Η Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ αποκαλύπτει ακραίες στρεβλώσεις στον S&P 500, ασφυξία από το δημοσιονομικό χρέος και απειλές συστημικού κραχ
Αυξημένες πιέσεις στις αποτιμήσεις των περιουσιακών στοιχείων, ιστορικά υψηλά επίπεδα μόχλευσης στα hedge funds, αλλά και ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του δημοσιονομικού χρέους και τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης καταγράφει η νέα Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Financial Stability Report) της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), αποτυπώνοντας τις εξελίξεις από τον Μάιο του 2026 έως σήμερα.
Σύμφωνα με την ανάλυση της κεντρικής τράπεζας, η εικόνα στους τέσσερις βασικούς πυλώνες τρωτότητας του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος διαμορφώνεται ως εξής:
Αποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων
Οι πιέσεις στις αποτιμήσεις παρέμειναν αυξημένες. Οι δείκτες αποτίμησης των μετοχών διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα, τροφοδοτούμενοι εν μέρει από τον έντονο ενθουσιασμό των αγορών γύρω από την «υπερ-νοημοσύνη» (super intelligence - SI).
Ο λόγος τιμής προς κέρδη (P/E) για τις εταιρείες του δείκτη S&P 500 παρέμεινε σημαντικά υψηλότερα από τον ιστορικό του διάμεσο, ενώ το ασφάλιστρο κινδύνου των μετοχών (equity premium), ήτοι η αντιστάθμιση για την ανάληψη ρίσκου στις μετοχικές αγορές, διατηρήθηκε σε χαμηλά επίπεδα.
Κατά το εξάμηνο που μεσολάβησε από την προηγούμενη έκθεση, οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων (Treasuries) σημείωσαν αισθητή άνοδο και η μεταβλητότητα αυξήθηκε σε καθαρή βάση.
Τα περιθώρια (spreads) των εταιρικών ομολόγων έναντι των κρατικών τίτλων αντίστοιχης διάρκειας παρέμειναν κάτω από τους μακροπρόθεσμους μέσους όρους.
Ειδικότερα, στα ομόλογα επενδυτικής βαθμίδας (investment-grade) τα spreads μεταβλήθηκαν ελάχιστα, ενώ στα ομόλογα υψηλής απόδοσης (high-yield) κατέγραψαν μέτρια άνοδο.
Στην αμερικανική αγορά ακινήτων, ο ρυθμός αύξησης των τιμών κατοικιών παρέμεινε αργός, με τις τιμές ωστόσο να εξακολουθούν να βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με τα ενοίκια. Στα εμπορικά ακίνητα (CRE), οι προσαρμοσμένοι στον πληθωρισμό δείκτες τιμών μεταβλήθηκαν ελάχιστα, αν και οι κίνδυνοι αναχρηματοδότησης στον κλάδο παραμένουν ιδιαίτερα οξυμένοι.
Δανεισμός επιχειρήσεων και νοικοκυριών
Οι συνολικές ευπάθειες από το χρέος επιχειρήσεων και νοικοκυριών παρέμειναν μέτριες:
Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, ο λόγος του επιχειρηματικού χρέους προς το ΑΕΠ συνέχισε τη σταδιακή του αποκλιμάκωση, παραμένοντας όμως στο ανώτερο τεταρτημόριο του ιστορικού του εύρους. Η έντονη έκδοση χρέους από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας ενδέχεται να ωθήσει το συνολικό επιχειρηματικό χρέος υψηλότερα με την πάροδο του χρόνου. Ενώ οι εταιρείες επενδυτικής βαθμίδας διατηρούν ισχυρή ικανότητα εξυπηρέτησης χρέους, οι μη εισηγμένες επιχειρήσεις και οι εισηγμένες με χαμηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση εμφανίζουν σαφώς ασθενέστερες αντοχές.
Στα νοικοκυριά, ο λόγος χρέους των νοικοκυριών προς το ΑΕΠ συνέχισε τη μακροχρόνια πτωτική του πορεία, υποχωρώντας κάτω από τον ιστορικό του διάμεσο. Η ικανότητα εξυπηρέτησης του χρέους παραμένει ισχυρή, καθώς οι περισσότεροι ιδιοκτήτες κατοικιών διαθέτουν σημαντική καθαρή αξία (equity) στα ακίνητά τους. Ωστόσο, τα ποσοστά καθυστερήσεων (delinquency rates) στα στεγαστικά δάνεια της Ομοσπονδιακής Διοίκησης Στέγασης (FHA) —τα οποία συνήθως αφορούν δανειολήπτες με χαμηλότερο πιστωτικό προφίλ— ακολουθούν ανοδική τάση από το 2022, ενώ οι καθυστερήσεις στα δάνεια αυτοκινήτων παραμένουν πολύ πάνω από τον ιστορικό τους μέσο όρο.
Μόχλευση στον χρηματοπιστωτικό τομέα
Οι ευπάθειες που σχετίζονται με τη χρηματοοικονομική μόχλευση παρέμειναν αξιοσημείωτες.
Ο τραπεζικός κλάδος διατήρησε την ευρωστία και την ανθεκτικότητά του, με τα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών να βρίσκονται κοντά σε ιστορικά υψηλά.
Παρ’ όλα αυτά, οι μη πραγματοποιηθείσες ζημίες εύλογης αξίας (fair value losses) σε χαρτοφυλάκια σταθερού επιτοκίου παραμένουν ευμεγέθεις και ευαίσθητες στις μεταβολές των μακροπρόθεσμων επιτοκίων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η μόχλευση στα hedge funds άγγιξε το υψηλότερο επίπεδο από το 2013 (όταν ξεκίνησε η συλλογή των σχετικών στοιχείων), όντας μάλιστα συγκεντρωμένη σε έναν μικρό αριθμό μεγάλων funds.
Η μόχλευση αυτή στηρίζει ένα ευρύ φάσμα επενδυτικών στρατηγικών που αφορούν κρατικά ομόλογα, παράγωγα επιτοκίων και μετοχές.
Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα παρέμεινε και η μόχλευση στις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες ζωής, ενώ αντίθετα στους χρηματιστές-διαπραγματευτές (broker-dealers) διατηρήθηκε σε χαμηλά επίπεδα, παρά την αύξηση της διαμεσολαβητικής τους δραστηριότητας.
Κίνδυνοι χρηματοδότησης
Οι κίνδυνοι χρηματοδότησης παρέμειναν μέτριοι. Η εξάρτηση των τραπεζών από ανασφάλιστες καταθέσεις υποχώρησε σημαντικά σε σχέση με τα υψηλά του 2022, με σαφώς λιγότερα πιστωτικά ιδρύματα να εκτίθενται σε τέτοιου είδους χρηματοδότηση.
Παράλληλα, τα αιτήματα εξαγοράς σε ορισμένες μη εισηγμένες εταιρείες επιχειρηματικής ανάπτυξης (BDCs) αορίστου διαρκείας παρουσίασαν πρόσφατα πτωτική τάση, αν και τα κεφάλαια συνέχισαν να θέτουν όρια στις εξαγορές και οι καθαρές ροές παρέμειναν αρνητικές. Οι μη παραδοσιακές υποχρεώσεις των ασφαλιστικών εταιρειών ζωής αυξήθηκαν περαιτέρω το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ενώ τα περιουσιακά στοιχεία σε οχήματα διαχείρισης μετρητών συνέχισαν να διογκώνονται — κυρίως μέσω κρατικών αμοιβαίων κεφαλαίων χρηματαγοράς (MMFs), τα οποία ιστορικά είναι λιγότερο ευάλωτα σε μαζικές εκροές επενδυτών.
Οι 5 κορυφαίοι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι για την αγορά
Στο πλαίσιο της έρευνας για τους κυριότερους κινδύνους στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα (Survey of Salient Risks to Financial Stability), που διεξήχθη τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο μεταξύ παραγόντων της αγοράς, αναδείχθηκαν πέντε βασικές απειλές για το αμερικανικό σύστημα και την παγκόσμια οικονομία:
1. Οι εξελίξεις και οι αναταράξεις γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI).
2. Το ενδεχόμενο μιας απότομης διόρθωσης στα περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου (risk assets).
3. Η διατήρηση ή περαιτέρω άνοδος των μακροπρόθεσμων επιτοκίων.
4. Οι κυβερνοεπιθέσεις (cyberattacks).
5. Η βιωσιμότητα του δημοσιονομικού χρέους.
Τέλος, η έκθεση της Fed περιλαμβάνει ειδικές αναλύσεις για τη βελτίωση των στατιστικών δεδομένων, καθώς και για τη μόχλευση που συνοδεύει την ταχύτατη ανάπτυξη υποδομών κέντρων δεδομένων.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με την ανάλυση της κεντρικής τράπεζας, η εικόνα στους τέσσερις βασικούς πυλώνες τρωτότητας του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος διαμορφώνεται ως εξής:
Αποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων
Οι πιέσεις στις αποτιμήσεις παρέμειναν αυξημένες. Οι δείκτες αποτίμησης των μετοχών διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα, τροφοδοτούμενοι εν μέρει από τον έντονο ενθουσιασμό των αγορών γύρω από την «υπερ-νοημοσύνη» (super intelligence - SI).
Ο λόγος τιμής προς κέρδη (P/E) για τις εταιρείες του δείκτη S&P 500 παρέμεινε σημαντικά υψηλότερα από τον ιστορικό του διάμεσο, ενώ το ασφάλιστρο κινδύνου των μετοχών (equity premium), ήτοι η αντιστάθμιση για την ανάληψη ρίσκου στις μετοχικές αγορές, διατηρήθηκε σε χαμηλά επίπεδα.
Κατά το εξάμηνο που μεσολάβησε από την προηγούμενη έκθεση, οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων (Treasuries) σημείωσαν αισθητή άνοδο και η μεταβλητότητα αυξήθηκε σε καθαρή βάση.
Τα περιθώρια (spreads) των εταιρικών ομολόγων έναντι των κρατικών τίτλων αντίστοιχης διάρκειας παρέμειναν κάτω από τους μακροπρόθεσμους μέσους όρους.
Ειδικότερα, στα ομόλογα επενδυτικής βαθμίδας (investment-grade) τα spreads μεταβλήθηκαν ελάχιστα, ενώ στα ομόλογα υψηλής απόδοσης (high-yield) κατέγραψαν μέτρια άνοδο.
Στην αμερικανική αγορά ακινήτων, ο ρυθμός αύξησης των τιμών κατοικιών παρέμεινε αργός, με τις τιμές ωστόσο να εξακολουθούν να βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με τα ενοίκια. Στα εμπορικά ακίνητα (CRE), οι προσαρμοσμένοι στον πληθωρισμό δείκτες τιμών μεταβλήθηκαν ελάχιστα, αν και οι κίνδυνοι αναχρηματοδότησης στον κλάδο παραμένουν ιδιαίτερα οξυμένοι.
Δανεισμός επιχειρήσεων και νοικοκυριών
Οι συνολικές ευπάθειες από το χρέος επιχειρήσεων και νοικοκυριών παρέμειναν μέτριες:
Σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις, ο λόγος του επιχειρηματικού χρέους προς το ΑΕΠ συνέχισε τη σταδιακή του αποκλιμάκωση, παραμένοντας όμως στο ανώτερο τεταρτημόριο του ιστορικού του εύρους. Η έντονη έκδοση χρέους από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας ενδέχεται να ωθήσει το συνολικό επιχειρηματικό χρέος υψηλότερα με την πάροδο του χρόνου. Ενώ οι εταιρείες επενδυτικής βαθμίδας διατηρούν ισχυρή ικανότητα εξυπηρέτησης χρέους, οι μη εισηγμένες επιχειρήσεις και οι εισηγμένες με χαμηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση εμφανίζουν σαφώς ασθενέστερες αντοχές.
Στα νοικοκυριά, ο λόγος χρέους των νοικοκυριών προς το ΑΕΠ συνέχισε τη μακροχρόνια πτωτική του πορεία, υποχωρώντας κάτω από τον ιστορικό του διάμεσο. Η ικανότητα εξυπηρέτησης του χρέους παραμένει ισχυρή, καθώς οι περισσότεροι ιδιοκτήτες κατοικιών διαθέτουν σημαντική καθαρή αξία (equity) στα ακίνητά τους. Ωστόσο, τα ποσοστά καθυστερήσεων (delinquency rates) στα στεγαστικά δάνεια της Ομοσπονδιακής Διοίκησης Στέγασης (FHA) —τα οποία συνήθως αφορούν δανειολήπτες με χαμηλότερο πιστωτικό προφίλ— ακολουθούν ανοδική τάση από το 2022, ενώ οι καθυστερήσεις στα δάνεια αυτοκινήτων παραμένουν πολύ πάνω από τον ιστορικό τους μέσο όρο.
Μόχλευση στον χρηματοπιστωτικό τομέα
Οι ευπάθειες που σχετίζονται με τη χρηματοοικονομική μόχλευση παρέμειναν αξιοσημείωτες.
Ο τραπεζικός κλάδος διατήρησε την ευρωστία και την ανθεκτικότητά του, με τα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών να βρίσκονται κοντά σε ιστορικά υψηλά.
Παρ’ όλα αυτά, οι μη πραγματοποιηθείσες ζημίες εύλογης αξίας (fair value losses) σε χαρτοφυλάκια σταθερού επιτοκίου παραμένουν ευμεγέθεις και ευαίσθητες στις μεταβολές των μακροπρόθεσμων επιτοκίων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η μόχλευση στα hedge funds άγγιξε το υψηλότερο επίπεδο από το 2013 (όταν ξεκίνησε η συλλογή των σχετικών στοιχείων), όντας μάλιστα συγκεντρωμένη σε έναν μικρό αριθμό μεγάλων funds.
Η μόχλευση αυτή στηρίζει ένα ευρύ φάσμα επενδυτικών στρατηγικών που αφορούν κρατικά ομόλογα, παράγωγα επιτοκίων και μετοχές.
Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα παρέμεινε και η μόχλευση στις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες ζωής, ενώ αντίθετα στους χρηματιστές-διαπραγματευτές (broker-dealers) διατηρήθηκε σε χαμηλά επίπεδα, παρά την αύξηση της διαμεσολαβητικής τους δραστηριότητας.
Κίνδυνοι χρηματοδότησης
Οι κίνδυνοι χρηματοδότησης παρέμειναν μέτριοι. Η εξάρτηση των τραπεζών από ανασφάλιστες καταθέσεις υποχώρησε σημαντικά σε σχέση με τα υψηλά του 2022, με σαφώς λιγότερα πιστωτικά ιδρύματα να εκτίθενται σε τέτοιου είδους χρηματοδότηση.
Παράλληλα, τα αιτήματα εξαγοράς σε ορισμένες μη εισηγμένες εταιρείες επιχειρηματικής ανάπτυξης (BDCs) αορίστου διαρκείας παρουσίασαν πρόσφατα πτωτική τάση, αν και τα κεφάλαια συνέχισαν να θέτουν όρια στις εξαγορές και οι καθαρές ροές παρέμειναν αρνητικές. Οι μη παραδοσιακές υποχρεώσεις των ασφαλιστικών εταιρειών ζωής αυξήθηκαν περαιτέρω το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ενώ τα περιουσιακά στοιχεία σε οχήματα διαχείρισης μετρητών συνέχισαν να διογκώνονται — κυρίως μέσω κρατικών αμοιβαίων κεφαλαίων χρηματαγοράς (MMFs), τα οποία ιστορικά είναι λιγότερο ευάλωτα σε μαζικές εκροές επενδυτών.
Οι 5 κορυφαίοι βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι για την αγορά
Στο πλαίσιο της έρευνας για τους κυριότερους κινδύνους στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα (Survey of Salient Risks to Financial Stability), που διεξήχθη τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο μεταξύ παραγόντων της αγοράς, αναδείχθηκαν πέντε βασικές απειλές για το αμερικανικό σύστημα και την παγκόσμια οικονομία:
1. Οι εξελίξεις και οι αναταράξεις γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI).
2. Το ενδεχόμενο μιας απότομης διόρθωσης στα περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου (risk assets).
3. Η διατήρηση ή περαιτέρω άνοδος των μακροπρόθεσμων επιτοκίων.
4. Οι κυβερνοεπιθέσεις (cyberattacks).
5. Η βιωσιμότητα του δημοσιονομικού χρέους.
Τέλος, η έκθεση της Fed περιλαμβάνει ειδικές αναλύσεις για τη βελτίωση των στατιστικών δεδομένων, καθώς και για τη μόχλευση που συνοδεύει την ταχύτατη ανάπτυξη υποδομών κέντρων δεδομένων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών