(upd 2) Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης εισέρχεται η παγκόσμια ναυτιλία και η διεθνής αγορά ενέργειας, καθώς ο Περσικός Κόλπος μετατρέπεται εκ νέου σε πεδίο μάχης.
Ο ναυτικός αποκλεισμός που επιβλήθηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο, Donald Trump, σε συνδυασμό με τα νέα στρατιωτικά πλήγματα των ΗΠΑ και την απάντηση του Ιράν με ολικό απαγορευτικό στη θαλάσσια κυκλοφορία, προκαλούν πρωτοφανές έμφραγμα στο Στενό του Hormuz.
Τα στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence και της Kpler αποτυπώνουν το μέγεθος του σοκ, καθώς μέσα σε μόλις μία εβδομάδα, οι διελεύσεις πλοίων σημείωσαν κατακόρυφη πτώση 66%, με τα τάνκερ μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου να εγκαταλείπουν μαζικά τον κρισιμότερο ενεργειακό διάδρομο του πλανήτη.
Την ίδια στιγμή, ο εφιάλτης γιγαντώνεται για την ελληνική ναυτιλία, με τέσσερα ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια να δέχονται αλλεπάλληλες πυραυλικές επιθέσεις και χτυπήματα από drones τόσο στο Hormuz όσο και στη Μαύρη Θάλασσα, προκαλώντας συναγερμό στον εφοπλιστικό κόσμο.
Μόλις 53 διελεύσεις πλοίων
Η Lloyd’s List Intelligence κατέγραψε μόλις 53 διελεύσεις πλοίων την εβδομάδα έως τις 20 Ιουλίου, σημειώνοντας πτώση 66% από τις 157 την προηγούμενη εβδομάδα. Οι μετακινήσεις δεξαμενόπλοιων και μεταφοράς αερίου, που είναι τα πλοία τα υπεύθυνα για τη μεταφορά του μεγαλύτερου μέρους του αργού πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) του Κόλπου, υποχώρησαν στις 30 διελεύσεις από 90.
Τα δεδομένα της Kpler δείχνουν παρομοίως ότι η δραστηριότητα επιδεινώθηκε σχεδόν αμέσως μετά την έναρξη του αποκλεισμού. Οι ημερήσιες διελεύσεις, οι οποίες κυμαίνονταν κατά μέσο όρο σε περισσότερα από 20 πλοία πριν από τις 15 Ιουλίου, έπεσαν στις 16 εκείνη την ημέρα, πριν υποχωρήσουν σε μονοψήφιους αριθμούς στις 16 Ιουλίου. Η κυκλοφορία παρέμεινε υποτονική κατά το υπόλοιπο της εβδομάδας, με μόνο σποραδικές ανακάμψεις.
Η τελευταία επιβράδυνση ανατρέψει εβδομάδες σταδιακής ομαλοποίησης, αφού η εκεχειρία στα μέσα Ιουνίου είχε ενθαρρύνει ορισμένους πλοιοκτήτες να ξαναρχίσουν τα ταξίδια στον Κόλπο.
Αντίθετα, οι νέες εχθροπραξίες άδειασαν για άλλη μια φορά σχεδόν εντελώς τη στρατηγική θαλάσσια οδό που μεταφέρει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
«Τα πράγματα έχουν επιβραδυνθεί σημαντικά από τότε που αναζωπυρώθηκαν οι εντάσεις», δήλωσε η Bridget Diakun, ανώτερη αναλύτρια κινδύνου και συμμόρφωσης στη Lloyd’s List Intelligence. «Αυτό δεν είναι εκπληκτικό - οι άνθρωποι υποχωρούν και επανεκτιμούν την κατάσταση, όπως θα περιμένατε».
Ωστόσο, η κυκλοφορία δεν έχει εξαφανιστεί εντελώς. «Κάθε άτομο έχει διαφορετική ανοχή στον κίνδυνο», δήλωσε η Diakun. «Βλέπουμε ακόμα δεξαμενόπλοια να διασχίζουν τα στενά μπρος-πίσω, δεν έχει σταματήσει εντελώς».
Αντί για μια σταθερή ανάκαμψη, οι μετακινήσεις των πλοίων είναι πιθανό να συνεχίσουν να κινούνται «με σκαμπανεβάσματα», καθώς οι πλοιοκτήτες εκμεταλλεύονται σύντομα παράθυρα ευκαιρίας όταν αισθάνονται ασφάλεια, πριν υποχωρήσουν ξανά κάθε φορά που κλιμακώνονται οι εντάσεις, σημείωσε η ίδια.
Μείωση 50% στην εβδομαδιαία κυκλοφορία
Τα δεδομένα της S&P Global παρουσίασαν μια παρόμοια εικόνα. Μόλις 40 πλοία διέσχισαν τα στενά μεταξύ 17 και 19 Ιουλίου, με μέσο όρο περίπου 13 διελεύσεις την ημέρα, ενώ η εβδομαδιαία κυκλοφορία έως τις 19 Ιουλίου μειώθηκε σχεδόν κατά 50% σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα.
Τα εμπορικά πλοία εξακολουθούσαν να αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 70% της κυκλοφορίας κατά τη διάρκεια της περιόδου, αν και μόνο το ένα τρίτο περίπου αξιολογήθηκε ως συμμορφούμενο με τους ναυτιλιακούς περιορισμούς. Πλοία που σχετίζονται με το Ιράν ή υπόκεινται σε κυρώσεις συνέχισαν να κυριαρχούν σε πολλές μετακινήσεις, υποδηλώνοντας ότι οι παραδοσιακοί διεθνείς πλοιοκτήτες παραμένουν διστακτικοί να επιστρέψουν.
«Η τελευταία κλιμάκωση δείχνει πώς οι προσδοκίες για μια ταχεία διάνοιξη των Στενών ήταν πρόωρες», δήλωσε ο Saul Kavonic, επικεφαλής ενεργειακής έρευνας στην MST Marquee.
«Οι εχθροπραξίες και ο εκ νέου επιβληθείς αποκλεισμός επανέφεραν τη σύγκρουση σε τροχιά κλιμάκωσης», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι ροές μέσω του Hormuz είχαν υποχωρήσει γύρω στο 15% των προπολεμικών επιπέδων. Το πετρέλαιο θα μπορούσε να δοκιμάσει ξανά τα 100 δολάρια το βαρέλι εάν η τρέχουσα ένταση των μαχών επιμείνει για αρκετές εβδομάδες ή εάν δεχθούν επίθεση οι περιφερειακές ενεργειακές υποδομές, δήλωσε στο CNBC μέσω email.
Στο στόχαστρο Έλληνες εφοπλιστές
Εν τω μεταξύ, στην καρδιά των πολεμικών εχθροπραξιών βρέθηκε η ελληνική ναυτιλία, με τέσσερα ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια να δέχονται αλλεπάλληλα χτυπήματα σε Περσικό Κόλπο και Μαύρη Θάλασσα.
Στο Στενό του Hormuz, δύο τάνκερ της Dynacom Tankers Management, συμφερόντων Γιώργου Προκοπίου, βρέθηκαν στο στόχαστρο:
- Το «Kavomaleas» επλήγη από βλήμα ανοικτά του Ομάν, υπέστη πυρκαγιά και εγκαταλείφθηκε από το πλήρωμα, ενώ πλέον παρασύρεται υπό τη συνοδεία ρυμουλκού.
- Το υπερδεξαμενόπλοιο «Acheloos» δέχθηκε πυραυλικό χτύπημα στο διαμέρισμα του πηδαλίου ενώ διέσχιζε τη θαλάσσια οδό.
? BREAKING:
— The Hormuz Wire (@HormuzJournal) July 20, 2026
Iran hit a Greek-owned oil tanker in the Strait of Hormuz.pic.twitter.com/3Qiwp51APj
Παράλληλα, η απειλή διευρύνθηκε στη Μαύρη Θάλασσα με επιθέσεις από drones στον τερματικό σταθμό του CPC στο Novorossiysk. Στο επίκεντρο βρέθηκαν:
- Το «Asia» (Dynacom), όπου η φωτιά από το πλήγμα κατασβέστηκε άμεσα.
- Το «Nissos Ios» της Kyklades Maritime (οικογένειας Αλαφούζου), το οποίο επλήγη κατά τη διάρκεια φόρτωσης.
Παρά τις ζημιές, δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί ή διαρροή πετρελαίου, με τα πλοία να παραμένουν πλεύσιμα. Ωστόσο, οι εργασίες φόρτωσης στον σταθμό ανεστάλησαν προσωρινά για εκτίμηση της ασφάλειας, εντείνοντας την ανησυχία για τη συνέχεια.
IRGC: Επιτεθήκαμε σε δύο tanker και τα ακινητοποιήσαμε - Πληροφορίες το ένα ήταν ελληνικό
Εξάλλου, το κρατικό ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο του Ιράν (IRIB News) μετέδωσε την πληροφορία ότι οι ιρανικές Αρχές επιτέθηκαν σε ελληνικό tanker στα νερά νότια από το Ιράν και το σταμάτησαν. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις πρόκειται για το «Kavomaleas».
Πρόκειται για το δεύτερο περιστατικό που συνέβη τη Δευτέρα (20/7/2026) έπειτα από αυτό με πετρελαιοφόρο με σημαία Κουβέιτ που δέχτηκε επίθεση κοντά στις ακτές του Ομάν στο Στενό του Hormuz.
Σε ανακοίνωσή τους, οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι εκδηλώθηκε μεγάλη πυρκαγιά και ακινητοποιήθηκαν δύο πετρελαιοφόρα, τα οποία, όπως υποστήριξαν, παραβίασαν τους κανόνες και επιχείρησαν να περάσουν από την επικίνδυνη νότια διαδρομή του Hormuz, επηρεασμένα από τις υποδείξεις του αμερικανικού στρατού, μετά από έκρηξη που σημειώθηκε σε αυτά.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανέφεραν ότι, σωστικά συνεργεία βρίσκονται σε εξέλιξη επιχείρησης για την απομάκρυνση των πληρωμάτων από την περιοχή.
Παράλληλα, το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης επανέλαβε την προειδοποίησή του προς τις ναυτιλιακές εταιρείες, καλώντας τες να δίνουν προτεραιότητα στην ασφάλεια των πληρωμάτων και των πλοίων τους, να μην βασίζονται σε πληροφορίες που αποδίδονται στον αμερικανικό στρατό και να αποφεύγουν διαδρομές που χαρακτηρίζονται επικίνδυνες ή επιχειρησιακά μη ασφαλείς.
Ακόμα, στην ανακοίνωση των Φρουρών της Επανάσταης τονίζεται ότι, όσο συνεχίζονται οι αμερικανικές ενέργειες στην περιοχή, το Στενό του Hormuz θα παραμείνει κλειστό και δεν θα πραγματοποιούνται εξαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου ή χημικών λιπασμάτων μέσω της συγκεκριμένης θαλάσσιας οδού. Όπως γνωστοποίησαν, έχουν ήδη ξεκινήσει «τιμωρητικές επιχειρήσεις» εναντίον αμερικανικών βάσεων, τις οποίες χαρακτηρίζουν επιθετικές, ως απάντηση σε ναυτικές παραβιάσεις.
Έκρηξη σε δεξαμενόπλοιο υγραερίου στη Μαύρη Θάλασσα
Νέα σοβαρή κλιμάκωση του κινδύνου για την εμπορική ναυτιλία καταγράφηκε τα ξημερώματα της Τρίτης (21/7/2026) στη Μαύρη θάλασσα, έπειτα από επίθεση με πύραυλο ή μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone) σε δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγραερίου (LPG tanker), σύμφωνα με έκτακτη ειδοποίηση της EOS Marine.
Το περιστατικό σημειώθηκε περίπου στις 01:00 UTC, σε απόσταση περίπου 20 ναυτικών μιλίων (37 χιλιομέτρων) από τις ακτές της Ρουμανίας και εκτός των ρουμανικών χωρικών υδάτων. Το πλοίο, το οποίο μετέφερε περισσότερους από 3.790 τόνους υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου (LPG), υπέστη εκτεταμένες ζημιές ύστερα από την έκρηξη και τυλίχθηκε στις φλόγες.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η φωτιά εξακολουθούσε να μαίνεται για αρκετή ώρα μετά το χτύπημα, ενώ οι αρμόδιες αρχές επιχειρούσαν να περιορίσουν την πυρκαγιά. Και τα 17 μέλη του πληρώματος διασώθηκαν με επιτυχία σε επιχείρηση που συντόνισε το Ρουμανικό Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (MRCC), χωρίς να έχουν γίνει γνωστές πληροφορίες για τραυματισμούς.
Η επίθεση έρχεται να ενισχύσει τις ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, όπου οι κίνδυνοι για τα εμπορικά πλοία παραμένουν αυξημένοι λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας. Οι εταιρείες διαχείρισης πλοίων, οι πλοιοκτήτες και οι ασφαλιστές παρακολουθούν στενά την εξέλιξη της κατάστασης, καθώς κάθε νέο περιστατικό επηρεάζει την αξιολόγηση του επιχειρησιακού και ασφαλιστικού κινδύνου στην περιοχή.
Στην έκτακτη οδηγία της, η EOS Marine καλεί όλα τα πλοία που δραστηριοποιούνται στη Μαύρη Θάλασσα να διατηρούν συνεχή οπτική και ηλεκτρονική επιτήρηση σε 24ωρη βάση, να εφαρμόζουν πλήρως τα μέτρα προστασίας που προβλέπονται από τις οδηγίες Best Management Practices (BMP), να αναφέρουν άμεσα κάθε ύποπτη δραστηριότητα στις αρμόδιες ναυτικές αρχές και να παρακολουθούν διαρκώς τις προειδοποιήσεις για αεροπορικές και πυραυλικές απειλές. Σε περίπτωση επίθεσης με περιφερόμενα πυρομαχικά (loitering munitions) ή πυραύλους, συνιστάται η αυστηρή συμμόρφωση με τις οδηγίες των στρατιωτικών αρχών όπου αυτές είναι διαθέσιμες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών