Δεν είναι μόνο ότι οι ΗΠΑ υπολείπονται πλέον και σε ... «ήπια ισχύ» - Έχοντας εμπλακεί βαθιά στο Ιράν, έδειξαν σε όλο τον κόσμο τις πραγματικές και πολύ αδύναμες δυνατότητες της πολεμικής τους μηχανής.
(upd3) Εννέα χρόνια μετά τη συνάντηση του με τον Donald Trump στο Mar-a-Lago στη Φλόριντα, ο πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping επιστρέφει σήμερα 23 Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ όχι ως ο ηγέτης μιας Κίνας που προσπαθεί να καλύψει την απόσταση από την Αμερική, αλλά ως επικεφαλής μιας δύναμης που έχει αλλάξει θεαματικά το διεθνές της αποτύπωμα.
Με ισχυρότερη τεχνολογική βάση, τεράστια βιομηχανική ισχύ και κρίσιμα χαρτιά στα χέρια του, ο Xi Jinping θα συνομιλήσει με τον Trump, διαπραγματευόμενος από πολύ πιο ισχυρή θέση.
Πράγματι, η Κίνα έχει μειώσει κατά πολύ την εξάρτηση της από την αμερικανική αγορά και ταυτόχρονα διαθέτει πολύ σημαντικά εργαλεία πίεσης στην Ουάσινγκτον: από τις σπάνιες γαίες μέχρι την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η συνάντηση αποκτά χαρακτήρα… αναμέτρησης μεταξύ δύο πλευρών που γνωρίζουν ότι καμία δεν μπορεί πλέον να επιβάλει εύκολα τους όρους της στην άλλη.
Ανατροπή
Όταν ο Κινέζος ηγέτης Xi Jinping επισκεφθεί την Ουάσιγκτον αυτή την εβδομάδα, θα καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τον πρόεδρο Donald Trump από μια εντελώς διαφορετική θέση σε σχέση με την τελευταία φορά που οι δύο άνδρες συναντήθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο στις Ηνωμένες Πολιτείες, πριν από σχεδόν μία δεκαετία.
Στη σύνοδο του 2017 στο θέρετρο Mar-a-Lago του Trump, η Κίνα υστερούσε έναντι των ΗΠΑ σε πολλούς τομείς και ήταν ευάλωτη στις τεχνολογικές και εμπορικές εντάσεις που ο Trump θα εξαπέλυε εναντίον της την επόμενη χρονιά.
Τώρα, ο Xi φτάνει ως ηγέτης μιας χώρας που έχει μεταμορφωθεί αναφέρει σε ανάλυση του το CNN.
Τεχνολογική υπερδύναμη
Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο έχει εξελιχθεί σε τεχνολογική υπερδύναμη.
Το εγχώριο τεχνολογικό ανθρώπινο δυναμικό ωθεί τα κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης όλο και πιο κοντά στα όρια της τεχνολογικής πρωτοπορίας της Silicon Valley.
Διαστημικές εταιρείες με έδρα το Πεκίνο εκτοξεύουν και προσγειώνουν επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους, έχοντας στο στόχαστρό τους τον παγκόσμιο πρωταγωνιστή SpaceX.
Εταιρείες από τους κλάδους της ενέργειας και της τεχνητής νοημοσύνης έως τη ρομποτική και τα τσιπ μνήμης έχουν πραγματοποιήσει εντυπωσιακές χρηματιστηριακές εισαγωγές τον τελευταίο χρόνο.
Τεράστια μεταποιητική μηχανή
Η τεράστια μεταποιητική μηχανή της Κίνας κατέγραψε πέρυσι παγκόσμιο εμπορικό πλεόνασμα ύψους 1,2 τρισ. δολαρίων, εν μέρει χάρη στην εκρηκτική ζήτηση για τα ηλεκτρικά της οχήματα, τα ηλιακά πάνελ και τα τσιπ.
Ο έλεγχός της στις αλυσίδες εφοδιασμού ορισμένων εξαγωγικών προϊόντων - ιδίως των σπάνιων γαιών - έχει προσφέρει στο Πεκίνο ένα μοναδικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα απέναντι στην Ουάσιγκτον και στον εμπορικό πόλεμο του Trump με σύνθημα «America First».
Αξιόπιστος παγκόσμιος ηγέτης
Και σε μια συγκυρία κατά την οποία οι ΗΠΑ προκαλούν εντάσεις με συμμάχους τους και δεν έχουν ακόμη βρει τρόπο να τερματίσουν τον πόλεμό τους με το Ιράν, ο οποίος αποσταθεροποιεί την παγκόσμια οικονομία, ο Xi εργάζεται για να ενισχύσει την εικόνα της Κίνας ως υπεύθυνου και αξιόπιστου παγκόσμιου ηγέτη.
Στους κύκλους χάραξης πολιτικής στο Πεκίνο επικρατεί μια κοινή αντίληψη: οι εποχές κατά τις οποίες οι ΗΠΑ μπορούσαν να διατυπώνουν μονομερείς απαιτήσεις από την Κίνα έχουν παρέλθει.
Μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση
«Η Κίνα έχει πολύ μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση από ό,τι πριν από εννέα χρόνια και, ακόμη σημαντικότερο, σήμερα έχει βρει έναν αποτελεσματικό τρόπο να συγκρατεί τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Wu Xinbo, κοσμήτορας του Ινστιτούτου Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Fudan στη Σαγκάη, ο οποίος συμβουλεύει την κυβέρνηση σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.
«Η Ουάσιγκτον πρέπει να αντιμετωπίζει το Πεκίνο με μεγαλύτερη ισοτιμία και σεβασμό, και αυτή η σχέση πρέπει να γίνεται όλο και περισσότερο αμοιβαία».
Αυτό δεν σημαίνει ότι το διακύβευμα είναι μικρό για τον Xi, καθώς φτάνει στην Ουάσιγκτον για μια επίσκεψη που αναμένεται να διαρκέσει τρεις ημέρες, αναφέρει το CNN.
Που ποντάρει ο Xi
Ο Κινέζος ηγέτης ποντάρει στον τεχνολογικό μετασχηματισμό της χώρας για να δώσει ώθηση σε μια οικονομία που επιβραδύνεται.
Η διατήρηση μιας «εποικοδομητικής στρατηγικής σταθερότητας» - ένας στόχος στον οποίο συμφώνησαν οι δύο πλευρές κατά τη συνάντησή τους στο Πεκίνο τον περασμένο Μάιο - θα μπορούσε να συμβάλει ώστε οι τριβές ή μια σύγκρουση με τις ΗΠΑ να μη σταθούν εμπόδιο.
Ωστόσο, ενισχυμένος από την αυξανόμενη παγκόσμια και τεχνολογική ισχύ της Κίνας, ο Xi θα παρουσιάσει επίσης στις ΗΠΑ μια νέα πραγματικότητα: το Πεκίνο επιθυμεί μια σταθερή σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά η άνοδός του δεν εξαρτάται από αυτήν.
Αυτάρκες κράτος
Για τον Xi, βασική πηγή αυτής της αυτοπεποίθησης είναι η ικανότητα της Κίνας να διαφοροποιήσει το εμπόριό της ώστε να εξαρτάται λιγότερο από την αμερικανική αγορά και να ενισχύσει την τεχνολογική της αυτάρκεια — δύο επιδιώξεις που έγιναν ακόμη πιο επιτακτικές λόγω των πιέσεων που άσκησε στην Κίνα η πρώτη κυβέρνηση Trump.
Το Πεκίνο έχει διοχετεύσει τεράστια χρηματοδότηση και πολιτική βούληση στην ανάπτυξη δικής του τεχνολογίας σε τομείς αιχμής, όπως η ρομποτική, η τεχνητή νοημοσύνη, η βιοτεχνολογία, το διάστημα, η νέα ενέργεια και τα τσιπ, καθώς και στην εφαρμογή αυτών των τεχνολογιών στη βιομηχανία.
Μεγάλα προβλήματα…
Ωστόσο, τα οφέλη αυτής της ανάπτυξης δεν κατανέμονται ομοιόμορφα.
Η ανεργία των νέων έφτασε τον περασμένο μήνα σε πρόσφατο υψηλό.
Εκατοντάδες εκατομμύρια εργαζόμενοι βασίζονται στην οικονομία των περιστασιακών εργασιών, όπως η διανομή φαγητού ή η οδήγηση οχημάτων μέσω εφαρμογών, ως κύρια απασχόληση.
Η κατανάλωση παραμένει υποτονική, οι τοπικές κυβερνήσεις πιέζονται από τα χρέη και η τεράστια κρίση στον τομέα των ακινήτων συνεχίζεται.
Άνθρωποι από κάθε κοινωνική ομάδα στην Κίνα θα σου πουν εύκολα ότι η οικονομία απλώς δεν πηγαίνει τόσο καλά όσο παλαιότερα.
Παράλληλα, όμως, υπάρχει συχνά ένα αίσθημα υπερηφάνειας για το γεγονός ότι η χώρα κατάφερε να αναδειχθεί σε τεχνολογική δύναμη, ακόμη και απέναντι στους περιορισμούς που επέβαλαν οι ΗΠΑ.
Το παράδειγμα της Huawei
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Huawei, του κινεζικού τεχνολογικού κολοσσού που μπήκε στη μαύρη λίστα κατά την πρώτη κυβέρνηση Trump.
Τις τελευταίες ημέρες, Κινέζοι δημιουργοί τεχνολογικού περιεχομένου αναρτούν με ενθουσιασμό βίντεο σχετικά με την πολυσυζητημένη κυκλοφορία του πρώτου αναδιπλούμενου τηλεφώνου της Apple.
Επισημαίνουν ότι το αντίστοιχο αναδιπλούμενο μοντέλο της Huawei είχε κυκλοφορήσει επτά χρόνια νωρίτερα.
Λίγες ημέρες πριν από την επίσκεψη του Xi στις ΗΠΑ, η Huawei ανακοίνωσε επίσης ότι η επόμενη γενιά των τσιπ τεχνητής νοημοσύνης Ascend θα κυκλοφορήσει νωρίτερα από το προγραμματισμένο, μέσα στην επόμενη χρονιά, γεγονός που υποδηλώνει πρόοδο σε ένα από τα σημαντικότερα σημεία συμφόρησης για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης στην Κίνα.
«Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε μια μοίρα στην οποία δεν ελέγχουμε το πεπρωμένο μας και αυτό καθορίζεται από άλλους, ανάλογα με το αν είναι διατεθειμένοι να πουλήσουν τσιπ στην Κίνα ή όχι», δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ο εκ περιτροπής πρόεδρος της Huawei, Eric Xu.
Η ευκαιρία
Και ενώ η αμερικανική κοινή γνώμη είναι σε μεγάλο βαθμό απαισιόδοξη σχετικά με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, οι πολίτες στην Κίνα επικεντρώνονται περισσότερο στο πώς αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει την καθημερινή τους ζωή.
Η απώλεια θέσεων εργασίας αποτελεί ανησυχία, αλλά υπάρχει επίσης η αίσθηση ότι πρόκειται για μια ευκαιρία που πρέπει να αξιοποιηθεί - και ότι το κυβερνών Κομμουνιστικό Κόμμα, με τον αυστηρό έλεγχο που ασκεί στην κοινωνία, δεν θα επιτρέψει στην τεχνολογία να ξεφύγει από τον έλεγχο.
«Ισοδύναμοι»
Ο Xi μεταβαίνει στις ΗΠΑ εν μέσω μιας έκρηξης συζητήσεων γύρω από τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με κινεζικά μοντέλα.
Ο Trump έχει δηλώσει ότι η χώρα δεν μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη της τεχνολογίας για λόγους ασφάλειας, επειδή πρέπει να επικεντρωθεί στο να ξεπεράσει την Κίνα.
Αυτό φέρνει στο επίκεντρο έναν βασικό στόχο του Xi και της αντιπροσωπείας του: να αποτρέψουν τις ΗΠΑ από την επιβολή νέων τεχνολογικών περιορισμών που θα μπορούσαν να περιορίσουν ακόμη περισσότερο την πρόσβαση κινεζικών εταιρειών στην αμερικανική τεχνολογία ή στις αγορές.
Η Κίνα θέλει να δει «μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στις οικονομικές και τεχνολογικές σχέσεις» και μια «ισχυρότερη πολιτική δέσμευση ώστε ευαίσθητα ζητήματα - ιδίως η Ταϊβάν και οι τεχνολογικοί περιορισμοί - να μην αποσταθεροποιήσουν τη συνολική σχέση», σύμφωνα με τον Sun Chenghao, ανώτερο ερευνητή στο Κέντρο Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής του Πανεπιστημίου Tsinghua στο Πεκίνο.
Ισορροπία ισχύος
Εδώ, όμως, υπεισέρχεται και η μεταβαλλόμενη ισορροπία ισχύος μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.
Και οι δύο πλευρές γνωρίζουν ότι νέοι περιορισμοί - εάν θεωρηθούν υπερβολικά επιθετικοί από το Πεκίνο - θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν τη σύγκρουση που πέρυσι έφερε τις οικονομίες τους στα πρόθυρα της πλήρους αποσύνδεσης.
Η εκεχειρία που έβαλε τέλος σε εκείνον τον γύρο του εμπορικού τους πολέμου επιτεύχθηκε μόνο αφού το Πεκίνο απείλησε με τεράστια διεύρυνση των ελέγχων στις εξαγωγές στρατηγικής σημασίας σπάνιων γαιών, ως απάντηση σε αμερικανική κίνηση που θα αύξανε δραστικά τον αριθμό των κινεζικών εταιρειών στη μαύρη λίστα.
«Κανείς δεν κερδίζει»
Η εκεχειρία αυτή είναι πιθανό να παραταθεί αυτή την εβδομάδα και οι δύο πλευρές θα είναι επιφυλακτικές στο να πιέσουν η μία την άλλη υπερβολικά, σε μια κατάσταση όπου «κανείς δεν κερδίζει, επειδή οι δύο πλευρές είναι ισοδύναμες», σύμφωνα με τον Kurt Tong, διευθύνοντα εταίρο της συμβουλευτικής εταιρείας The Asia Group.
«Στον οικονομικό τομέα, δεν υπάρχει πραγματικά κάποιος ανώτερος παίκτης… επειδή οι δυνατότητες άσκησης πίεσης είναι ισοδύναμες, οι δύο πλευρές υποχωρούν από ενέργειες των οποίων η εφαρμογή έχει κόστος για τις ίδιες», δήλωσε ο Tong, ο οποίος στο παρελθόν διετέλεσε γενικός πρόξενος των ΗΠΑ στο Χονγκ Κονγκ.
Πλέον, ο Trump «κοιτάζει τον Xi Jinping και βλέπει έναν ισότιμο συνομιλητή, αντί για κάποιον που πρέπει να εξαναγκάσει σε υποταγή», είπε.
Ο κόσμος του Xi
Η Κίνα αντιμετωπίζεται πλέον πιο θετικά από τις ΗΠΑ στις περισσότερες από τις 36 χώρες που συμμετείχαν σε νέα δημοσκόπηση του Pew Research, η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι ο Xi ξεπέρασε οριακά τον Trump ως προς την εμπιστοσύνη που του δείχνουν οι πολίτες.
Οι αλλαγές αυτές δεν συνδέονται μόνο με την αναδιαμόρφωση του ρόλου των ΗΠΑ στην παγκόσμια σκηνή, αλλά και με τη μεταβολή της ικανότητας της Κίνας να ασκεί ήπια ισχύ.
Άνθρωποι σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης στις επιχειρήσεις τους και οδηγούν κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα.
Πολιτιστικά εξαγώγιμα προϊόντα που έχουν γίνει viral, όπως τα λούτρινα Labubu και οι κινεζικές τηλεοπτικές σειρές, καθώς και η διαδικτυακή τάση Chinamaxxing, έχουν ενισχύσει το ενδιαφέρον και τον τουρισμό προς την Κίνα.
Ο Xi έχει πραγματοποιήσει τις τελευταίες εβδομάδες μια σπάνια σειρά διπλωματικών ταξιδιών στο εξωτερικό, προβάλλοντας τη δική του πρόταση για τον ηγετικό ρόλο της Κίνας και τη δική του κοσμοθεωρία.
Σε σύνοδο της ομάδας BRICS των αναδυόμενων οικονομιών στο Νέο Δελχί νωρίτερα αυτόν τον μήνα, δεσμεύτηκε να βοηθήσει τα κράτη-μέλη να δημιουργήσουν έξυπνα εργοστάσια και να αναπτύξουν μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.
Παγκόσμιος παίκτης
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Αίγυπτο, επίσης νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Xi παρουσίασε προτάσεις για μια «νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας» στη Μέση Ανατολή — μία που δεν θα βασίζεται στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας.
Παράλληλα, πολλοί ηγέτες έχουν επισκεφθεί το Πεκίνο μέσα στη χρονιά.
Ο Λευκός Οίκος, στο μεταξύ, τις τελευταίες εβδομάδες επιχείρησε να επιρρίψει ευθύνες για τον συνεχιζόμενο πόλεμο που ξεκίνησε στο Ιράν σε χώρες που εξακολουθούν να συναλλάσσονται με την ιρανική κυβέρνηση, δεσμευόμενος να τις αναγκάσει να σταματήσουν, διαφορετικά θα βρεθούν αντιμέτωπες με σοβαρές κυρώσεις.
Ως ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ιράν, η Κίνα βρίσκεται στην κορυφή αυτής της λίστας.
Ωστόσο, και εδώ υπάρχει ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο το αυξανόμενο διεθνές βάρος - και η διαπραγματευτική ισχύς - της Κίνας μπορεί να επηρεάσει τις επικείμενες συνομιλίες.
Τα 2 τελεσίγραφα για Ιράν
Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Wang Yi συναντήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Πεκίνο με τον Ιρανό ομόλογό του Abbas Araghchi.
Οι συνομιλίες είχαν εν μέρει στόχο «να διευκρινιστούν ορισμένα ζητήματα, ώστε στην Ουάσιγκτον οι δύο ηγέτες να μπορέσουν να έχουν μια πιο ουσιαστική συζήτηση για το θέμα αυτό», σύμφωνα με τον Wu, τον σύμβουλο πολιτικής.
Αυτό δίνει στο Πεκίνο τη δυνατότητα να στείλει το μήνυμα ότι οποιαδήποτε κίνηση για την επιβολή κυρώσεων ή άλλων μέτρων στις κινεζικές εταιρείες θα μπορούσε να στερήσει από την Ουάσιγκτον κάθε δυνατότητα να επωφεληθεί από την ικανότητα της Κίνας να συνομιλεί και με τις δύο πλευρές.
«Η Κίνα θα πει δύο πράγματα στις ΗΠΑ», δήλωσε ο Wu.
«Το πρώτο είναι: μην επιχειρήσετε να επιβάλετε κυρώσεις σε κινεζικές τράπεζες ή εταιρείες επειδή συναλλάσσονται με το Ιράν… και, δεύτερον, ξεχάστε τις στρατιωτικές λύσεις ή τις οικονομικές κυρώσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Πρέπει να καθίσετε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για μια λογική ειρηνευτική συμφωνία».
Kύρος νικητή
Η κινεζική αντιπροσωπεία μεταβαίνει στις ΗΠΑ με το κύρος του νικητή στον εμπορικό πόλεμο.
Αυτό, παρεμπιπτόντως, φαίνεται και από το γεγονός ότι, από τις 150 θέσεις στο δείπνο στην Ανατολική Αίθουσα, απαίτησαν να τους παραχωρηθεί το μισό.
Αυτό είναι πρωτοφανές: συνήθως η προσκεκλημένη πλευρά ζητά το 10% με 20% των συνολικών θέσεων.
Που έχουν χάσει οι ΗΠΑ
Την παραμονή της άφιξης του Xi Jinping, το Foreign Affairs απαρίθμησε αμείλικτα όλα τα μέτωπα στα οποία η Ουάσιγκτον έχει χάσει τα τελευταία χρόνια απέναντι στο Πεκίνο.
Το πρόβλημα του εμπορικού ελλείμματος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν λύθηκε ποτέ.
Τυπικά, στις σχέσεις με την Κίνα το έλλειμμα μειώθηκε, όμως σε αντάλλαγμα οι Κινέζοι άρχισαν να διοχετεύουν αγαθά μέσω τρίτων χωρών, με αποτέλεσμα οι Αμερικανοί να αυξήσουν εκεί το έλλειμμά τους.
Η κρίσιμη εξάρτηση των ΗΠΑ από τις προμήθειες της Κίνας δεν εξαφανίστηκε.
Οι Κινέζοι το κατέδειξαν με εντυπωσιακό τρόπο στην περίπτωση των σπάνιων γαιών.
Η ηγετική θέση των ΗΠΑ στην επιστήμη και στις νέες τεχνολογίες φέρεται να έχει χαθεί.
Ο κόσμος χρησιμοποιεί κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, οδηγεί κινεζικά αυτοκίνητα και μιλά μέσω κινεζικών smartphones.
Η Κίνα παράγει διπλάσιους διδάκτορες στις θετικές επιστήμες και στη μηχανική από ό,τι οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Το μάθημα του Ιράν
Με τη «σκληρή ισχύ» του Θείου Σαμ τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα απ’ ό,τι με την «ήπια ισχύ».
Με την αναδιάταξη πλοίων και στρατιωτικών δυνάμεων προς τη Μέση Ανατολή, οι ΗΠΑ φυσικά μείωσαν την πίεση προς την Κίνα.
Και, έχοντας εμπλακεί βαθιά στο Ιράν, έδειξαν σε όλο τον κόσμο τις πραγματικές και πολύ αδύναμες δυνατότητες της πολεμικής τους μηχανής.
Όλα αυτά είχαν γίνει σαφή ήδη κατά την επίσκεψη του Donald Trump στην Κίνα τον Μάιο.
Αμέσως μετά, οι Αμερικανοί άρχισαν να κάνουν ό,τι μπορούσαν ώστε να μην ενοχλούν τους Κινέζους συνομιλητές τους.
Εδώ και καιρό έχουν διαλυθεί και στερηθεί χρηματοδότησης οι αμέτρητες ΜΚΟ και μη κυβερνητικές οργανώσεις που, με αμερικανικά χρήματα, αγωνίζονταν για τα «ανθρώπινα δικαιώματα» στην Κίνα.
Εδώ και καιρό επίσης δεν ακούμε τίποτα για την «καταπίεση των Ουιγούρων» και την «περιθωριοποίηση των κατοίκων του Χονγκ Κονγκ».
Η φιλική χειρονομία
Την παραμονή της επίσκεψης του Xi, ο Donald Trump περιόρισε την κλίμακα των αμερικανο-νοτιοκορεατικών στρατιωτικών ασκήσεων, αιτιολογώντας την απόφαση αυτή με τις θερμές σχέσεις του με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας.
Ωστόσο, δεδομένου ότι ο πραγματικός αποδέκτης αυτών των ασκήσεων ήταν πάντοτε η Κίνα, είναι σαφές ότι πρόκειται για μια επιδεικτικά φιλική χειρονομία.
Για την Ταϊβάν, οι Αμερικανοί φαίνεται πως ξέχασαν εντελώς.
Ποια Ταϊβάν; Τι λέτε τώρα;
Η κατάσταση έφτασε στο σημείο ακόμη και η Ιαπωνία με τη Νότια Κορέα να εξεγερθούν, απαιτώντας από την Ουάσιγκτον να υπογράψει κοινή δήλωση για την κατάσταση στην περιοχή.
Οι σύμμαχοι κατάλαβαν ότι, για άλλη μία φορά, τους εγκατέλειψαν: πρώτα τους έβαλαν σε τροχιά σύγκρουσης με την Κίνα και στη συνέχεια τους άφησαν αθόρυβα στην άκρη, θυσιάζοντάς τους στον βωμό της επερχόμενης επανεκκίνησης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
Η «ψυχρή ειρήνη»
Πράγματι, αφού δεν κατάφερε να πετύχει τον στόχο της με το μαστίγιο, η αμερικανική κυβέρνηση έβγαλε από το μανίκι το καρότο και το προσφέρει στην κινεζική πλευρά.
Αυτό ονομάζεται «ελεγχόμενος ανταγωνισμός δύο δυνάμεων» ή «ψυχρή ειρήνη», η οποία σε κάθε περίπτωση είναι καλύτερη από έναν θερμό πόλεμο.
Την ίδια στιγμή, ο Trump κρύβει πίσω από την πλάτη του μια δαμόκλειο σπάθη, με τη μορφή του νόμου που μόλις εγκρίθηκε για δασμούς 100% στα προϊόντα χωρών που αγοράζουν υδρογονάνθρακες από τη Ρωσία.
Τον υπέγραψε, αλλά μέχρι στιγμής δεν τον έχει εφαρμόσει.
Με τη βοήθειά του σχεδιάζει να ασκήσει πίεση στην κινεζική πλευρά, απαιτώντας παραχωρήσεις.
Ωστόσο, οι Κινέζοι έχουν ήδη καταδικάσει αυτόν τον νόμο με τους πιο αυστηρούς χαρακτηρισμούς και αρνήθηκαν κατηγορηματικά να εκπληρώσουν τις αμερικανικές απαιτήσεις.
Δεν είναι δύσκολο να υποθέσει κανείς ότι, παρά όλες τις υποσχέσεις και τα ωραία λόγια, η αμερικανοκινεζική επανεκκίνηση θα καταλήξει όπως και η σύντομη ρωσοαμερικανική ύφεση του 2009.
Άλλωστε, οι αντικειμενικές αντιθέσεις μεταξύ των υπερδυνάμεων δεν έχουν εξαφανιστεί.
Ο αόρατος καλεσμένος
Ο αόρατος καλεσμένος σε αυτές τις διαπραγματεύσεις θα είναι η Μόσχα.
Η ρωσική επικράτεια, οι πόροι, το πυρηνικό οπλοστάσιο, οι στρατιωτικές τεχνολογίες, η Βόρεια Θαλάσσια Οδός — όλα αυτά επηρεάζουν καθοριστικά την ισορροπία δυνάμεων στον πλανήτη και τις σχέσεις μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.
Η Ρωσία είναι ο «τζόκερ» που καθορίζει την έκβαση ακόμη και του πιο περίπλοκου παιχνιδιού.
Χωρίς τη Ρωσία, αυτοί οι δύο Λεβιάθαν δεν μπορούν ούτε να καταβροχθίσουν ο ένας τον άλλον ούτε να συμφιλιωθούν πραγματικά.
www.bankingnews.gr
Με ισχυρότερη τεχνολογική βάση, τεράστια βιομηχανική ισχύ και κρίσιμα χαρτιά στα χέρια του, ο Xi Jinping θα συνομιλήσει με τον Trump, διαπραγματευόμενος από πολύ πιο ισχυρή θέση.
Πράγματι, η Κίνα έχει μειώσει κατά πολύ την εξάρτηση της από την αμερικανική αγορά και ταυτόχρονα διαθέτει πολύ σημαντικά εργαλεία πίεσης στην Ουάσινγκτον: από τις σπάνιες γαίες μέχρι την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η συνάντηση αποκτά χαρακτήρα… αναμέτρησης μεταξύ δύο πλευρών που γνωρίζουν ότι καμία δεν μπορεί πλέον να επιβάλει εύκολα τους όρους της στην άλλη.
Ανατροπή
Όταν ο Κινέζος ηγέτης Xi Jinping επισκεφθεί την Ουάσιγκτον αυτή την εβδομάδα, θα καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τον πρόεδρο Donald Trump από μια εντελώς διαφορετική θέση σε σχέση με την τελευταία φορά που οι δύο άνδρες συναντήθηκαν πρόσωπο με πρόσωπο στις Ηνωμένες Πολιτείες, πριν από σχεδόν μία δεκαετία.
Στη σύνοδο του 2017 στο θέρετρο Mar-a-Lago του Trump, η Κίνα υστερούσε έναντι των ΗΠΑ σε πολλούς τομείς και ήταν ευάλωτη στις τεχνολογικές και εμπορικές εντάσεις που ο Trump θα εξαπέλυε εναντίον της την επόμενη χρονιά.
Τώρα, ο Xi φτάνει ως ηγέτης μιας χώρας που έχει μεταμορφωθεί αναφέρει σε ανάλυση του το CNN.
Τεχνολογική υπερδύναμη
Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο έχει εξελιχθεί σε τεχνολογική υπερδύναμη.
Το εγχώριο τεχνολογικό ανθρώπινο δυναμικό ωθεί τα κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης όλο και πιο κοντά στα όρια της τεχνολογικής πρωτοπορίας της Silicon Valley.
Διαστημικές εταιρείες με έδρα το Πεκίνο εκτοξεύουν και προσγειώνουν επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους, έχοντας στο στόχαστρό τους τον παγκόσμιο πρωταγωνιστή SpaceX.
Εταιρείες από τους κλάδους της ενέργειας και της τεχνητής νοημοσύνης έως τη ρομποτική και τα τσιπ μνήμης έχουν πραγματοποιήσει εντυπωσιακές χρηματιστηριακές εισαγωγές τον τελευταίο χρόνο.
Τεράστια μεταποιητική μηχανή
Η τεράστια μεταποιητική μηχανή της Κίνας κατέγραψε πέρυσι παγκόσμιο εμπορικό πλεόνασμα ύψους 1,2 τρισ. δολαρίων, εν μέρει χάρη στην εκρηκτική ζήτηση για τα ηλεκτρικά της οχήματα, τα ηλιακά πάνελ και τα τσιπ.
Ο έλεγχός της στις αλυσίδες εφοδιασμού ορισμένων εξαγωγικών προϊόντων - ιδίως των σπάνιων γαιών - έχει προσφέρει στο Πεκίνο ένα μοναδικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα απέναντι στην Ουάσιγκτον και στον εμπορικό πόλεμο του Trump με σύνθημα «America First».
Αξιόπιστος παγκόσμιος ηγέτης
Και σε μια συγκυρία κατά την οποία οι ΗΠΑ προκαλούν εντάσεις με συμμάχους τους και δεν έχουν ακόμη βρει τρόπο να τερματίσουν τον πόλεμό τους με το Ιράν, ο οποίος αποσταθεροποιεί την παγκόσμια οικονομία, ο Xi εργάζεται για να ενισχύσει την εικόνα της Κίνας ως υπεύθυνου και αξιόπιστου παγκόσμιου ηγέτη.
Στους κύκλους χάραξης πολιτικής στο Πεκίνο επικρατεί μια κοινή αντίληψη: οι εποχές κατά τις οποίες οι ΗΠΑ μπορούσαν να διατυπώνουν μονομερείς απαιτήσεις από την Κίνα έχουν παρέλθει.
Μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση
«Η Κίνα έχει πολύ μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση από ό,τι πριν από εννέα χρόνια και, ακόμη σημαντικότερο, σήμερα έχει βρει έναν αποτελεσματικό τρόπο να συγκρατεί τις ΗΠΑ», δήλωσε ο Wu Xinbo, κοσμήτορας του Ινστιτούτου Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Fudan στη Σαγκάη, ο οποίος συμβουλεύει την κυβέρνηση σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.
«Η Ουάσιγκτον πρέπει να αντιμετωπίζει το Πεκίνο με μεγαλύτερη ισοτιμία και σεβασμό, και αυτή η σχέση πρέπει να γίνεται όλο και περισσότερο αμοιβαία».
Αυτό δεν σημαίνει ότι το διακύβευμα είναι μικρό για τον Xi, καθώς φτάνει στην Ουάσιγκτον για μια επίσκεψη που αναμένεται να διαρκέσει τρεις ημέρες, αναφέρει το CNN.
Που ποντάρει ο Xi
Ο Κινέζος ηγέτης ποντάρει στον τεχνολογικό μετασχηματισμό της χώρας για να δώσει ώθηση σε μια οικονομία που επιβραδύνεται.
Η διατήρηση μιας «εποικοδομητικής στρατηγικής σταθερότητας» - ένας στόχος στον οποίο συμφώνησαν οι δύο πλευρές κατά τη συνάντησή τους στο Πεκίνο τον περασμένο Μάιο - θα μπορούσε να συμβάλει ώστε οι τριβές ή μια σύγκρουση με τις ΗΠΑ να μη σταθούν εμπόδιο.
Ωστόσο, ενισχυμένος από την αυξανόμενη παγκόσμια και τεχνολογική ισχύ της Κίνας, ο Xi θα παρουσιάσει επίσης στις ΗΠΑ μια νέα πραγματικότητα: το Πεκίνο επιθυμεί μια σταθερή σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά η άνοδός του δεν εξαρτάται από αυτήν.
Αυτάρκες κράτος
Για τον Xi, βασική πηγή αυτής της αυτοπεποίθησης είναι η ικανότητα της Κίνας να διαφοροποιήσει το εμπόριό της ώστε να εξαρτάται λιγότερο από την αμερικανική αγορά και να ενισχύσει την τεχνολογική της αυτάρκεια — δύο επιδιώξεις που έγιναν ακόμη πιο επιτακτικές λόγω των πιέσεων που άσκησε στην Κίνα η πρώτη κυβέρνηση Trump.
Το Πεκίνο έχει διοχετεύσει τεράστια χρηματοδότηση και πολιτική βούληση στην ανάπτυξη δικής του τεχνολογίας σε τομείς αιχμής, όπως η ρομποτική, η τεχνητή νοημοσύνη, η βιοτεχνολογία, το διάστημα, η νέα ενέργεια και τα τσιπ, καθώς και στην εφαρμογή αυτών των τεχνολογιών στη βιομηχανία.
Μεγάλα προβλήματα…
Ωστόσο, τα οφέλη αυτής της ανάπτυξης δεν κατανέμονται ομοιόμορφα.
Η ανεργία των νέων έφτασε τον περασμένο μήνα σε πρόσφατο υψηλό.
Εκατοντάδες εκατομμύρια εργαζόμενοι βασίζονται στην οικονομία των περιστασιακών εργασιών, όπως η διανομή φαγητού ή η οδήγηση οχημάτων μέσω εφαρμογών, ως κύρια απασχόληση.
Η κατανάλωση παραμένει υποτονική, οι τοπικές κυβερνήσεις πιέζονται από τα χρέη και η τεράστια κρίση στον τομέα των ακινήτων συνεχίζεται.
Άνθρωποι από κάθε κοινωνική ομάδα στην Κίνα θα σου πουν εύκολα ότι η οικονομία απλώς δεν πηγαίνει τόσο καλά όσο παλαιότερα.
Παράλληλα, όμως, υπάρχει συχνά ένα αίσθημα υπερηφάνειας για το γεγονός ότι η χώρα κατάφερε να αναδειχθεί σε τεχνολογική δύναμη, ακόμη και απέναντι στους περιορισμούς που επέβαλαν οι ΗΠΑ.
Το παράδειγμα της Huawei
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Huawei, του κινεζικού τεχνολογικού κολοσσού που μπήκε στη μαύρη λίστα κατά την πρώτη κυβέρνηση Trump.
Τις τελευταίες ημέρες, Κινέζοι δημιουργοί τεχνολογικού περιεχομένου αναρτούν με ενθουσιασμό βίντεο σχετικά με την πολυσυζητημένη κυκλοφορία του πρώτου αναδιπλούμενου τηλεφώνου της Apple.
Επισημαίνουν ότι το αντίστοιχο αναδιπλούμενο μοντέλο της Huawei είχε κυκλοφορήσει επτά χρόνια νωρίτερα.
Λίγες ημέρες πριν από την επίσκεψη του Xi στις ΗΠΑ, η Huawei ανακοίνωσε επίσης ότι η επόμενη γενιά των τσιπ τεχνητής νοημοσύνης Ascend θα κυκλοφορήσει νωρίτερα από το προγραμματισμένο, μέσα στην επόμενη χρονιά, γεγονός που υποδηλώνει πρόοδο σε ένα από τα σημαντικότερα σημεία συμφόρησης για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης στην Κίνα.
«Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε μια μοίρα στην οποία δεν ελέγχουμε το πεπρωμένο μας και αυτό καθορίζεται από άλλους, ανάλογα με το αν είναι διατεθειμένοι να πουλήσουν τσιπ στην Κίνα ή όχι», δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ο εκ περιτροπής πρόεδρος της Huawei, Eric Xu.
Η ευκαιρία
Και ενώ η αμερικανική κοινή γνώμη είναι σε μεγάλο βαθμό απαισιόδοξη σχετικά με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, οι πολίτες στην Κίνα επικεντρώνονται περισσότερο στο πώς αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει την καθημερινή τους ζωή.
Η απώλεια θέσεων εργασίας αποτελεί ανησυχία, αλλά υπάρχει επίσης η αίσθηση ότι πρόκειται για μια ευκαιρία που πρέπει να αξιοποιηθεί - και ότι το κυβερνών Κομμουνιστικό Κόμμα, με τον αυστηρό έλεγχο που ασκεί στην κοινωνία, δεν θα επιτρέψει στην τεχνολογία να ξεφύγει από τον έλεγχο.
«Ισοδύναμοι»
Ο Xi μεταβαίνει στις ΗΠΑ εν μέσω μιας έκρηξης συζητήσεων γύρω από τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με κινεζικά μοντέλα.
Ο Trump έχει δηλώσει ότι η χώρα δεν μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξη της τεχνολογίας για λόγους ασφάλειας, επειδή πρέπει να επικεντρωθεί στο να ξεπεράσει την Κίνα.
Αυτό φέρνει στο επίκεντρο έναν βασικό στόχο του Xi και της αντιπροσωπείας του: να αποτρέψουν τις ΗΠΑ από την επιβολή νέων τεχνολογικών περιορισμών που θα μπορούσαν να περιορίσουν ακόμη περισσότερο την πρόσβαση κινεζικών εταιρειών στην αμερικανική τεχνολογία ή στις αγορές.
Η Κίνα θέλει να δει «μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στις οικονομικές και τεχνολογικές σχέσεις» και μια «ισχυρότερη πολιτική δέσμευση ώστε ευαίσθητα ζητήματα - ιδίως η Ταϊβάν και οι τεχνολογικοί περιορισμοί - να μην αποσταθεροποιήσουν τη συνολική σχέση», σύμφωνα με τον Sun Chenghao, ανώτερο ερευνητή στο Κέντρο Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής του Πανεπιστημίου Tsinghua στο Πεκίνο.
Ισορροπία ισχύος
Εδώ, όμως, υπεισέρχεται και η μεταβαλλόμενη ισορροπία ισχύος μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.
Και οι δύο πλευρές γνωρίζουν ότι νέοι περιορισμοί - εάν θεωρηθούν υπερβολικά επιθετικοί από το Πεκίνο - θα μπορούσαν να αναζωπυρώσουν τη σύγκρουση που πέρυσι έφερε τις οικονομίες τους στα πρόθυρα της πλήρους αποσύνδεσης.
Η εκεχειρία που έβαλε τέλος σε εκείνον τον γύρο του εμπορικού τους πολέμου επιτεύχθηκε μόνο αφού το Πεκίνο απείλησε με τεράστια διεύρυνση των ελέγχων στις εξαγωγές στρατηγικής σημασίας σπάνιων γαιών, ως απάντηση σε αμερικανική κίνηση που θα αύξανε δραστικά τον αριθμό των κινεζικών εταιρειών στη μαύρη λίστα.
«Κανείς δεν κερδίζει»
Η εκεχειρία αυτή είναι πιθανό να παραταθεί αυτή την εβδομάδα και οι δύο πλευρές θα είναι επιφυλακτικές στο να πιέσουν η μία την άλλη υπερβολικά, σε μια κατάσταση όπου «κανείς δεν κερδίζει, επειδή οι δύο πλευρές είναι ισοδύναμες», σύμφωνα με τον Kurt Tong, διευθύνοντα εταίρο της συμβουλευτικής εταιρείας The Asia Group.
«Στον οικονομικό τομέα, δεν υπάρχει πραγματικά κάποιος ανώτερος παίκτης… επειδή οι δυνατότητες άσκησης πίεσης είναι ισοδύναμες, οι δύο πλευρές υποχωρούν από ενέργειες των οποίων η εφαρμογή έχει κόστος για τις ίδιες», δήλωσε ο Tong, ο οποίος στο παρελθόν διετέλεσε γενικός πρόξενος των ΗΠΑ στο Χονγκ Κονγκ.
Πλέον, ο Trump «κοιτάζει τον Xi Jinping και βλέπει έναν ισότιμο συνομιλητή, αντί για κάποιον που πρέπει να εξαναγκάσει σε υποταγή», είπε.
Ο κόσμος του Xi
Η Κίνα αντιμετωπίζεται πλέον πιο θετικά από τις ΗΠΑ στις περισσότερες από τις 36 χώρες που συμμετείχαν σε νέα δημοσκόπηση του Pew Research, η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι ο Xi ξεπέρασε οριακά τον Trump ως προς την εμπιστοσύνη που του δείχνουν οι πολίτες.
Οι αλλαγές αυτές δεν συνδέονται μόνο με την αναδιαμόρφωση του ρόλου των ΗΠΑ στην παγκόσμια σκηνή, αλλά και με τη μεταβολή της ικανότητας της Κίνας να ασκεί ήπια ισχύ.
Άνθρωποι σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης στις επιχειρήσεις τους και οδηγούν κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα.
Πολιτιστικά εξαγώγιμα προϊόντα που έχουν γίνει viral, όπως τα λούτρινα Labubu και οι κινεζικές τηλεοπτικές σειρές, καθώς και η διαδικτυακή τάση Chinamaxxing, έχουν ενισχύσει το ενδιαφέρον και τον τουρισμό προς την Κίνα.
Ο Xi έχει πραγματοποιήσει τις τελευταίες εβδομάδες μια σπάνια σειρά διπλωματικών ταξιδιών στο εξωτερικό, προβάλλοντας τη δική του πρόταση για τον ηγετικό ρόλο της Κίνας και τη δική του κοσμοθεωρία.
Σε σύνοδο της ομάδας BRICS των αναδυόμενων οικονομιών στο Νέο Δελχί νωρίτερα αυτόν τον μήνα, δεσμεύτηκε να βοηθήσει τα κράτη-μέλη να δημιουργήσουν έξυπνα εργοστάσια και να αναπτύξουν μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.
Παγκόσμιος παίκτης
Κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Αίγυπτο, επίσης νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Xi παρουσίασε προτάσεις για μια «νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας» στη Μέση Ανατολή — μία που δεν θα βασίζεται στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας.
Παράλληλα, πολλοί ηγέτες έχουν επισκεφθεί το Πεκίνο μέσα στη χρονιά.
Ο Λευκός Οίκος, στο μεταξύ, τις τελευταίες εβδομάδες επιχείρησε να επιρρίψει ευθύνες για τον συνεχιζόμενο πόλεμο που ξεκίνησε στο Ιράν σε χώρες που εξακολουθούν να συναλλάσσονται με την ιρανική κυβέρνηση, δεσμευόμενος να τις αναγκάσει να σταματήσουν, διαφορετικά θα βρεθούν αντιμέτωπες με σοβαρές κυρώσεις.
Ως ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ιράν, η Κίνα βρίσκεται στην κορυφή αυτής της λίστας.
Ωστόσο, και εδώ υπάρχει ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο το αυξανόμενο διεθνές βάρος - και η διαπραγματευτική ισχύς - της Κίνας μπορεί να επηρεάσει τις επικείμενες συνομιλίες.
Τα 2 τελεσίγραφα για Ιράν
Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Wang Yi συναντήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Πεκίνο με τον Ιρανό ομόλογό του Abbas Araghchi.
Οι συνομιλίες είχαν εν μέρει στόχο «να διευκρινιστούν ορισμένα ζητήματα, ώστε στην Ουάσιγκτον οι δύο ηγέτες να μπορέσουν να έχουν μια πιο ουσιαστική συζήτηση για το θέμα αυτό», σύμφωνα με τον Wu, τον σύμβουλο πολιτικής.
Αυτό δίνει στο Πεκίνο τη δυνατότητα να στείλει το μήνυμα ότι οποιαδήποτε κίνηση για την επιβολή κυρώσεων ή άλλων μέτρων στις κινεζικές εταιρείες θα μπορούσε να στερήσει από την Ουάσιγκτον κάθε δυνατότητα να επωφεληθεί από την ικανότητα της Κίνας να συνομιλεί και με τις δύο πλευρές.
«Η Κίνα θα πει δύο πράγματα στις ΗΠΑ», δήλωσε ο Wu.
«Το πρώτο είναι: μην επιχειρήσετε να επιβάλετε κυρώσεις σε κινεζικές τράπεζες ή εταιρείες επειδή συναλλάσσονται με το Ιράν… και, δεύτερον, ξεχάστε τις στρατιωτικές λύσεις ή τις οικονομικές κυρώσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Πρέπει να καθίσετε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για μια λογική ειρηνευτική συμφωνία».
Kύρος νικητή
Η κινεζική αντιπροσωπεία μεταβαίνει στις ΗΠΑ με το κύρος του νικητή στον εμπορικό πόλεμο.
Αυτό, παρεμπιπτόντως, φαίνεται και από το γεγονός ότι, από τις 150 θέσεις στο δείπνο στην Ανατολική Αίθουσα, απαίτησαν να τους παραχωρηθεί το μισό.
Αυτό είναι πρωτοφανές: συνήθως η προσκεκλημένη πλευρά ζητά το 10% με 20% των συνολικών θέσεων.
Που έχουν χάσει οι ΗΠΑ
Την παραμονή της άφιξης του Xi Jinping, το Foreign Affairs απαρίθμησε αμείλικτα όλα τα μέτωπα στα οποία η Ουάσιγκτον έχει χάσει τα τελευταία χρόνια απέναντι στο Πεκίνο.
Το πρόβλημα του εμπορικού ελλείμματος των Ηνωμένων Πολιτειών δεν λύθηκε ποτέ.
Τυπικά, στις σχέσεις με την Κίνα το έλλειμμα μειώθηκε, όμως σε αντάλλαγμα οι Κινέζοι άρχισαν να διοχετεύουν αγαθά μέσω τρίτων χωρών, με αποτέλεσμα οι Αμερικανοί να αυξήσουν εκεί το έλλειμμά τους.
Η κρίσιμη εξάρτηση των ΗΠΑ από τις προμήθειες της Κίνας δεν εξαφανίστηκε.
Οι Κινέζοι το κατέδειξαν με εντυπωσιακό τρόπο στην περίπτωση των σπάνιων γαιών.
Η ηγετική θέση των ΗΠΑ στην επιστήμη και στις νέες τεχνολογίες φέρεται να έχει χαθεί.
Ο κόσμος χρησιμοποιεί κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, οδηγεί κινεζικά αυτοκίνητα και μιλά μέσω κινεζικών smartphones.
Η Κίνα παράγει διπλάσιους διδάκτορες στις θετικές επιστήμες και στη μηχανική από ό,τι οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Το μάθημα του Ιράν
Με τη «σκληρή ισχύ» του Θείου Σαμ τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα απ’ ό,τι με την «ήπια ισχύ».
Με την αναδιάταξη πλοίων και στρατιωτικών δυνάμεων προς τη Μέση Ανατολή, οι ΗΠΑ φυσικά μείωσαν την πίεση προς την Κίνα.
Και, έχοντας εμπλακεί βαθιά στο Ιράν, έδειξαν σε όλο τον κόσμο τις πραγματικές και πολύ αδύναμες δυνατότητες της πολεμικής τους μηχανής.
Όλα αυτά είχαν γίνει σαφή ήδη κατά την επίσκεψη του Donald Trump στην Κίνα τον Μάιο.
Αμέσως μετά, οι Αμερικανοί άρχισαν να κάνουν ό,τι μπορούσαν ώστε να μην ενοχλούν τους Κινέζους συνομιλητές τους.
Εδώ και καιρό έχουν διαλυθεί και στερηθεί χρηματοδότησης οι αμέτρητες ΜΚΟ και μη κυβερνητικές οργανώσεις που, με αμερικανικά χρήματα, αγωνίζονταν για τα «ανθρώπινα δικαιώματα» στην Κίνα.
Εδώ και καιρό επίσης δεν ακούμε τίποτα για την «καταπίεση των Ουιγούρων» και την «περιθωριοποίηση των κατοίκων του Χονγκ Κονγκ».
Η φιλική χειρονομία
Την παραμονή της επίσκεψης του Xi, ο Donald Trump περιόρισε την κλίμακα των αμερικανο-νοτιοκορεατικών στρατιωτικών ασκήσεων, αιτιολογώντας την απόφαση αυτή με τις θερμές σχέσεις του με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας.
Ωστόσο, δεδομένου ότι ο πραγματικός αποδέκτης αυτών των ασκήσεων ήταν πάντοτε η Κίνα, είναι σαφές ότι πρόκειται για μια επιδεικτικά φιλική χειρονομία.
Για την Ταϊβάν, οι Αμερικανοί φαίνεται πως ξέχασαν εντελώς.
Ποια Ταϊβάν; Τι λέτε τώρα;
Η κατάσταση έφτασε στο σημείο ακόμη και η Ιαπωνία με τη Νότια Κορέα να εξεγερθούν, απαιτώντας από την Ουάσιγκτον να υπογράψει κοινή δήλωση για την κατάσταση στην περιοχή.
Οι σύμμαχοι κατάλαβαν ότι, για άλλη μία φορά, τους εγκατέλειψαν: πρώτα τους έβαλαν σε τροχιά σύγκρουσης με την Κίνα και στη συνέχεια τους άφησαν αθόρυβα στην άκρη, θυσιάζοντάς τους στον βωμό της επερχόμενης επανεκκίνησης μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
Η «ψυχρή ειρήνη»
Πράγματι, αφού δεν κατάφερε να πετύχει τον στόχο της με το μαστίγιο, η αμερικανική κυβέρνηση έβγαλε από το μανίκι το καρότο και το προσφέρει στην κινεζική πλευρά.
Αυτό ονομάζεται «ελεγχόμενος ανταγωνισμός δύο δυνάμεων» ή «ψυχρή ειρήνη», η οποία σε κάθε περίπτωση είναι καλύτερη από έναν θερμό πόλεμο.
Την ίδια στιγμή, ο Trump κρύβει πίσω από την πλάτη του μια δαμόκλειο σπάθη, με τη μορφή του νόμου που μόλις εγκρίθηκε για δασμούς 100% στα προϊόντα χωρών που αγοράζουν υδρογονάνθρακες από τη Ρωσία.
Τον υπέγραψε, αλλά μέχρι στιγμής δεν τον έχει εφαρμόσει.
Με τη βοήθειά του σχεδιάζει να ασκήσει πίεση στην κινεζική πλευρά, απαιτώντας παραχωρήσεις.
Ωστόσο, οι Κινέζοι έχουν ήδη καταδικάσει αυτόν τον νόμο με τους πιο αυστηρούς χαρακτηρισμούς και αρνήθηκαν κατηγορηματικά να εκπληρώσουν τις αμερικανικές απαιτήσεις.
Δεν είναι δύσκολο να υποθέσει κανείς ότι, παρά όλες τις υποσχέσεις και τα ωραία λόγια, η αμερικανοκινεζική επανεκκίνηση θα καταλήξει όπως και η σύντομη ρωσοαμερικανική ύφεση του 2009.
Άλλωστε, οι αντικειμενικές αντιθέσεις μεταξύ των υπερδυνάμεων δεν έχουν εξαφανιστεί.
Ο αόρατος καλεσμένος
Ο αόρατος καλεσμένος σε αυτές τις διαπραγματεύσεις θα είναι η Μόσχα.
Η ρωσική επικράτεια, οι πόροι, το πυρηνικό οπλοστάσιο, οι στρατιωτικές τεχνολογίες, η Βόρεια Θαλάσσια Οδός — όλα αυτά επηρεάζουν καθοριστικά την ισορροπία δυνάμεων στον πλανήτη και τις σχέσεις μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.
Η Ρωσία είναι ο «τζόκερ» που καθορίζει την έκβαση ακόμη και του πιο περίπλοκου παιχνιδιού.
Χωρίς τη Ρωσία, αυτοί οι δύο Λεβιάθαν δεν μπορούν ούτε να καταβροχθίσουν ο ένας τον άλλον ούτε να συμφιλιωθούν πραγματικά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών