καθώς αναγνωρίζει ότι όλη η στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν ήταν λάθος και ότι οι Ιρανοί δεν πρόκειται να παραδοθούν ποτέ…
Προειδοποίηση Trump: Το Ιράν πρέπει να συνετιστεί σύντομα...
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump προειδοποίησε το Ιράν να «συνετιστεί σύντομα».
«Το Ιράν δεν μπορεί να συγκροτηθεί.
Δεν ξέρουν πώς να συνάψουν μια συμφωνία μη διάδοσης πυρηνικών όπλων.
Καλύτερα να συνέλθουν το συντομότερο!» ανέφερε σε ανάρτηση του ο Trump.
Henningsen (Αμερικανός αναλυτής): Ο Trump θα σκηνοθετήσει συμφωνία ειρήνης με το Ιράν
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump ενδέχεται να σκηνοθετήσει τη σύναψη μιας ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ιράν υποστηρίζει ο γεωπολιτικός αναλυτής Patrick Henningsen.
«Ο Trump μπορεί να αποφασίσει να οργανώσει μια ψεύτικη ειρηνευτική συμφωνία, δηλαδή να υπογράψει κάποιο έγγραφο μόνος του και να προσποιηθεί ότι το υπέγραψε κάποιος Ιρανός ή κάποιος άλλος» αναφέρει ο Henningsen.
Κατά τη γνώμη του Henningsen, ο επικεφαλής του Λευκού Οίκου μπορεί επίσης να προσομοιώσει αλλαγή εξουσίας στο Ιράν, ώστε δήθεν να δημιουργήσει επαφή με μια νέα κυβέρνηση.
«Ο Trump, πιθανότατα, θα αναγκάσει κάποιον Ιρανό να υπογράψει και θα πει: ορίστε, αυτός είναι ο νέος πρόεδρος.
Κάπως σαν τον Juan Guaidó.
Και θα στηριχθεί σε έναν υποτιθέμενο επόμενο πρόεδρο του Ιράν για κάποιο διάστημα μέχρι να ξεσπάσει ένα νέο κύμα κρίσης» αναφέρει ο ειδικός.
Σοκ από Mossad: Όλα λάθος στο Ιράν, οι Ιρανοί δεν θα υψώσουν ποτέ λευκή σημαία
Ο Udi Levy, πρώην αναπληρωτής επικεφαλής της Mossad δήλωσε σχετικά με την αντίσταση του Ιράν στον πόλεμο με τις ΗΠΑ ότι οι Ιρανοί δεν θα υψώσουν ποτέ λευκή σημαία.
«Όλες οι εκτιμήσεις ήταν λανθασμένες.
Στην πράξη το Ισραήλ υπέστη ήττα σε επιχειρησιακό και στρατηγικό επίπεδο απέναντι στο Ιράν — ήττα!
Οι Ιρανοί δεν θα παραδοθούν ποτέ και δεν θα υψώσουν λευκή σημαία» υποστήριξε ο Udi Levy, πρώην επικεφαλής ειδικών επιχειρήσεων της Mossad.
Σύμφωνα με τον Levy, το σχέδιο της Mossad, το οποίο προέβλεπε να ξεκινήσει με επίθεση κουρδικών αποσχιστικών στοιχείων από το Ιράκ και να φτάσει μέχρι την Τεχεράνη ώστε να ανατραπεί η κυβέρνηση στο Ιράν, απέτυχε.
«Όταν κοιτάζω το ζήτημα του Στενού του Hormuz, πώς μέσα σε αυτόν τον πόλεμο εμφανίστηκε ξαφνικά σαν ένας αιφνιδιαστικός παράγοντας — αυτά ήταν στρατηγικά και επιχειρησιακά λάθη μας» επισήμανε ο Levy.
Τεράστια αποτυχία ΗΠΑ, Ισραήλ – Κυρίαρχοι οι Φρουροί της Επανάστασης στο Ιράν
Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) ενισχύουν διαρκώς την επιρροή τους στο Ιράν αναφέρει το Reuters επικαλούμενο Ιρανούς αξιωματούχους και αναλυτές.
Όπως μεταδίδει το Reuters, το αποτέλεσμα της στρατιωτικής επιχείρησης που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν αποδείχθηκε αντίθετο από το επιδιωκόμενο — καθώς, όπως σημειώνεται, επιθυμούσαν αλλαγή εξουσίας στη χώρα.
«Η πίεση κατά τη διάρκεια του πολέμου συγκέντρωσε την εξουσία σε έναν στενότερο, πιο σκληροπυρηνικό εσωτερικό κύκλο, ο οποίος βασίζεται στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, στο γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη Mojtaba Khamenei και στο IRGC, το οποίο πλέον κυριαρχεί στη στρατιωτική στρατηγική και στις βασικές πολιτικές αποφάσεις», μεταδίδει το Reuters.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Ιράν μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιάσει ενδείξεις εσωτερικής διάσπασης κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Το Reuters υποστηρίζει επίσης, επικαλούμενο μία πακιστανική και δύο ιρανικές πηγές, ότι ο διοικητής του IRGC Ahmad Vahidi έχει εξελιχθεί σε κεντρική πολιτική φυσιογνωμία στο Ιράν.
Al Jazeera: Ιράν και ΗΠΑ ανταγωνίζονται για το ποιος θα αντέξει περισσότερο
Το Ιράν και οι ΗΠΑ προσπαθούν να δείξουν ποιος έχει μεγαλύτερη «ανθεκτικότητα»
Το Ιράν προσπαθεί να «προβάλει» μια εικόνα κανονικότητας τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς, επαναλειτουργώντας το διεθνές αεροδρόμιο, δήλωσε ο Rob Geist Pinfold, λέκτορας διεθνούς ασφάλειας στο King’s College London.
«Έχουμε ξεπεράσει το στάδιο, τουλάχιστον προς το παρόν, ενός φυσικού πολέμου … αλλά βρισκόμαστε ακόμη σε ένα στάδιο έντονου ανταγωνισμού μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, όπου και οι δύο πλευρές προσπαθούν ουσιαστικά να στείλουν το μήνυμα η μία στην άλλη ότι διαθέτουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, ότι ο χρόνος είναι με το μέρος τους», δήλωσε ο Pinfold στο Al Jazeera.
Αναφερόμενος στην ιρανική πρόταση, εξήγησε ότι η Τεχεράνη «αναβάλλει όλα τα δύσκολα ζητήματα για αργότερα», δίνοντας προτεραιότητα στο τέλος του πολέμου και στο άνοιγμα του Στενού του Hormuz.
«Όμως αυτό απλώς δεν λειτουργεί για τους Αμερικανούς, επειδή θεωρούν ότι αν εγκαταλείψουν ουσιαστικά το πλεονέκτημα που έχουν – τη μόχλευση μέσω φυσικής ισχύος – ο πόλεμος θα μπορούσε να ξαναρχίσει.
Οι Ιρανοί το γνωρίζουν αυτό και, αν το εγκαταλείψουν, ουσιαστικά παραδίδουν το ισχυρότερο χαρτί τους» επισημαίνει ο Pinfold.
Wall Street Journal: Εντολή Trump για ναυτικό αποκλεισμό Ιράν, τέλος οι βομβαρδισμοί
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έδωσε εντολή να προετοιμαστεί μακροχρόνια πίεση προς το Ιράν μέσω περιορισμού των εξαγωγών πετρελαίου και της ναυσιπλοΐας υποστηρίζει η Wall Street Journal.
Στον Λευκό Οίκο εξετάστηκαν και άλλα σενάρια, συμπεριλαμβανομένης της επανέναρξης βομβαρδισμών, όμως κρίθηκαν πιο επικίνδυνα.
Όπως αναφέρεται η εντολή Trump αποτελεί μια στρατηγική πίεσης στην ιρανική οικονομία μέσω περιορισμού των εξαγωγών πετρελαίου και της ναυσιπλοΐας.
Η απόφαση ελήφθη μετά από σειρά συζητήσεων στον Λευκό Οίκο, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης σύγκρουσης και των προσπαθειών εξεύρεσης εναλλακτικής λύσης στην περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.
Σύμφωνα με τη WSJ, η απόφαση για μετάβαση σε μακροχρόνιο αποκλεισμό ελήφθη στις τελευταίες συναντήσεις στον Λευκό Οίκο, συμπεριλαμβανομένων συνεδριάσεων στο κέντρο επιχειρήσεων με τη συμμετοχή βασικών εκπροσώπων της διοίκησης.
Όπως γράφει το Reuters, η στρατηγική προβλέπει περιορισμό της ναυσιπλοΐας προς τα ιρανικά λιμάνια και μείωση των εξαγωγών πετρελαίου, γεγονός που αναμένεται να ενισχύσει την πίεση στην οικονομία του Ιράν και να περιορίσει τους χρηματοοικονομικούς του πόρους.
Γιατί εγκαταλείφθηκαν τα πλήγματα
Η απόφαση να μην επαναληφθούν οι βομβαρδισμοί συνδέεται με την εκτίμηση των κινδύνων περαιτέρω κλιμάκωσης.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, στον Λευκό Οίκο θεωρούν ότι νέα πλήγματα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διεύρυνση της σύγκρουσης και εμπλοκή επιπλέον περιφερειακών παικτών.
Πηγές της εφημερίδας σημειώνουν ότι ο Trump εξέτασε διάφορα σενάρια: επανέναρξη μαζικών βομβαρδισμών, γρήγορη αποχώρηση από τη σύγκρουση ή συνέχιση της πίεσης με οικονομικά μέσα.
Τελικά, προτιμήθηκε ο αποκλεισμός ως λιγότερο επικίνδυνη επιλογή.
Επιπλέον, η στρατιωτική εκστρατεία είχε ήδη λάβει μεγάλη κλίμακα.
Τον Φεβρουάριο–Μάρτιο 2026, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πραγματοποίησαν πλήγματα σε στόχους στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων υποδομών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων, γεγονός που συνοδεύτηκε από αντεπιθέσεις της Τεχεράνης.
Στη συνέχεια, οι πλευρές πέρασαν σε προσωρινή κατάπαυση του πυρός, όμως οι διαπραγματεύσεις δεν οδήγησαν σε συμφωνίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αμερικανική διοίκηση άρχισε να εξετάζει πιο μακροπρόθεσμα εργαλεία πίεσης, που δεν συνδέονται με άμεσες στρατιωτικές ενέργειες.
Πηγές της WSJ επισημαίνουν επίσης ότι το σενάριο πλήρους αποχώρησης από τη σύγκρουση «θεωρήθηκε μη επιθύμητο», καθώς δεν θα επέτρεπε την επίτευξη των βασικών στόχων της Ουάσινγκτον σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Πώς θα λειτουργήσει ο αποκλεισμός
Ο θαλάσσιος αποκλεισμός του Ιράν επιβλήθηκε ουσιαστικά τον Απρίλιο του 2026, μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων και το κλείσιμο του Στενού του Hormuz.
Περιλαμβάνει τον έλεγχο των πλοίων που κατευθύνονται προς και από τα ιρανικά λιμάνια, καθώς και τον περιορισμό των εξαγωγών πετρελαίου — βασικής πηγής εσόδων της Τεχεράνης. Σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις, τα μέτρα αυτά μπορεί να κοστίζουν στο Ιράν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ημερησίως.
Όπως γράφει η WSJ, ο αποκλεισμός ήδη έχει αισθητό αντίκτυπο στην ιρανική οικονομία.
Η Τεχεράνη αναζητά τρόπους αποθήκευσης πετρελαίου και εναλλακτικές διαδρομές προμήθειας για να αποφύγει πλήρη διακοπή της παραγωγής.
Από την πλευρά του, το Ιράν λαμβάνει αντίμετρα.
Συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης περιόρισε τη διέλευση μέσω του Στενού του Hormuz - βασικής αρτηρίας του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ενεργειακών προμηθειών.
Πώς επηρεάζει η κρίση τη δημοτικότητα του Trump
Η συνέχιση του αποκλεισμού έχει ήδη αντίκτυπο στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
Σύμφωνα με το Reuters, οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται για όγδοη συνεχή συνεδρίαση.
Η τιμή του Brent έφτασε τα 113 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Στην εσωτερική αγορά των ΗΠΑ, η αύξηση των τιμών ενέργειας επηρέασε ήδη το κόστος καυσίμων.
Η μέση τιμή της βενζίνης, σύμφωνα με τη WSJ, έφτασε τα 4,18 δολάρια ανά γαλόνι — το υψηλότερο επίπεδο από την αρχή της σύγκρουσης και περίπου 1,20 δολάρια υψηλότερα από τα τέλη Φεβρουαρίου.
Παρόμοιες εκτιμήσεις δίνει και το Reuters.
Από την έναρξη της στρατιωτικής φάσης, οι τιμές της βενζίνης αυξήθηκαν πάνω από 40%, ενισχύοντας την πίεση στα νοικοκυριά και τον πληθωρισμό.
Η αύξηση του κόστους καυσίμων και οι γενικότερες οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης επηρεάζουν άμεσα τους πολιτικούς δείκτες της διοίκησης.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, το ποσοστό αποδοχής του Trump μειώθηκε στο 34% — από 36% στα μέσα Απριλίου και 47% τον Ιανουάριο του 2025.
Μόνο το 27% των ερωτηθέντων αξιολογεί θετικά την οικονομική του πολιτική, ενώ η υποστήριξη για τα μέτρα αντιμετώπισης της αύξησης του κόστους ζωής ανέρχεται στο 22%.
Οι Δημοκρατικοί ετοιμάζουν αγωγή κατά του Trump
Αμερικανοί νομοθέτες από το Δημοκρατικό κόμμα εξετάζουν το ενδεχόμενο να καταθέσουν αγωγή κατά του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, εάν μετά την 1η Μαΐου συνεχίσει τη στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν χωρίς να λάβει την έγκριση του Κογκρέσου, αναφέρει το περιοδικό Time, επικαλούμενο πηγές.
Σύμφωνα με το ψήφισμα περί πολεμικών εξουσιών του 1973, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ υποχρεούται μέσα σε δύο ημέρες να ενημερώσει το Κογκρέσο για την αποστολή στρατευμάτων σε ζώνες στρατιωτικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό και μπορεί να τα χρησιμοποιεί χωρίς τη συγκατάθεση των νομοθετών για διάστημα έως 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης έως 30 ημέρες, εάν αυτό απαιτείται για την ασφαλή αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από τη ζώνη σύγκρουσης.
Όπως σημειώνει το Time, ο Trump στις 2 Μαρτίου ενημέρωσε επίσημα το Κογκρέσο για την έναρξη των στρατιωτικών ενεργειών κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, πράγμα που σημαίνει ότι έχει τη δυνατότητα έως την 1η Μαΐου να συνεχίσει την επιχείρηση χωρίς έγκριση των νομοθετών.
Μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας του Κογκρέσου των ΗΠΑ από το Δημοκρατικό κόμμα θεωρούν ότι η προσεχής προθεσμία των 60 ημερών μπορεί να τους δώσει την καλύτερη ευκαιρία να αμφισβητήσουν τον πόλεμο, ο οποίος, κατά την άποψή τους, ξεκίνησε παράνομα, επισημαίνει το Time.
Προς το παρόν, η συζήτηση για την κατάθεση αγωγής βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, αλλά ενδέχεται να ενταθεί εάν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχιστούν μετά την 1η Μαΐου.
Reuters: Οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ εξετάζουν… μονομερή νίκη
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών αναλύουν την πιθανή αντίδραση του Ιράν σε περίπτωση που ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump ανακοινώσει μονομερώς νίκη στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Αυτό μεταδίδει το Reuters, επικαλούμενο πηγές.
Συγκεκριμένα, ο Αμερικανός πρόεδρος εξουσιοδότησε τις μυστικές υπηρεσίες και τη CIA να μελετήσουν την πιθανή αντίδραση του Ιράν σε μια ενδεχόμενη κίνησή του να κηρύξει μονομερή νίκη και να αποσύρει τις δυνάμεις του, οριστικά και αμετάκλητα.
Σύμφωνα με το πρακτορείο, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εξετάζουν αυτό το σενάριο κατόπιν αιτήματος υψηλόβαθμων αξιωματούχων της αμερικανικής διοίκησης, παράλληλα με άλλες πιθανές εξελίξεις.
«Στόχος είναι να κατανοηθούν οι συνέπειες μιας ενδεχόμενης αποχώρησης του Trump από τη σύγκρουση, η οποία, σύμφωνα με ορισμένους αξιωματούχους και συμβούλους, θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές απώλειες για τους Ρεπουμπλικάνους στις ενδιάμεσες εκλογές στο τέλος του έτους», αναφέρεται στο δημοσίευμα.
Η απάντηση, σύμφωνα με την προηγούμενη ανάλυσή τους, είναι σαφής: Το Ιράν θα το εκλάμβανε ως δικό του θρίαμβο.
Σημειώνεται ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση: ο Trump μπορεί είτε να ανακοινώσει τη λήξη της σύγκρουσης είτε να επαναλάβει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ταυτόχρονα, μια ταχεία αποκλιμάκωση της έντασης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των πηγών, θα μπορούσε να μειώσει την εσωτερική πολιτική πίεση προς τον Πρόεδρο των ΗΠΑ.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Reuters, η υλοποίηση ενός τέτοιου σεναρίου θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση του Ιράν, επιτρέποντάς του να αποκαταστήσει τα πυρηνικά και πυραυλικά του προγράμματα, κάτι που, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, θα δημιουργούσε απειλές για τους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή.
Ο ρόλος της Ρωσίας
Καθώς το Ιράν αντιμετωπίζει τις οικονομικές συνέπειες ενός παρατεταμένου αποκλεισμού του Στενού του Hormuz, η προσοχή στρέφεται προς τον βορρά.
Με τις θαλάσσιες οδούς του Κόλπου να διαταράσσονται και τις εξαγωγές πετρελαίου να περιορίζονται, η Τεχεράνη ενδέχεται να επιδιώξει να εξαρτάται λιγότερο από τον Κόλπο και περισσότερο από ένα δίκτυο σιδηροδρόμων, λιμανιών της Κασπίας και εμπορικών διαδρομών της εποχής των κυρώσεων που τη συνδέουν με τη Ρωσία.
Η σημασία αυτής της σχέσης υπογραμμίστηκε αυτή την εβδομάδα, όταν ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi ταξίδεψε στην Αγία Πετρούπολη για συνομιλίες με τον Πρόεδρο της Ρωσίας Vladimir Putin, επαινώντας τη «σταθερή και ακλόνητη» υποστήριξη της Μόσχας, ενώ συζητήθηκαν ο πόλεμος, οι κυρώσεις και το μέλλον του Στενού του Hormuz.
Ωστόσο, μπορεί πράγματι η Μόσχα να αποτελέσει «σωσίβιο» για την πιεσμένη και πληγείσα από τον πόλεμο ιρανική οικονομία — και θα το επιθυμούσε καν;
Αυξανόμενο αλλά περιορισμένο εμπόριο
Οι οικονομικές σχέσεις Ιράν –Ρωσίας ενισχύθηκαν μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία για τα πυρηνικά το 2018 και την επαναφορά κυρώσεων.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 επιτάχυνε αυτή την τάση, καθώς και οι δύο χώρες αποκόπηκαν από το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Το εμπόριο μεταξύ τους περιλαμβάνει κυρίως αγροτικά προϊόντα (σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι), καθώς και μηχανήματα, μέταλλα, ξυλεία και λιπάσματα.
Το Ιράν έχει επίσης προμηθεύσει τη Ρωσία με drones τύπου Shahed, τα οποία χρησιμοποιούνται στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με τον Ρώσο υπουργό Ενέργειας Sergey Tsivilyov, το διμερές εμπόριο έφτασε τα 4,8 δισ. δολάρια το 2024, με αύξηση 16%.
Ωστόσο, οι ειδικοί σημειώνουν ότι παραμένει περιορισμένο σε σύγκριση με το εμπόριο του Ιράν με την Κίνα ή τις χώρες του Κόλπου.
Ο οικονομολόγος Mahdi Ghodsi εξηγεί ότι το εμπόριο δεν είναι ιδιαίτερα εκτεταμένο, καθώς οι δύο χώρες παράγουν παρόμοια προϊόντα.
Εναλλακτικές στο Hormuz
Η βασική υποδομή συνεργασίας είναι ο Διεθνής Διάδρομος Μεταφορών Βορρά–Νότου (INSTC), που συνδέει τη Ρωσία με το Ιράν μέσω Κασπίας Θάλασσας και χερσαίων δικτύων.
Τα αγαθά μεταφέρονται από ρωσικά λιμάνια, μέσω της Κασπίας, σε ιρανικά λιμάνια όπως το Bandar Anzali και στη συνέχεια μέσω σιδηροδρόμων ή οδικών δικτύων.
Ο αναλυτής Naeem Aslam δήλωσε ότι η διαδρομή μπορεί να λειτουργήσει ως «μερικό σωσίβιο», με λιμάνια όπως το Astrakhan και το Makhachkala να είναι έτοιμα για αύξηση των μεταφορών.
Ωστόσο, ένα κρίσιμο τμήμα της γραμμής μεταξύ Rasht και Astara παραμένει ημιτελές, αν και η Ρωσία έχει συμφωνήσει να συμβάλει στη χρηματοδότησή του.
Πρακτικά εμπόδια
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι, παρά τις εναλλακτικές, το Στενό του Hormuz παραμένει αναντικατάστατο λόγω της κλίμακας και της αποδοτικότητάς του.
Ο ιστορικός Adam Grimshaw τονίζει ότι η θαλάσσια μεταφορά είναι η ταχύτερη και πιο οικονομική λύση.
Ο καθηγητής Nader Hashemi σημειώνει ότι περίπου το 90% του διεθνούς εμπορίου του Ιράν γίνεται μέσω θαλάσσης και δεν μπορεί να αντικατασταθεί εύκολα.
Η μεταφορά μέσω ξηράς αυξάνει το κόστος και προκαλεί καθυστερήσεις.
Θέλει η Ρωσία να βοηθήσει;
Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η οικονομική στήριξη του Ιράν δεν εξυπηρετεί απαραίτητα τα συμφέροντα της Ρωσίας.
Ο αναλυτής John Lough επισημαίνει ότι η Ρωσία αντιμετωπίζει δικά της οικονομικά προβλήματα και πιέσεις λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Αν και μπορεί να προσφέρει περιορισμένη βοήθεια, η πλήρης αντικατάσταση του θαλάσσιου εμπορίου θεωρείται δύσκολη.
Από την άλλη πλευρά, ο Aslam υποστηρίζει ότι η στήριξη του Ιράν μπορεί να ωφελήσει τη Ρωσία μέσω υψηλότερων τιμών πετρελαίου και ενίσχυσης των εμπορικών διαδρόμων.
Συνολικά, η συνεργασία Ιράν–Ρωσίας μπορεί να προσφέρει προσωρινές λύσεις, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως τον ρόλο των θαλάσσιων οδών στην ιρανική οικονομία.
Τεράστιο αδιέξοδο για Trump: Οι 3 επιλογές για έξοδο από την κρίση δείχνουν νίκη του Ιράν
Με το θρίλερ της εκεχειρίας να παρατείνεται, αναλυτές εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ βυθίζονται καθημερινά σε ένα πρωτοφανές αδιέξοδο, από το οποίο δεν υπάρχει ούτε νίκη ούτε διέξοδος...
Αυτή τη στιγμή οι διαπραγματεύσεις για το Ιράν έχουν «κολλήσει» σε ένα βασικό ζήτημα – τον ναυτικό αποκλεισμό από τις ΗΠΑ.
Η Τεχεράνη απαιτεί την άρση του ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε ανταποδοτικά βήματα και για τη συνέχιση του διαλόγου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump αρνείται να το κάνει, δηλώνοντας ότι πρώτα πρέπει να συμφωνηθούν όλες οι παράμετροι της «συμφωνίας», συμπεριλαμβανομένου και του ζητήματος του πυρηνικού προγράμματος.
Από αυτό το αδιέξοδο μπορούν να υπάρξουν τρεις έξοδοι.
Πρώτη: Ο Donald Trump αίρει τον αποκλεισμό σε αντάλλαγμα για κάποια βήματα από την πλευρά του Ιράν, για παράδειγμα το άνοιγμα των Στενών του Hormuz, και στη συνέχεια οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, αν και χωρίς καμία εγγύηση επιτυχίας.
Το Ιράν ουσιαστικά θα βγει νικητής από τη σύγκρουση, καθώς η εξουσία στην Τεχεράνη δεν άλλαξε αλλά ενισχύθηκε, τα πετρελαϊκά κοιτάσματα παρέμειναν υπό τον έλεγχο της χώρας και μπορεί να συνεχίσει απρόσκοπτα τις εξαγωγές του.
Όλοι οι γείτονες θα έχουν δει το μέσο πίεσης που διαθέτει το Ιράν (το κλείσιμο των Στενών του Hormuz), καθώς και το ότι η Αμερική δεν κατάφερε να το αντιμετωπίσει, κάτι που αναπόφευκτα θα επηρεάσει τη γεωπολιτική κατάσταση στην περιοχή.
Παράλληλα, σε ένα τέτοιο σενάριο, η Τεχεράνη θα μπορούσε ακόμη και να επιταχύνει το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Επιπλέον, μια νέα επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν θα γίνεται όλο και πιο δύσκολη όσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο.
Δεύτερη: Η συνέχιση του αποκλεισμού χωρίς επανέναρξη των εχθροπραξιών μέχρι το Ιράν να συμφωνήσει με τις απαιτήσεις των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με διαρροές στα αμερικανικά ΜΜΕ, αυτή την άποψη υποστηρίζει μέρος των συνεργατών του Trump, οι οποίοι θεωρούν ότι μέσα σε έναν-δύο μήνες το Ιράν θα εξαντλήσει τα αποθέματά του και θα αναγκαστεί να σταματήσει την εξόρυξη πετρελαίου, ενώ η απουσία εξαγωγών θα πλήξει σοβαρά τον ιρανικό προϋπολογισμό.
Έτσι, κατά τη λογική τους, η Τεχεράνη αργά ή γρήγορα θα υποχωρήσει.
Επιπλέον, λόγω του αποκλεισμού των Στενών του Hormuz, ωφελείται η αμερικανική πετρελαϊκή και ενεργειακή βιομηχανία.
Ωστόσο, εδώ υπάρχουν αρκετά αμφιλεγόμενα σημεία.
- Πρώτον, υπάρχουν αντικρουόμενες πληροφορίες σχετικά με το πόσο αυστηρός είναι στην πράξη ο αποκλεισμός.
Κατά καιρούς εμφανίζονται αναφορές ότι ορισμένα ιρανικά τάνκερ καταφέρνουν με διάφορους τρόπους να εξάγουν πετρέλαιο, κάτι που καθιστά μη ρεαλιστική την άσκηση πίεσης μέσω αποκλεισμού.
- Δεύτερον, σε περίπτωση δημοσιονομικών δυσκολιών, το Ιράν θα μπορούσε να λάβει οικονομική στήριξη από την Κίνα.
- Τρίτον, αν η κατάσταση γίνει πραγματικά κρίσιμη για τις εξαγωγές και τον προϋπολογισμό, η υποχώρηση προς τον Trump δεν είναι η μόνη επιλογή· δεν αποκλείεται η Τεχεράνη να επιτεθεί σε αμερικανικά πλοία που αποκλείουν τα Στενά του Hormuz.
Δεδομένου ότι αυτά βρίσκονται κοντά στις ιρανικές ακτές, υπάρχει πιθανότητα τέτοια πλήγματα να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές και απώλειες μεταξύ των Αμερικανών.
Τρίτη: Η επανέναρξη στρατιωτικών επιθέσεων, κάτι προς το οποίο, σύμφωνα με τα ΜΜΕ, τείνει μέρος των συνεργατών του Trump ως μέσο πίεσης προς την Τεχεράνη.
Άλλωστε, κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, οι ΗΠΑ έχουν ήδη μεταφέρει σημαντικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή.
Υπέρ της επανέναρξης του πολέμου τάσσεται και το Ισραήλ, το οποίο αντιλαμβάνεται ότι όσο περισσότερο διαρκεί η κατάπαυση του πυρός και όσο πλησιάζουν οι εκλογές για το Κογκρέσο, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες να συμφωνήσει ο Trump σε νέα στρατιωτική σύγκρουση.
Ωστόσο, εδώ επανεμφανίζονται τα ίδια προβλήματα που είχαν οδηγήσει προηγουμένως την Ουάσιγκτον στη διακοπή των εχθροπραξιών και στην κήρυξη εκεχειρίας: η αδυναμία να ηττηθεί το Ιράν μόνο με αεροπορικά πλήγματα, οι τεράστιες δυσκολίες μιας χερσαίας επιχείρησης, η ταχεία εξάντληση των αποθεμάτων όπλων και πολλοί άλλοι παράγοντες.
Παρ’ όλα αυτά, δεδομένων των εξαιρετικά υψηλών διακυβευμάτων για τις ΗΠΑ (ουσιαστικά πρόκειται για το γεωπολιτικό τους κύρος σε παγκόσμιο επίπεδο, το οποίο μπορεί να καταρρεύσει σε περίπτωση αποτυχίας στο Ιράν), το στρατιωτικό σενάριο δεν μπορεί να αποκλειστεί.
www.bankingnews.gr
Κύριο μέλημα τους είναι να στείλουν το μήνυμα πως ο χρόνος είναι με το μέρος τους…
Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να αποδοθεί και η εντολή του Trump – όπως αναφέρουν αμερικανικά ΜΜΕ – προς τους συμβούλους του να ετοιμαστούν όχι για έναν νέο γύρο βομβαρδισμών, αλλά για έναν παρατεταμένο ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν προκειμένου να … εξαντληθούν τα αποθέματα πετρελαίου και άρα τα έσοδα του καθεστώτος…
Από την πλευρά του το Ιράν ποντάρει ότι το κλείσιμο των Στενών του Hormuz θα συνεχίσει να προκαλεί τεράστιες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και ενέργεια - ήδη οι τιμές του Brent ξεπέρασαν τα 113 δολάρια το βαρέλι - που τελικά θα αναγκάσουν τις ΗΠΑ να υποχωρήσουν πρώτες…
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει προσλάβει έντονα οικονομικές διαστάσεις… και έχει εξελιχθεί σε ένα ... άγριο παιχνίδι νεύρων...
Μάλιστα αναλυτές και ΜΜΕ αναφέρουν πως στο εξής δεν θα πρέπει να αποκλείονται ακόμα και τα πιο απίθανα σενάρια: όπως αυτό που θέλει τον Trump είτε να «στήνει» μια συμφωνία ειρήνης με το Ιράν είτε ακόμα και να διακηρύττει μονομερώς στρατιωτική νίκη…
Μέσα σε αυτό το χαοτικό σκηνικό όπου η κάθε πλευρά μπορεί να υποστηρίξει ότι… θέλει, η Mossad προκαλεί σοκ, καθώς αναγνωρίζει ότι όλη η στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν ήταν λάθος και ότι οι Ιρανοί δεν πρόκειται να παραδοθούν ποτέ…
Προειδοποίηση Trump: Το Ιράν πρέπει να συνετιστεί σύντομα...
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump προειδοποίησε το Ιράν να «συνετιστεί σύντομα».
«Το Ιράν δεν μπορεί να συγκροτηθεί.
Δεν ξέρουν πώς να συνάψουν μια συμφωνία μη διάδοσης πυρηνικών όπλων.
Καλύτερα να συνέλθουν το συντομότερο!» ανέφερε σε ανάρτηση του ο Trump.
Henningsen (Αμερικανός αναλυτής): Ο Trump θα σκηνοθετήσει συμφωνία ειρήνης με το Ιράν
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump ενδέχεται να σκηνοθετήσει τη σύναψη μιας ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ιράν υποστηρίζει ο γεωπολιτικός αναλυτής Patrick Henningsen.
«Ο Trump μπορεί να αποφασίσει να οργανώσει μια ψεύτικη ειρηνευτική συμφωνία, δηλαδή να υπογράψει κάποιο έγγραφο μόνος του και να προσποιηθεί ότι το υπέγραψε κάποιος Ιρανός ή κάποιος άλλος» αναφέρει ο Henningsen.
Κατά τη γνώμη του Henningsen, ο επικεφαλής του Λευκού Οίκου μπορεί επίσης να προσομοιώσει αλλαγή εξουσίας στο Ιράν, ώστε δήθεν να δημιουργήσει επαφή με μια νέα κυβέρνηση.
«Ο Trump, πιθανότατα, θα αναγκάσει κάποιον Ιρανό να υπογράψει και θα πει: ορίστε, αυτός είναι ο νέος πρόεδρος.
Κάπως σαν τον Juan Guaidó.
Και θα στηριχθεί σε έναν υποτιθέμενο επόμενο πρόεδρο του Ιράν για κάποιο διάστημα μέχρι να ξεσπάσει ένα νέο κύμα κρίσης» αναφέρει ο ειδικός.
Σοκ από Mossad: Όλα λάθος στο Ιράν, οι Ιρανοί δεν θα υψώσουν ποτέ λευκή σημαία
Ο Udi Levy, πρώην αναπληρωτής επικεφαλής της Mossad δήλωσε σχετικά με την αντίσταση του Ιράν στον πόλεμο με τις ΗΠΑ ότι οι Ιρανοί δεν θα υψώσουν ποτέ λευκή σημαία.
«Όλες οι εκτιμήσεις ήταν λανθασμένες.
Στην πράξη το Ισραήλ υπέστη ήττα σε επιχειρησιακό και στρατηγικό επίπεδο απέναντι στο Ιράν — ήττα!
Οι Ιρανοί δεν θα παραδοθούν ποτέ και δεν θα υψώσουν λευκή σημαία» υποστήριξε ο Udi Levy, πρώην επικεφαλής ειδικών επιχειρήσεων της Mossad.
Σύμφωνα με τον Levy, το σχέδιο της Mossad, το οποίο προέβλεπε να ξεκινήσει με επίθεση κουρδικών αποσχιστικών στοιχείων από το Ιράκ και να φτάσει μέχρι την Τεχεράνη ώστε να ανατραπεί η κυβέρνηση στο Ιράν, απέτυχε.
«Όταν κοιτάζω το ζήτημα του Στενού του Hormuz, πώς μέσα σε αυτόν τον πόλεμο εμφανίστηκε ξαφνικά σαν ένας αιφνιδιαστικός παράγοντας — αυτά ήταν στρατηγικά και επιχειρησιακά λάθη μας» επισήμανε ο Levy.
Τεράστια αποτυχία ΗΠΑ, Ισραήλ – Κυρίαρχοι οι Φρουροί της Επανάστασης στο Ιράν
Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) ενισχύουν διαρκώς την επιρροή τους στο Ιράν αναφέρει το Reuters επικαλούμενο Ιρανούς αξιωματούχους και αναλυτές.
Όπως μεταδίδει το Reuters, το αποτέλεσμα της στρατιωτικής επιχείρησης που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν αποδείχθηκε αντίθετο από το επιδιωκόμενο — καθώς, όπως σημειώνεται, επιθυμούσαν αλλαγή εξουσίας στη χώρα.
«Η πίεση κατά τη διάρκεια του πολέμου συγκέντρωσε την εξουσία σε έναν στενότερο, πιο σκληροπυρηνικό εσωτερικό κύκλο, ο οποίος βασίζεται στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, στο γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη Mojtaba Khamenei και στο IRGC, το οποίο πλέον κυριαρχεί στη στρατιωτική στρατηγική και στις βασικές πολιτικές αποφάσεις», μεταδίδει το Reuters.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Ιράν μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιάσει ενδείξεις εσωτερικής διάσπασης κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Το Reuters υποστηρίζει επίσης, επικαλούμενο μία πακιστανική και δύο ιρανικές πηγές, ότι ο διοικητής του IRGC Ahmad Vahidi έχει εξελιχθεί σε κεντρική πολιτική φυσιογνωμία στο Ιράν.
Al Jazeera: Ιράν και ΗΠΑ ανταγωνίζονται για το ποιος θα αντέξει περισσότερο
Το Ιράν και οι ΗΠΑ προσπαθούν να δείξουν ποιος έχει μεγαλύτερη «ανθεκτικότητα»
Το Ιράν προσπαθεί να «προβάλει» μια εικόνα κανονικότητας τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς, επαναλειτουργώντας το διεθνές αεροδρόμιο, δήλωσε ο Rob Geist Pinfold, λέκτορας διεθνούς ασφάλειας στο King’s College London.
«Έχουμε ξεπεράσει το στάδιο, τουλάχιστον προς το παρόν, ενός φυσικού πολέμου … αλλά βρισκόμαστε ακόμη σε ένα στάδιο έντονου ανταγωνισμού μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, όπου και οι δύο πλευρές προσπαθούν ουσιαστικά να στείλουν το μήνυμα η μία στην άλλη ότι διαθέτουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, ότι ο χρόνος είναι με το μέρος τους», δήλωσε ο Pinfold στο Al Jazeera.
Αναφερόμενος στην ιρανική πρόταση, εξήγησε ότι η Τεχεράνη «αναβάλλει όλα τα δύσκολα ζητήματα για αργότερα», δίνοντας προτεραιότητα στο τέλος του πολέμου και στο άνοιγμα του Στενού του Hormuz.
«Όμως αυτό απλώς δεν λειτουργεί για τους Αμερικανούς, επειδή θεωρούν ότι αν εγκαταλείψουν ουσιαστικά το πλεονέκτημα που έχουν – τη μόχλευση μέσω φυσικής ισχύος – ο πόλεμος θα μπορούσε να ξαναρχίσει.
Οι Ιρανοί το γνωρίζουν αυτό και, αν το εγκαταλείψουν, ουσιαστικά παραδίδουν το ισχυρότερο χαρτί τους» επισημαίνει ο Pinfold.
Wall Street Journal: Εντολή Trump για ναυτικό αποκλεισμό Ιράν, τέλος οι βομβαρδισμοί
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump έδωσε εντολή να προετοιμαστεί μακροχρόνια πίεση προς το Ιράν μέσω περιορισμού των εξαγωγών πετρελαίου και της ναυσιπλοΐας υποστηρίζει η Wall Street Journal.
Στον Λευκό Οίκο εξετάστηκαν και άλλα σενάρια, συμπεριλαμβανομένης της επανέναρξης βομβαρδισμών, όμως κρίθηκαν πιο επικίνδυνα.
Όπως αναφέρεται η εντολή Trump αποτελεί μια στρατηγική πίεσης στην ιρανική οικονομία μέσω περιορισμού των εξαγωγών πετρελαίου και της ναυσιπλοΐας.
Η απόφαση ελήφθη μετά από σειρά συζητήσεων στον Λευκό Οίκο, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης σύγκρουσης και των προσπαθειών εξεύρεσης εναλλακτικής λύσης στην περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση.
Σύμφωνα με τη WSJ, η απόφαση για μετάβαση σε μακροχρόνιο αποκλεισμό ελήφθη στις τελευταίες συναντήσεις στον Λευκό Οίκο, συμπεριλαμβανομένων συνεδριάσεων στο κέντρο επιχειρήσεων με τη συμμετοχή βασικών εκπροσώπων της διοίκησης.
Όπως γράφει το Reuters, η στρατηγική προβλέπει περιορισμό της ναυσιπλοΐας προς τα ιρανικά λιμάνια και μείωση των εξαγωγών πετρελαίου, γεγονός που αναμένεται να ενισχύσει την πίεση στην οικονομία του Ιράν και να περιορίσει τους χρηματοοικονομικούς του πόρους.
Γιατί εγκαταλείφθηκαν τα πλήγματα
Η απόφαση να μην επαναληφθούν οι βομβαρδισμοί συνδέεται με την εκτίμηση των κινδύνων περαιτέρω κλιμάκωσης.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, στον Λευκό Οίκο θεωρούν ότι νέα πλήγματα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διεύρυνση της σύγκρουσης και εμπλοκή επιπλέον περιφερειακών παικτών.
Πηγές της εφημερίδας σημειώνουν ότι ο Trump εξέτασε διάφορα σενάρια: επανέναρξη μαζικών βομβαρδισμών, γρήγορη αποχώρηση από τη σύγκρουση ή συνέχιση της πίεσης με οικονομικά μέσα.
Τελικά, προτιμήθηκε ο αποκλεισμός ως λιγότερο επικίνδυνη επιλογή.
Επιπλέον, η στρατιωτική εκστρατεία είχε ήδη λάβει μεγάλη κλίμακα.
Τον Φεβρουάριο–Μάρτιο 2026, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πραγματοποίησαν πλήγματα σε στόχους στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων υποδομών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων, γεγονός που συνοδεύτηκε από αντεπιθέσεις της Τεχεράνης.
Στη συνέχεια, οι πλευρές πέρασαν σε προσωρινή κατάπαυση του πυρός, όμως οι διαπραγματεύσεις δεν οδήγησαν σε συμφωνίες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αμερικανική διοίκηση άρχισε να εξετάζει πιο μακροπρόθεσμα εργαλεία πίεσης, που δεν συνδέονται με άμεσες στρατιωτικές ενέργειες.
Πηγές της WSJ επισημαίνουν επίσης ότι το σενάριο πλήρους αποχώρησης από τη σύγκρουση «θεωρήθηκε μη επιθύμητο», καθώς δεν θα επέτρεπε την επίτευξη των βασικών στόχων της Ουάσινγκτον σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Πώς θα λειτουργήσει ο αποκλεισμός
Ο θαλάσσιος αποκλεισμός του Ιράν επιβλήθηκε ουσιαστικά τον Απρίλιο του 2026, μετά την αποτυχία των διαπραγματεύσεων και το κλείσιμο του Στενού του Hormuz.
Περιλαμβάνει τον έλεγχο των πλοίων που κατευθύνονται προς και από τα ιρανικά λιμάνια, καθώς και τον περιορισμό των εξαγωγών πετρελαίου — βασικής πηγής εσόδων της Τεχεράνης. Σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις, τα μέτρα αυτά μπορεί να κοστίζουν στο Ιράν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ημερησίως.
Όπως γράφει η WSJ, ο αποκλεισμός ήδη έχει αισθητό αντίκτυπο στην ιρανική οικονομία.
Η Τεχεράνη αναζητά τρόπους αποθήκευσης πετρελαίου και εναλλακτικές διαδρομές προμήθειας για να αποφύγει πλήρη διακοπή της παραγωγής.
Από την πλευρά του, το Ιράν λαμβάνει αντίμετρα.
Συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης περιόρισε τη διέλευση μέσω του Στενού του Hormuz - βασικής αρτηρίας του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ενεργειακών προμηθειών.
Πώς επηρεάζει η κρίση τη δημοτικότητα του Trump
Η συνέχιση του αποκλεισμού έχει ήδη αντίκτυπο στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
Σύμφωνα με το Reuters, οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται για όγδοη συνεχή συνεδρίαση.
Η τιμή του Brent έφτασε τα 113 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Στην εσωτερική αγορά των ΗΠΑ, η αύξηση των τιμών ενέργειας επηρέασε ήδη το κόστος καυσίμων.
Η μέση τιμή της βενζίνης, σύμφωνα με τη WSJ, έφτασε τα 4,18 δολάρια ανά γαλόνι — το υψηλότερο επίπεδο από την αρχή της σύγκρουσης και περίπου 1,20 δολάρια υψηλότερα από τα τέλη Φεβρουαρίου.
Παρόμοιες εκτιμήσεις δίνει και το Reuters.
Από την έναρξη της στρατιωτικής φάσης, οι τιμές της βενζίνης αυξήθηκαν πάνω από 40%, ενισχύοντας την πίεση στα νοικοκυριά και τον πληθωρισμό.
Η αύξηση του κόστους καυσίμων και οι γενικότερες οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης επηρεάζουν άμεσα τους πολιτικούς δείκτες της διοίκησης.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, το ποσοστό αποδοχής του Trump μειώθηκε στο 34% — από 36% στα μέσα Απριλίου και 47% τον Ιανουάριο του 2025.
Μόνο το 27% των ερωτηθέντων αξιολογεί θετικά την οικονομική του πολιτική, ενώ η υποστήριξη για τα μέτρα αντιμετώπισης της αύξησης του κόστους ζωής ανέρχεται στο 22%.
Οι Δημοκρατικοί ετοιμάζουν αγωγή κατά του Trump
Αμερικανοί νομοθέτες από το Δημοκρατικό κόμμα εξετάζουν το ενδεχόμενο να καταθέσουν αγωγή κατά του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, εάν μετά την 1η Μαΐου συνεχίσει τη στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν χωρίς να λάβει την έγκριση του Κογκρέσου, αναφέρει το περιοδικό Time, επικαλούμενο πηγές.
Σύμφωνα με το ψήφισμα περί πολεμικών εξουσιών του 1973, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ υποχρεούται μέσα σε δύο ημέρες να ενημερώσει το Κογκρέσο για την αποστολή στρατευμάτων σε ζώνες στρατιωτικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό και μπορεί να τα χρησιμοποιεί χωρίς τη συγκατάθεση των νομοθετών για διάστημα έως 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης έως 30 ημέρες, εάν αυτό απαιτείται για την ασφαλή αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από τη ζώνη σύγκρουσης.
Όπως σημειώνει το Time, ο Trump στις 2 Μαρτίου ενημέρωσε επίσημα το Κογκρέσο για την έναρξη των στρατιωτικών ενεργειών κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, πράγμα που σημαίνει ότι έχει τη δυνατότητα έως την 1η Μαΐου να συνεχίσει την επιχείρηση χωρίς έγκριση των νομοθετών.
Μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας του Κογκρέσου των ΗΠΑ από το Δημοκρατικό κόμμα θεωρούν ότι η προσεχής προθεσμία των 60 ημερών μπορεί να τους δώσει την καλύτερη ευκαιρία να αμφισβητήσουν τον πόλεμο, ο οποίος, κατά την άποψή τους, ξεκίνησε παράνομα, επισημαίνει το Time.
Προς το παρόν, η συζήτηση για την κατάθεση αγωγής βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, αλλά ενδέχεται να ενταθεί εάν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχιστούν μετά την 1η Μαΐου.
Reuters: Οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ εξετάζουν… μονομερή νίκη
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών αναλύουν την πιθανή αντίδραση του Ιράν σε περίπτωση που ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump ανακοινώσει μονομερώς νίκη στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Αυτό μεταδίδει το Reuters, επικαλούμενο πηγές.
Συγκεκριμένα, ο Αμερικανός πρόεδρος εξουσιοδότησε τις μυστικές υπηρεσίες και τη CIA να μελετήσουν την πιθανή αντίδραση του Ιράν σε μια ενδεχόμενη κίνησή του να κηρύξει μονομερή νίκη και να αποσύρει τις δυνάμεις του, οριστικά και αμετάκλητα.
Σύμφωνα με το πρακτορείο, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εξετάζουν αυτό το σενάριο κατόπιν αιτήματος υψηλόβαθμων αξιωματούχων της αμερικανικής διοίκησης, παράλληλα με άλλες πιθανές εξελίξεις.
«Στόχος είναι να κατανοηθούν οι συνέπειες μιας ενδεχόμενης αποχώρησης του Trump από τη σύγκρουση, η οποία, σύμφωνα με ορισμένους αξιωματούχους και συμβούλους, θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές απώλειες για τους Ρεπουμπλικάνους στις ενδιάμεσες εκλογές στο τέλος του έτους», αναφέρεται στο δημοσίευμα.
Η απάντηση, σύμφωνα με την προηγούμενη ανάλυσή τους, είναι σαφής: Το Ιράν θα το εκλάμβανε ως δικό του θρίαμβο.
Σημειώνεται ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση: ο Trump μπορεί είτε να ανακοινώσει τη λήξη της σύγκρουσης είτε να επαναλάβει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ταυτόχρονα, μια ταχεία αποκλιμάκωση της έντασης, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των πηγών, θα μπορούσε να μειώσει την εσωτερική πολιτική πίεση προς τον Πρόεδρο των ΗΠΑ.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Reuters, η υλοποίηση ενός τέτοιου σεναρίου θα μπορούσε να ενισχύσει τη θέση του Ιράν, επιτρέποντάς του να αποκαταστήσει τα πυρηνικά και πυραυλικά του προγράμματα, κάτι που, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, θα δημιουργούσε απειλές για τους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή.
Ο ρόλος της Ρωσίας
Καθώς το Ιράν αντιμετωπίζει τις οικονομικές συνέπειες ενός παρατεταμένου αποκλεισμού του Στενού του Hormuz, η προσοχή στρέφεται προς τον βορρά.
Με τις θαλάσσιες οδούς του Κόλπου να διαταράσσονται και τις εξαγωγές πετρελαίου να περιορίζονται, η Τεχεράνη ενδέχεται να επιδιώξει να εξαρτάται λιγότερο από τον Κόλπο και περισσότερο από ένα δίκτυο σιδηροδρόμων, λιμανιών της Κασπίας και εμπορικών διαδρομών της εποχής των κυρώσεων που τη συνδέουν με τη Ρωσία.
Η σημασία αυτής της σχέσης υπογραμμίστηκε αυτή την εβδομάδα, όταν ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Abbas Araghchi ταξίδεψε στην Αγία Πετρούπολη για συνομιλίες με τον Πρόεδρο της Ρωσίας Vladimir Putin, επαινώντας τη «σταθερή και ακλόνητη» υποστήριξη της Μόσχας, ενώ συζητήθηκαν ο πόλεμος, οι κυρώσεις και το μέλλον του Στενού του Hormuz.
Ωστόσο, μπορεί πράγματι η Μόσχα να αποτελέσει «σωσίβιο» για την πιεσμένη και πληγείσα από τον πόλεμο ιρανική οικονομία — και θα το επιθυμούσε καν;
Αυξανόμενο αλλά περιορισμένο εμπόριο
Οι οικονομικές σχέσεις Ιράν –Ρωσίας ενισχύθηκαν μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία για τα πυρηνικά το 2018 και την επαναφορά κυρώσεων.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 επιτάχυνε αυτή την τάση, καθώς και οι δύο χώρες αποκόπηκαν από το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Το εμπόριο μεταξύ τους περιλαμβάνει κυρίως αγροτικά προϊόντα (σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι), καθώς και μηχανήματα, μέταλλα, ξυλεία και λιπάσματα.
Το Ιράν έχει επίσης προμηθεύσει τη Ρωσία με drones τύπου Shahed, τα οποία χρησιμοποιούνται στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με τον Ρώσο υπουργό Ενέργειας Sergey Tsivilyov, το διμερές εμπόριο έφτασε τα 4,8 δισ. δολάρια το 2024, με αύξηση 16%.
Ωστόσο, οι ειδικοί σημειώνουν ότι παραμένει περιορισμένο σε σύγκριση με το εμπόριο του Ιράν με την Κίνα ή τις χώρες του Κόλπου.
Ο οικονομολόγος Mahdi Ghodsi εξηγεί ότι το εμπόριο δεν είναι ιδιαίτερα εκτεταμένο, καθώς οι δύο χώρες παράγουν παρόμοια προϊόντα.
Εναλλακτικές στο Hormuz
Η βασική υποδομή συνεργασίας είναι ο Διεθνής Διάδρομος Μεταφορών Βορρά–Νότου (INSTC), που συνδέει τη Ρωσία με το Ιράν μέσω Κασπίας Θάλασσας και χερσαίων δικτύων.
Τα αγαθά μεταφέρονται από ρωσικά λιμάνια, μέσω της Κασπίας, σε ιρανικά λιμάνια όπως το Bandar Anzali και στη συνέχεια μέσω σιδηροδρόμων ή οδικών δικτύων.
Ο αναλυτής Naeem Aslam δήλωσε ότι η διαδρομή μπορεί να λειτουργήσει ως «μερικό σωσίβιο», με λιμάνια όπως το Astrakhan και το Makhachkala να είναι έτοιμα για αύξηση των μεταφορών.
Ωστόσο, ένα κρίσιμο τμήμα της γραμμής μεταξύ Rasht και Astara παραμένει ημιτελές, αν και η Ρωσία έχει συμφωνήσει να συμβάλει στη χρηματοδότησή του.
Πρακτικά εμπόδια
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι, παρά τις εναλλακτικές, το Στενό του Hormuz παραμένει αναντικατάστατο λόγω της κλίμακας και της αποδοτικότητάς του.
Ο ιστορικός Adam Grimshaw τονίζει ότι η θαλάσσια μεταφορά είναι η ταχύτερη και πιο οικονομική λύση.
Ο καθηγητής Nader Hashemi σημειώνει ότι περίπου το 90% του διεθνούς εμπορίου του Ιράν γίνεται μέσω θαλάσσης και δεν μπορεί να αντικατασταθεί εύκολα.
Η μεταφορά μέσω ξηράς αυξάνει το κόστος και προκαλεί καθυστερήσεις.
Θέλει η Ρωσία να βοηθήσει;
Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η οικονομική στήριξη του Ιράν δεν εξυπηρετεί απαραίτητα τα συμφέροντα της Ρωσίας.
Ο αναλυτής John Lough επισημαίνει ότι η Ρωσία αντιμετωπίζει δικά της οικονομικά προβλήματα και πιέσεις λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Αν και μπορεί να προσφέρει περιορισμένη βοήθεια, η πλήρης αντικατάσταση του θαλάσσιου εμπορίου θεωρείται δύσκολη.
Από την άλλη πλευρά, ο Aslam υποστηρίζει ότι η στήριξη του Ιράν μπορεί να ωφελήσει τη Ρωσία μέσω υψηλότερων τιμών πετρελαίου και ενίσχυσης των εμπορικών διαδρόμων.
Συνολικά, η συνεργασία Ιράν–Ρωσίας μπορεί να προσφέρει προσωρινές λύσεις, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως τον ρόλο των θαλάσσιων οδών στην ιρανική οικονομία.
Τεράστιο αδιέξοδο για Trump: Οι 3 επιλογές για έξοδο από την κρίση δείχνουν νίκη του Ιράν
Με το θρίλερ της εκεχειρίας να παρατείνεται, αναλυτές εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ βυθίζονται καθημερινά σε ένα πρωτοφανές αδιέξοδο, από το οποίο δεν υπάρχει ούτε νίκη ούτε διέξοδος...
Αυτή τη στιγμή οι διαπραγματεύσεις για το Ιράν έχουν «κολλήσει» σε ένα βασικό ζήτημα – τον ναυτικό αποκλεισμό από τις ΗΠΑ.
Η Τεχεράνη απαιτεί την άρση του ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε ανταποδοτικά βήματα και για τη συνέχιση του διαλόγου.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump αρνείται να το κάνει, δηλώνοντας ότι πρώτα πρέπει να συμφωνηθούν όλες οι παράμετροι της «συμφωνίας», συμπεριλαμβανομένου και του ζητήματος του πυρηνικού προγράμματος.
Από αυτό το αδιέξοδο μπορούν να υπάρξουν τρεις έξοδοι.
Πρώτη: Ο Donald Trump αίρει τον αποκλεισμό σε αντάλλαγμα για κάποια βήματα από την πλευρά του Ιράν, για παράδειγμα το άνοιγμα των Στενών του Hormuz, και στη συνέχεια οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, αν και χωρίς καμία εγγύηση επιτυχίας.
Το Ιράν ουσιαστικά θα βγει νικητής από τη σύγκρουση, καθώς η εξουσία στην Τεχεράνη δεν άλλαξε αλλά ενισχύθηκε, τα πετρελαϊκά κοιτάσματα παρέμειναν υπό τον έλεγχο της χώρας και μπορεί να συνεχίσει απρόσκοπτα τις εξαγωγές του.
Όλοι οι γείτονες θα έχουν δει το μέσο πίεσης που διαθέτει το Ιράν (το κλείσιμο των Στενών του Hormuz), καθώς και το ότι η Αμερική δεν κατάφερε να το αντιμετωπίσει, κάτι που αναπόφευκτα θα επηρεάσει τη γεωπολιτική κατάσταση στην περιοχή.
Παράλληλα, σε ένα τέτοιο σενάριο, η Τεχεράνη θα μπορούσε ακόμη και να επιταχύνει το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Επιπλέον, μια νέα επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν θα γίνεται όλο και πιο δύσκολη όσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο.
Δεύτερη: Η συνέχιση του αποκλεισμού χωρίς επανέναρξη των εχθροπραξιών μέχρι το Ιράν να συμφωνήσει με τις απαιτήσεις των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με διαρροές στα αμερικανικά ΜΜΕ, αυτή την άποψη υποστηρίζει μέρος των συνεργατών του Trump, οι οποίοι θεωρούν ότι μέσα σε έναν-δύο μήνες το Ιράν θα εξαντλήσει τα αποθέματά του και θα αναγκαστεί να σταματήσει την εξόρυξη πετρελαίου, ενώ η απουσία εξαγωγών θα πλήξει σοβαρά τον ιρανικό προϋπολογισμό.
Έτσι, κατά τη λογική τους, η Τεχεράνη αργά ή γρήγορα θα υποχωρήσει.
Επιπλέον, λόγω του αποκλεισμού των Στενών του Hormuz, ωφελείται η αμερικανική πετρελαϊκή και ενεργειακή βιομηχανία.
Ωστόσο, εδώ υπάρχουν αρκετά αμφιλεγόμενα σημεία.
- Πρώτον, υπάρχουν αντικρουόμενες πληροφορίες σχετικά με το πόσο αυστηρός είναι στην πράξη ο αποκλεισμός.
Κατά καιρούς εμφανίζονται αναφορές ότι ορισμένα ιρανικά τάνκερ καταφέρνουν με διάφορους τρόπους να εξάγουν πετρέλαιο, κάτι που καθιστά μη ρεαλιστική την άσκηση πίεσης μέσω αποκλεισμού.
- Δεύτερον, σε περίπτωση δημοσιονομικών δυσκολιών, το Ιράν θα μπορούσε να λάβει οικονομική στήριξη από την Κίνα.
- Τρίτον, αν η κατάσταση γίνει πραγματικά κρίσιμη για τις εξαγωγές και τον προϋπολογισμό, η υποχώρηση προς τον Trump δεν είναι η μόνη επιλογή· δεν αποκλείεται η Τεχεράνη να επιτεθεί σε αμερικανικά πλοία που αποκλείουν τα Στενά του Hormuz.
Δεδομένου ότι αυτά βρίσκονται κοντά στις ιρανικές ακτές, υπάρχει πιθανότητα τέτοια πλήγματα να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές και απώλειες μεταξύ των Αμερικανών.
Τρίτη: Η επανέναρξη στρατιωτικών επιθέσεων, κάτι προς το οποίο, σύμφωνα με τα ΜΜΕ, τείνει μέρος των συνεργατών του Trump ως μέσο πίεσης προς την Τεχεράνη.
Άλλωστε, κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, οι ΗΠΑ έχουν ήδη μεταφέρει σημαντικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή.
Υπέρ της επανέναρξης του πολέμου τάσσεται και το Ισραήλ, το οποίο αντιλαμβάνεται ότι όσο περισσότερο διαρκεί η κατάπαυση του πυρός και όσο πλησιάζουν οι εκλογές για το Κογκρέσο, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες να συμφωνήσει ο Trump σε νέα στρατιωτική σύγκρουση.
Ωστόσο, εδώ επανεμφανίζονται τα ίδια προβλήματα που είχαν οδηγήσει προηγουμένως την Ουάσιγκτον στη διακοπή των εχθροπραξιών και στην κήρυξη εκεχειρίας: η αδυναμία να ηττηθεί το Ιράν μόνο με αεροπορικά πλήγματα, οι τεράστιες δυσκολίες μιας χερσαίας επιχείρησης, η ταχεία εξάντληση των αποθεμάτων όπλων και πολλοί άλλοι παράγοντες.
Παρ’ όλα αυτά, δεδομένων των εξαιρετικά υψηλών διακυβευμάτων για τις ΗΠΑ (ουσιαστικά πρόκειται για το γεωπολιτικό τους κύρος σε παγκόσμιο επίπεδο, το οποίο μπορεί να καταρρεύσει σε περίπτωση αποτυχίας στο Ιράν), το στρατιωτικό σενάριο δεν μπορεί να αποκλειστεί.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών