Η Αυτοκρατορία αναβιώνει - Το Ιράν ξαναγράφει τον χάρτη της Μέσης Ανατολής, Ισραήλ - ΗΠΑ σε στρατηγικό αδιέξοδο

Η σύγκρουση μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών ενδέχεται να σηματοδοτεί μια καμπή στη γεωπολιτική της Μέσης Ανατολής. Καθώς η Τεχεράνη περνά από ένα δόγμα επιβίωσης σε ένα δόγμα περιφερειακής επιρροής, η ισορροπία δυνάμεων που διαμόρφωνε την περιοχή επί δεκαετίες φαίνεται να αναδιατάσσεται ριζικά.

Η μετατόπιση του Ιράν από την άμυνα στη φιλοδοξία

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε φάση ρευστότητας, όπου το Ιράν δεν μάχεται πλέον μόνο για την επιβίωσή του αλλά επιχειρεί να δοκιμάσει τα όρια της περιφερειακής πρωτοκαθεδρίας.
Ο Robert Pape, πολιτικός επιστήμονας και καθηγητής στο University of Chicago, περιγράφει αυτή τη φάση ως το «middle game», όπου το Ιράν μεταβαίνει από αμυντική στάση σε στρατηγική οικοδόμησης επιρροής, σύμφωνα με το Modern Diplomacy. 
Όπως αναφέρει, η Τεχεράνη διαμορφώνει ένα «δίκτυο ασφάλειας της αντίστασης» που εκτείνεται από τα Στενά του Hormuz έως την Ερυθρά Θάλασσα, συνδέοντας τον Περσικό Κόλπο, τον Λίβανο και την Υεμένη σε ένα ενιαίο στρατηγικό πεδίο.

Το νέο δόγμα της «ζώνης αντίστασης»

Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν δεν αντιδρά απλώς, αλλά επιχειρεί να οικοδομήσει σφαίρα επιρροής, λειτουργώντας ως περιφερειακός ηγεμόνας που διαμορφώνει τους κανόνες του παιχνιδιού αντί να τους ακολουθεί.
Η στρατηγική αυτή, όπως υποστηρίζεται, περιλαμβάνει πίεση σε κρίσιμες περιοχές όπως το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, ενίσχυση αποτρεπτικής ισχύος στον Λίβανο και έλεγχο θαλάσσιων οδών όπως η Ερυθρά Θάλασσα και τα Στενά του Hormuz.

Το Ισραήλ και το δίλημμα της κλιμάκωσης

Σε παράλληλη ανάλυση, ο Trita Parsi υποστηρίζει ότι το Ισραήλ βρίσκεται σε ολοένα πιο δύσκολη στρατηγική θέση: όσο εντείνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, τόσο αυξάνει και τους πολιτικούς και διπλωματικούς κινδύνους.
Η λογική της αποτροπής, σύμφωνα με την ανάλυση, δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: η μη αντίδραση εκλαμβάνεται ως αδυναμία, ενώ η αντίδραση τροφοδοτεί περαιτέρω κλιμάκωση.

Αυξανόμενο πολιτικό κόστος και διεθνής πίεση

Η στρατιωτική ισχύς του Ισραήλ, σύμφωνα με τους αναλυτές που επικαλείται το άρθρο, δεν μεταφράζεται πλέον εύκολα σε στρατηγικά οφέλη. Αντιθέτως, ενισχύει το πολιτικό κόστος, καθώς αυξάνονται οι διεθνείς επικρίσεις και η αμφισβήτηση της στρατηγικής του.
Η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στο πεδίο των επιχειρήσεων, αλλά επεκτείνεται στο επίπεδο της νομιμοποίησης και της διεθνούς εικόνας.

Η νέα γεωπολιτική αρχιτεκτονική της περιοχής

Σύμφωνα με την ανάλυση, οι χώρες του Κόλπου και περιφερειακές δυνάμεις όπως η Τουρκία και το Πακιστάν αναπροσαρμόζουν τη στρατηγική τους, επιδιώκοντας μεγαλύτερη αυτονομία και διαφοροποίηση συμμαχιών.
Ορισμένες χώρες ενισχύουν δεσμούς με το Ισραήλ, άλλες αναπτύσσουν οικονομικές σχέσεις με το Ιράν, ενώ η γενικότερη τάση δείχνει μετάβαση σε ένα πιο πολυπολικό και λιγότερο αμερικανοκεντρικό περιβάλλον.
Η εμπλοκή εξωτερικών δυνάμεων, όπως η Κίνα και η Ρωσία, ενισχύει περαιτέρω αυτή τη γεωπολιτική πολυπλοκότητα.

Η σημασία των θαλάσσιων διαδρομών και της Ερυθράς Θάλασσας

Ένα από τα κρίσιμα σημεία της σύγκρουσης είναι η Ερυθρά Θάλασσα και τα Στενά Bab al-Mandab, όπου οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα και την ενέργεια αποκτούν στρατηγική διάσταση.
Οι θαλάσσιες αυτές οδοί συνδέουν την περιφερειακή ασφάλεια με τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές και τη σταθερότητα των διεθνών αγορών.

www.bankingnews.gr