Η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει προς πάσα κατεύθυνση ότι το Στενό του Hormuz δεν πρόκειται να επιστρέψει στο καθεστώς που ίσχυε πριν από τον πόλεμο - Απορρίπτει τις παλιές θαλάσσιες διαδρομές, διαπραγματεύεται νέο σύστημα με το Ομάν και συνδέει την πλήρη επαναλειτουργία του περάσματος με πολιτικές και στρατιωτικές παραχωρήσεις από την Ουάσιγκτον
Το Ιράν επιχειρεί να μετατρέψει τον έλεγχο του Στενού του Hormuz σε μόνιμο στρατηγικό πλεονέκτημα, καθιστώντας σαφές ότι ακόμη και μια συμφωνία με το Ομάν για τη διέλευση των πλοίων δεν συνεπάγεται αυτόματη επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση.
Οι τελευταίες τοποθετήσεις τόσο του υπουργού Εξωτερικών Abbas Araghchi όσο και στελεχών των Φρουρών της Επανάστασης συγκλίνουν σε ένα βασικό μήνυμα: η επαναλειτουργία του Hormuz είναι υπό όρους και όχι αυτόματη.
Η Τεχεράνη θέλει να έχει καθοριστικό λόγο όχι μόνο στη χάραξη των νέων θαλάσσιων διαδρομών, αλλά και στο ευρύτερο καθεστώς λειτουργίας ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του κόσμου.
Ο Araghchi δήλωσε ότι Ιράν και Ομάν βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία για έναν νέο μηχανισμό διέλευσης από το Στενό. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η συμφωνία αυτή από μόνη της δεν αρκεί για να ανοίξει πλήρως το Hormuz.
Το ABC μετέδωσε, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους, ότι η συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν προβλέπεται να έχει διάρκεια 60 ημερών.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αναμένεται να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις, με στόχο την επίτευξη μιας μακροπρόθεσμης συμφωνίας για την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz, καθώς και τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Τι συζητούν - Δεν υπάρχει επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς
Κεντρικό σημείο των διαπραγματεύσεων είναι η κατάργηση του προηγούμενου Traffic Separation Scheme (TSS), δηλαδή του συστήματος καθορισμένων θαλάσσιων λωρίδων μέσω των οποίων πραγματοποιούνταν η είσοδος και η έξοδος των πλοίων.
Σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, το παλιό TSS «δεν είναι πλέον αποδεκτό» από την Τεχεράνη και πρέπει να αντικατασταθεί από νέα διαδρομή. Η διαμόρφωση ενός μόνιμου συστήματος, ωστόσο, συνοδεύεται από σημαντικές τεχνικές και νομικές δυσκολίες.
Για τον λόγο αυτό, οι δύο χώρες εξετάζουν αρχικά τη δημιουργία προσωρινής διαδρομής, η οποία θα αποτελέσει τη βάση για το νέο μόνιμο καθεστώς.
Όπως ανέφερε ο Araghchi, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί διαβουλεύσεις μεταξύ των στρατιωτικών και ναυτικών αρχών Ιράν και Ομάν με βάση υφιστάμενους ναυτικούς χάρτες, ενώ μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών αναμένεται να οριστικοποιηθεί η νέα πορεία των πλοίων.
Η ιρανική πλευρά επιμένει παράλληλα ότι η διαχείριση του ζητήματος πρέπει να γίνει διμερώς μεταξύ Ιράν και Ομάν, απορρίπτοντας την παρέμβαση τρίτων κρατών.
Οι διαδρομές
Πεδίο στρατηγικής μόχλευσης για την Τεχεράνη
Η στάση αυτή ενισχύει την εικόνα ότι η Τεχεράνη δεν αντιμετωπίζει πλέον το Hormuz απλώς ως διεθνή εμπορική δίοδο, αλλά ως στρατηγικό χώρο στον οποίο επιδιώκει να κατοχυρώσει αυξημένη εξουσία.
Παρά την πρόοδο στις συνομιλίες με το Ομάν, ο Araghchi συνέδεσε την πλήρη επαναλειτουργία του Στενού και με την εκπλήρωση άλλων προϋποθέσεων από τις ΗΠΑ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται, σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, η αποζημίωση για παραβιάσεις του λεγόμενου μνημονίου του Islamabad.
Ο Ιρανός υπουργός υποστήριξε ότι η Τεχεράνη είχε αρχίσει να εφαρμόζει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από το μνημόνιο και ότι η ναυσιπλοΐα είχε φτάσει μέσα σε δύο εβδομάδες περίπου στο 60% των κανονικών επιπέδω
ν. Κατηγόρησε όμως τις ΗΠΑ ότι επιχείρησαν να προωθήσουν νέες διαδρομές στο Hormuz παρά τις ιρανικές προειδοποιήσεις, υπονομεύοντας, κατά την άποψη της Τεχεράνης, τον ρόλο του Ιράν στη διαχείριση του Στενού.
Ακόμη σκληρότερο ήταν το μήνυμα του γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Mohammad-Bagher Zolghadr, ο οποίος δήλωσε ότι το Hormuz δεν πρόκειται να ανοίξει πλήρως έως ότου οι Ηνωμένες Πολιτείες «διορθώσουν τη συμπεριφορά τους».
Οι σκληροι νέοι όροι
Η ιρανική πλευρά θέτει έναν ευρύ κατάλογο απαιτήσεων: να σταματήσουν οι απειλές και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν και των συμμάχων του, να αρθεί ο ναυτικός αποκλεισμός, να αποσυρθούν αμερικανικές ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις από την περιοχή γύρω από το Ιράν, να καταβληθούν αποζημιώσεις για τις πολεμικές ζημιές, να αρθούν οι κυρώσεις και να αποδεσμευτούν τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.
«Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας δεν πρόκειται ποτέ να υποχωρήσει, είτε στον πόλεμο είτε στις διαπραγματεύσεις», ήταν το μήνυμα του Zolghadr.
Εκτός του Περσικού Κόλπου οι ΗΠΑ
Η προσπάθεια της Τεχεράνης να κατοχυρώσει τον έλεγχο του Hormuz έχει όμως και σαφή στρατιωτική διάσταση.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, το Ιράν επιδιώκει ένα νέο καθεστώς λειτουργίας του Στενού που θα μπορούσε να περιορίζει ή ακόμη και να αποκλείει τη διέλευση πολεμικών πλοίων του αμερικανικού Ναυτικού.
Η Ουάσιγκτον, από την πλευρά της, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν αποδέχεται ιρανικό δικαίωμα επιβολής περιορισμών ή τελών στη διέλευση από το Hormuz. Οι διαφορές αυτές αποτελούν ένα από τα βασικά εμπόδια για την επίτευξη ευρύτερης συμφωνίας.
Η WSJ έχει επίσης αναφέρει ότι προσχέδιο νομοθεσίας που εξετάζεται στην Τεχεράνη θα μπορούσε να απαγορεύει τη διέλευση ισραηλινών πλοίων, καθώς και πλοίων ή φορτίων που θεωρείται ότι συνδέονται με ενέργειες εναντίον του Ιράν ή των περιφερειακών συμμάχων του. Χώρες που θεωρούνται υπεύθυνες για ζημιές σε βάρος του Ιράν θα μπορούσαν επίσης να υποχρεώνονται να καταβάλουν αποζημιώσεις πριν αποκτήσουν δικαίωμα διέλευσης.
Οι συγκεκριμένες προβλέψεις, πάντως, σύμφωνα με μεσολαβητές που επικαλείται η εφημερίδα, δεν αποτελούν μέρος της τρέχουσας συμφωνίας που συζητείται με το Ομάν.
Πέρα από τις επίσημες ρυθμίσεις, αναλυτές που επικαλείται η WSJ εκτιμούν ότι η Τεχεράνη έχει ήδη αποκτήσει σημαντικό de facto έλεγχο του Στενού.
Η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στο ποιος έχει τυπικά τη δικαιοδοσία, αλλά και στο γεγονός ότι οι εμπορικές ναυτιλιακές εταιρείες εμφανίζονται απρόθυμες να διασχίσουν την περιοχή χωρίς επαρκείς εγγυήσεις ασφαλείας από το Ιράν.
Οι νέες διαδικασίες
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η δημιουργία από την Τεχεράνη της Persian Gulf Strait Authority, μέσω της οποίας το Ιράν επιχείρησε να θεσπίσει διαδικασίες εγγραφής και ασφαλιστικής κάλυψης για πλοία που χρησιμοποιούν το πέρασμα.
Η Ουάσιγκτον αντέδρασε με κυρώσεις και προειδοποιήσεις προς ναυτιλιακές εταιρείες που θα συνεργάζονταν με τον νέο μηχανισμό.
Το διακύβευμα υπερβαίνει πλέον κατά πολύ την εμπορική ναυσιπλοΐα. Το Ιράν επιχειρεί να χρησιμοποιήσει το Hormuz ως στρατηγικό μοχλό πίεσης για να αλλάξει συνολικά την ισορροπία ισχύος στον Περσικό Κόλπο, συνδέοντας την ασφάλεια των ενεργειακών ροών με την αμερικανική στρατιωτική παρουσία, τις κυρώσεις και τις μεταπολεμικές διαπραγματεύσεις.
Η Τεχεράνη δείχνει έτσι ότι δεν επιδιώκει απλώς να ξανανοίξει το Στενό.
Επιδιώκει να καθορίσει τους όρους με τους οποίους θα ανοίξει, ποιος θα περνά, από ποια διαδρομή και υπό ποιο καθεστώς εποπτείας.
Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα των τελευταίων ιρανικών κινήσεων: το Hormuz δεν επιστρέφει στο status quo ante.
Η Τεχεράνη επιχειρεί να «κλειδώσει» στο νέο καθεστώς έναν μόνιμα ενισχυμένο ρόλο για το Ιράν.
Ομάν: «Θετικές και εποικοδομητικές» οι διαπραγματεύσεις για το Hormuz
Το Ομάν ανακοίνωσε το Σάββατο (8/8) ότι οι συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για τις ρυθμίσεις που αφορούν τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Hormuz διεξάγονται σε «θετικό και εποικοδομητικό» κλίμα.
Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν καταδίκασε επίσης τις επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον πλοίων που διέρχονται από το Στενό και κάλεσε όλες τις πλευρές να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις συνομιλίες και την πρόοδο που έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής.
Vance: Το Ιράν διαβεβαίωσε τις ΗΠΑ ότι δεν σχεδιάζει να επιβάλει διόδια στο Hormuz
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance δήλωσε ότι το Ιράν έχει διαβεβαιώσει την Ουάσιγκτον πως δεν σχεδιάζει να επιβάλει τέλη διέλευσης στο Στενό του Hormuz, σε συνέντευξή του που μεταδόθηκε το Σάββατο (8/8) από το Fox News.
Ο Vance ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν οι ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο να επιστρέψουν στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από τη σύγκρουση, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον θα κρίνει την Τεχεράνη από τις πράξεις της και όχι από τις διαβεβαιώσεις της.
«Η προσδοκία μας είναι ότι θα δούμε την ίδια ποσότητα πετρελαίου και φυσικού αερίου να βγαίνει από τον Κόλπο όπως πριν αρχίσει η σύγκρουση. Αυτό μας έχουν πει οι Ιρανοί ότι πρόκειται να κάνουν», δήλωσε ο Vance.
Όπως είπε, το Ιράν και τα κράτη του Περσικού Κόλπου, ιδιαίτερα το Ομάν, συζητούν τρόπους για να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση από το Στενό. Οι συνομιλίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την αποναρκοθέτηση της περιοχής και δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα πλήττει εμπορικά πλοία.
Ο Vance πρόσθεσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να βρίσκονται «στη μέση του παιχνιδιού» με το Ιράν και χρησιμοποιούν διπλωματικά, οικονομικά και στρατιωτικά μέσα προκειμένου να εξασφαλίσουν, όπως είπε, το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον αμερικανικό λαό.
«Δεν εμπιστευόμαστε, επαληθεύουμε», κατέληξε ο Vance.
Οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό μόλις ανακοινωθεί η συμφωνία με το Ομάν
Σημαντική είναι η πληροφορία που μετέδωσε αργά την Παρασκευή (7/8) το Reuters, σύμφωνα με την οποία η Ουάσιγκτον σχεδιάζει να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών μόλις οριστικοποιηθεί και ανακοινωθεί η συμφωνία με το Ομάν. Ο Bessent είχε αναφέρει νωρίτερα ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί ακόμη και «σήμερα ή αύριο».
Εάν οι ΗΠΑ υποχωρήσουν στρατιωτικά στον Περσικό Κόλπο, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι παραχωρούν ουσιαστικά στο Ιράν μεγαλύτερο έλεγχο της κρίσιμης αυτής θαλάσσιας οδού.
Σύμφωνα με το Reuters: «Σημειώνεται πρόοδος μεταξύ Ιράν και Ομάν για το Στενό του Hormuz και αναμένουμε σύντομα συμφωνία», δήλωσε την Παρασκευή Αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters.
Ο ίδιος ανέφερε ότι, μόλις ανακοινωθεί συμφωνία για την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας χωρίς εμπόδια, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
«Υπάρχει πρόοδος μεταξύ Ομάν και Ιράν για το Στενό και αναμένουμε σύντομα συμφωνία», είπε ο αξιωματούχος. «Μόλις ανακοινωθεί η συμφωνία για την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας χωρίς εμπόδια, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών».
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν παρουσιάζει την εξέλιξη ως «νίκη», υποστηρίζοντας ότι, απέναντι στον «ακριβότερο στρατό του κόσμου», οι ιρανικές δυνάμεις απέδειξαν την ισχύ και τις επιχειρησιακές τους δυνατότητες.
www.bankingnews.gr
Οι τελευταίες τοποθετήσεις τόσο του υπουργού Εξωτερικών Abbas Araghchi όσο και στελεχών των Φρουρών της Επανάστασης συγκλίνουν σε ένα βασικό μήνυμα: η επαναλειτουργία του Hormuz είναι υπό όρους και όχι αυτόματη.
Η Τεχεράνη θέλει να έχει καθοριστικό λόγο όχι μόνο στη χάραξη των νέων θαλάσσιων διαδρομών, αλλά και στο ευρύτερο καθεστώς λειτουργίας ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του κόσμου.
Ο Araghchi δήλωσε ότι Ιράν και Ομάν βρίσκονται «πολύ κοντά» σε συμφωνία για έναν νέο μηχανισμό διέλευσης από το Στενό. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η συμφωνία αυτή από μόνη της δεν αρκεί για να ανοίξει πλήρως το Hormuz.
Το ABC μετέδωσε, επικαλούμενο Αμερικανούς αξιωματούχους, ότι η συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν προβλέπεται να έχει διάρκεια 60 ημερών.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου αναμένεται να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις, με στόχο την επίτευξη μιας μακροπρόθεσμης συμφωνίας για την πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz, καθώς και τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Τι συζητούν - Δεν υπάρχει επιστροφή στο προηγούμενο καθεστώς
Κεντρικό σημείο των διαπραγματεύσεων είναι η κατάργηση του προηγούμενου Traffic Separation Scheme (TSS), δηλαδή του συστήματος καθορισμένων θαλάσσιων λωρίδων μέσω των οποίων πραγματοποιούνταν η είσοδος και η έξοδος των πλοίων.
Σύμφωνα με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, το παλιό TSS «δεν είναι πλέον αποδεκτό» από την Τεχεράνη και πρέπει να αντικατασταθεί από νέα διαδρομή. Η διαμόρφωση ενός μόνιμου συστήματος, ωστόσο, συνοδεύεται από σημαντικές τεχνικές και νομικές δυσκολίες.
Για τον λόγο αυτό, οι δύο χώρες εξετάζουν αρχικά τη δημιουργία προσωρινής διαδρομής, η οποία θα αποτελέσει τη βάση για το νέο μόνιμο καθεστώς.
Όπως ανέφερε ο Araghchi, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί διαβουλεύσεις μεταξύ των στρατιωτικών και ναυτικών αρχών Ιράν και Ομάν με βάση υφιστάμενους ναυτικούς χάρτες, ενώ μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών αναμένεται να οριστικοποιηθεί η νέα πορεία των πλοίων.
Η ιρανική πλευρά επιμένει παράλληλα ότι η διαχείριση του ζητήματος πρέπει να γίνει διμερώς μεταξύ Ιράν και Ομάν, απορρίπτοντας την παρέμβαση τρίτων κρατών.
Οι διαδρομές
Πεδίο στρατηγικής μόχλευσης για την Τεχεράνη
Η στάση αυτή ενισχύει την εικόνα ότι η Τεχεράνη δεν αντιμετωπίζει πλέον το Hormuz απλώς ως διεθνή εμπορική δίοδο, αλλά ως στρατηγικό χώρο στον οποίο επιδιώκει να κατοχυρώσει αυξημένη εξουσία.
Παρά την πρόοδο στις συνομιλίες με το Ομάν, ο Araghchi συνέδεσε την πλήρη επαναλειτουργία του Στενού και με την εκπλήρωση άλλων προϋποθέσεων από τις ΗΠΑ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται, σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, η αποζημίωση για παραβιάσεις του λεγόμενου μνημονίου του Islamabad.
Ο Ιρανός υπουργός υποστήριξε ότι η Τεχεράνη είχε αρχίσει να εφαρμόζει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από το μνημόνιο και ότι η ναυσιπλοΐα είχε φτάσει μέσα σε δύο εβδομάδες περίπου στο 60% των κανονικών επιπέδω
ν. Κατηγόρησε όμως τις ΗΠΑ ότι επιχείρησαν να προωθήσουν νέες διαδρομές στο Hormuz παρά τις ιρανικές προειδοποιήσεις, υπονομεύοντας, κατά την άποψη της Τεχεράνης, τον ρόλο του Ιράν στη διαχείριση του Στενού.
Ακόμη σκληρότερο ήταν το μήνυμα του γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Mohammad-Bagher Zolghadr, ο οποίος δήλωσε ότι το Hormuz δεν πρόκειται να ανοίξει πλήρως έως ότου οι Ηνωμένες Πολιτείες «διορθώσουν τη συμπεριφορά τους».
Οι σκληροι νέοι όροι
Η ιρανική πλευρά θέτει έναν ευρύ κατάλογο απαιτήσεων: να σταματήσουν οι απειλές και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν και των συμμάχων του, να αρθεί ο ναυτικός αποκλεισμός, να αποσυρθούν αμερικανικές ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις από την περιοχή γύρω από το Ιράν, να καταβληθούν αποζημιώσεις για τις πολεμικές ζημιές, να αρθούν οι κυρώσεις και να αποδεσμευτούν τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.
«Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας δεν πρόκειται ποτέ να υποχωρήσει, είτε στον πόλεμο είτε στις διαπραγματεύσεις», ήταν το μήνυμα του Zolghadr.
Εκτός του Περσικού Κόλπου οι ΗΠΑ
Η προσπάθεια της Τεχεράνης να κατοχυρώσει τον έλεγχο του Hormuz έχει όμως και σαφή στρατιωτική διάσταση.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, το Ιράν επιδιώκει ένα νέο καθεστώς λειτουργίας του Στενού που θα μπορούσε να περιορίζει ή ακόμη και να αποκλείει τη διέλευση πολεμικών πλοίων του αμερικανικού Ναυτικού.
Η Ουάσιγκτον, από την πλευρά της, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν αποδέχεται ιρανικό δικαίωμα επιβολής περιορισμών ή τελών στη διέλευση από το Hormuz. Οι διαφορές αυτές αποτελούν ένα από τα βασικά εμπόδια για την επίτευξη ευρύτερης συμφωνίας.
Η WSJ έχει επίσης αναφέρει ότι προσχέδιο νομοθεσίας που εξετάζεται στην Τεχεράνη θα μπορούσε να απαγορεύει τη διέλευση ισραηλινών πλοίων, καθώς και πλοίων ή φορτίων που θεωρείται ότι συνδέονται με ενέργειες εναντίον του Ιράν ή των περιφερειακών συμμάχων του. Χώρες που θεωρούνται υπεύθυνες για ζημιές σε βάρος του Ιράν θα μπορούσαν επίσης να υποχρεώνονται να καταβάλουν αποζημιώσεις πριν αποκτήσουν δικαίωμα διέλευσης.
Οι συγκεκριμένες προβλέψεις, πάντως, σύμφωνα με μεσολαβητές που επικαλείται η εφημερίδα, δεν αποτελούν μέρος της τρέχουσας συμφωνίας που συζητείται με το Ομάν.
Πέρα από τις επίσημες ρυθμίσεις, αναλυτές που επικαλείται η WSJ εκτιμούν ότι η Τεχεράνη έχει ήδη αποκτήσει σημαντικό de facto έλεγχο του Στενού.
Η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στο ποιος έχει τυπικά τη δικαιοδοσία, αλλά και στο γεγονός ότι οι εμπορικές ναυτιλιακές εταιρείες εμφανίζονται απρόθυμες να διασχίσουν την περιοχή χωρίς επαρκείς εγγυήσεις ασφαλείας από το Ιράν.
Οι νέες διαδικασίες
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η δημιουργία από την Τεχεράνη της Persian Gulf Strait Authority, μέσω της οποίας το Ιράν επιχείρησε να θεσπίσει διαδικασίες εγγραφής και ασφαλιστικής κάλυψης για πλοία που χρησιμοποιούν το πέρασμα.
Η Ουάσιγκτον αντέδρασε με κυρώσεις και προειδοποιήσεις προς ναυτιλιακές εταιρείες που θα συνεργάζονταν με τον νέο μηχανισμό.
Το διακύβευμα υπερβαίνει πλέον κατά πολύ την εμπορική ναυσιπλοΐα. Το Ιράν επιχειρεί να χρησιμοποιήσει το Hormuz ως στρατηγικό μοχλό πίεσης για να αλλάξει συνολικά την ισορροπία ισχύος στον Περσικό Κόλπο, συνδέοντας την ασφάλεια των ενεργειακών ροών με την αμερικανική στρατιωτική παρουσία, τις κυρώσεις και τις μεταπολεμικές διαπραγματεύσεις.
Η Τεχεράνη δείχνει έτσι ότι δεν επιδιώκει απλώς να ξανανοίξει το Στενό.
Επιδιώκει να καθορίσει τους όρους με τους οποίους θα ανοίξει, ποιος θα περνά, από ποια διαδρομή και υπό ποιο καθεστώς εποπτείας.
Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα των τελευταίων ιρανικών κινήσεων: το Hormuz δεν επιστρέφει στο status quo ante.
Η Τεχεράνη επιχειρεί να «κλειδώσει» στο νέο καθεστώς έναν μόνιμα ενισχυμένο ρόλο για το Ιράν.
Ομάν: «Θετικές και εποικοδομητικές» οι διαπραγματεύσεις για το Hormuz
Το Ομάν ανακοίνωσε το Σάββατο (8/8) ότι οι συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για τις ρυθμίσεις που αφορούν τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Hormuz διεξάγονται σε «θετικό και εποικοδομητικό» κλίμα.
Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν καταδίκασε επίσης τις επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον πλοίων που διέρχονται από το Στενό και κάλεσε όλες τις πλευρές να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις συνομιλίες και την πρόοδο που έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής.
Vance: Το Ιράν διαβεβαίωσε τις ΗΠΑ ότι δεν σχεδιάζει να επιβάλει διόδια στο Hormuz
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance δήλωσε ότι το Ιράν έχει διαβεβαιώσει την Ουάσιγκτον πως δεν σχεδιάζει να επιβάλει τέλη διέλευσης στο Στενό του Hormuz, σε συνέντευξή του που μεταδόθηκε το Σάββατο (8/8) από το Fox News.
Ο Vance ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν οι ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο να επιστρέψουν στα επίπεδα που ίσχυαν πριν από τη σύγκρουση, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον θα κρίνει την Τεχεράνη από τις πράξεις της και όχι από τις διαβεβαιώσεις της.
«Η προσδοκία μας είναι ότι θα δούμε την ίδια ποσότητα πετρελαίου και φυσικού αερίου να βγαίνει από τον Κόλπο όπως πριν αρχίσει η σύγκρουση. Αυτό μας έχουν πει οι Ιρανοί ότι πρόκειται να κάνουν», δήλωσε ο Vance.
Όπως είπε, το Ιράν και τα κράτη του Περσικού Κόλπου, ιδιαίτερα το Ομάν, συζητούν τρόπους για να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση από το Στενό. Οι συνομιλίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την αποναρκοθέτηση της περιοχής και δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα πλήττει εμπορικά πλοία.
Ο Vance πρόσθεσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να βρίσκονται «στη μέση του παιχνιδιού» με το Ιράν και χρησιμοποιούν διπλωματικά, οικονομικά και στρατιωτικά μέσα προκειμένου να εξασφαλίσουν, όπως είπε, το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για τον αμερικανικό λαό.
«Δεν εμπιστευόμαστε, επαληθεύουμε», κατέληξε ο Vance.
Οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό μόλις ανακοινωθεί η συμφωνία με το Ομάν
Σημαντική είναι η πληροφορία που μετέδωσε αργά την Παρασκευή (7/8) το Reuters, σύμφωνα με την οποία η Ουάσιγκτον σχεδιάζει να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών μόλις οριστικοποιηθεί και ανακοινωθεί η συμφωνία με το Ομάν. Ο Bessent είχε αναφέρει νωρίτερα ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί ακόμη και «σήμερα ή αύριο».
Εάν οι ΗΠΑ υποχωρήσουν στρατιωτικά στον Περσικό Κόλπο, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι παραχωρούν ουσιαστικά στο Ιράν μεγαλύτερο έλεγχο της κρίσιμης αυτής θαλάσσιας οδού.
Σύμφωνα με το Reuters: «Σημειώνεται πρόοδος μεταξύ Ιράν και Ομάν για το Στενό του Hormuz και αναμένουμε σύντομα συμφωνία», δήλωσε την Παρασκευή Αμερικανός αξιωματούχος στο Reuters.
Ο ίδιος ανέφερε ότι, μόλις ανακοινωθεί συμφωνία για την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας χωρίς εμπόδια, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.
«Υπάρχει πρόοδος μεταξύ Ομάν και Ιράν για το Στενό και αναμένουμε σύντομα συμφωνία», είπε ο αξιωματούχος. «Μόλις ανακοινωθεί η συμφωνία για την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας χωρίς εμπόδια, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών».
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν παρουσιάζει την εξέλιξη ως «νίκη», υποστηρίζοντας ότι, απέναντι στον «ακριβότερο στρατό του κόσμου», οι ιρανικές δυνάμεις απέδειξαν την ισχύ και τις επιχειρησιακές τους δυνατότητες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών