To διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο από ένα απλό εμπορικό ζήτημα: Αφορά τις εξαγωγές δισεκατομμυρίων, τη σταθερότητα των αγορών τροφίμων και την ασφάλεια μιας θαλάσσιας περιοχής που συνδέει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική
Η Μαύρη Θάλασσα βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο μιας σημαντικής διπλωματικής προσπάθειας, καθώς η Τουρκία επιχειρεί να εξασφαλίσει τη συμφωνία της Ρωσίας και της Ουκρανίας για την ασφαλή μεταφορά σιτηρών και άλλων εμπορευμάτων μέσω στρατηγικών θαλάσσιων διαδρόμων.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, λιμάνια και ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν αυξήσει την αβεβαιότητα στη ναυσιπλοΐα, η Άγκυρα επανέρχεται με συγκεκριμένες προτάσεις, επιδιώκοντας να προστατεύσει ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά περάσματα του κόσμου.
Στις 26 Οκτωβρίου 2026, ο Ρώσος διπλωμάτης Alexander Alimov επιβεβαίωσε ότι η Μόσχα εξετάζει προτάσεις διαφόρων χωρών για την ασφάλεια των μεταφορών σιτηρών και διατηρεί επαφές με την Τουρκία.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η Ρωσία δεν βλέπει προς το παρόν προοπτική επαναφοράς της παλαιάς συμφωνίας σιτηρών, η οποία είχε επιτευχθεί το 2022 με τη μεσολάβηση της Άγκυρας και του ΟΗΕ.
Το σχέδιο της Τουρκίας που αλλάζει τις θαλάσσιες διαδρομές – Δύο ξεχωριστοί διάδρομοι προς τον Βόσπορο
Η πρόταση της Τουρκίας προβλέπει τη δημιουργία δύο διακριτών διαδρομών για τα εμπορικά πλοία της Ρωσίας και της Ουκρανίας, με στόχο τον περιορισμό των κινδύνων στη Μαύρη Θάλασσα.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε η τουρκική εφημερίδα Milliyet, η Άγκυρα εισηγήθηκε τα πλοία που μεταφέρουν ρωσικά φορτία να κινούνται κατά μήκος των ακτών της Γεωργίας και της Τουρκίας, πριν κατευθυνθούν προς τον Βόσπορο.
Αντίστοιχα, τα εμπορικά πλοία που εξυπηρετούν ουκρανικά λιμάνια θα ακολουθούν διαδρομές κοντά στις ακτές της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας.
Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης δεσμεύσεις για αποφυγή επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων και μέτρα προστασίας της πολιτικής ναυσιπλοΐας.
Το σχετικό σχέδιο φέρεται να διαβιβάστηκε στη Μόσχα και στο Κίεβο τον Σεπτέμβριο του 2026, χωρίς να έχει υπάρξει μέχρι σήμερα επίσημη συμφωνία εφαρμογής του.
Η λογική της τουρκικής πρωτοβουλίας είναι σαφής: να διαχωριστούν οι εμπορικές διαδρομές και να περιοριστεί η πιθανότητα εμπλοκής πολιτικών πλοίων στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, η Άγκυρα επιδιώκει να διατηρήσει τον ρόλο της ως βασικού διαμεσολαβητή ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία.
Η συμφωνία των 33 εκατομμυρίων τόνων που κατέρρευσε το 2023
Η πρώτη Πρωτοβουλία Σιτηρών της Μαύρης Θάλασσας τέθηκε σε ισχύ τον Ιούλιο του 2022, ύστερα από διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα της Τουρκίας και των Ηνωμένων Εθνών.
Στόχος της ήταν να εξασφαλίσει την εξαγωγή ουκρανικών αγροτικών προϊόντων, παρά τη συνεχιζόμενη πολεμική σύγκρουση.
Μέσα σε περίπου έναν χρόνο, από τον Αύγουστο του 2022 έως τον Ιούλιο του 2023, μεταφέρθηκαν μέσω της συμφωνίας περίπου 32,9 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών και άλλων τροφίμων, με περισσότερα από 1.000 δρομολόγια φορτηγών πλοίων.
Μεταξύ των βασικών προϊόντων ήταν το καλαμπόκι, το σιτάρι, το ηλιέλαιο και το κριθάρι.
Η πρωτοβουλία τερματίστηκε τον Ιούλιο του 2023, όταν η Ρωσία αποχώρησε, υποστηρίζοντας ότι δεν είχαν ικανοποιηθεί οι απαιτήσεις της σχετικά με τις ρωσικές εξαγωγές τροφίμων και λιπασμάτων.
Έκτοτε, η ασφάλεια της εμπορικής ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα παραμένει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της περιφερειακής οικονομίας.
Η Μόσχα υποστηρίζει ότι χρειάζεται μια συνολικότερη συμφωνία, ενώ η Τουρκία προσπαθεί να εξασφαλίσει τουλάχιστον πρακτικές εγγυήσεις για τις εμπορικές μεταφορές.
Γιατί η Τουρκία πιέζει τη Μόσχα: Τα σιτηρά, οι αλευρόμυλοι και το οικονομικό στοίχημα της Άγκυρας
Η Τουρκία έχει ιδιαίτερα ισχυρούς οικονομικούς λόγους να επιδιώκει την αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα.
Η χώρα αποτελεί σημαντικό αγοραστή ρωσικών σιτηρών, ενώ η βιομηχανία αλεύρων της στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές πρώτων υλών, τις οποίες επεξεργάζεται και στη συνέχεια εξάγει σε διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας, οι τουρκικές εισαγωγές σιταριού την εμπορική περίοδο 2025–2026 αναμενόταν να φτάσουν περίπου τα 7,5 εκατομμύρια τόνους, με τη Ρωσία να αποτελεί τον βασικό προμηθευτή.
Η σημασία αυτών των εισαγωγών είναι καθοριστική για τη λειτουργία των τουρκικών αλευρόμυλων, οι οποίοι προμηθεύουν αγορές της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής.
Το οικονομικό διακύβευμα δεν περιορίζεται στην εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων σιταριού.
Η Τουρκία επιδιώκει να διατηρήσει τον ρόλο της ως εμπορικού κόμβου, αξιοποιώντας τα λιμάνια, τις μεταφορικές υποδομές και τη γεωγραφική της θέση ανάμεσα στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο.
Αυτό εξηγεί γιατί η κυβέρνηση του Recep Tayyip Erdoğan προσπαθεί να διατηρεί ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με τον Vladimir Putin όσο και με τον Volodymyr Zelensky.
Μια νέα συμφωνία ασφαλούς ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να εξυπηρετήσει ταυτόχρονα τους εμπορικούς στόχους της Άγκυρας και τις ανάγκες των διεθνών αγορών τροφίμων.
Η Ρωσία στρέφεται στη Βαλτική: Τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας χάνουν φορτία
Η ένταση στη Μαύρη Θάλασσα έχει δημιουργήσει σημαντικές δυσκολίες και για τις ρωσικές εξαγωγές σιτηρών.
Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις σε λιμενικές εγκαταστάσεις, υποδομές και εμπορικά πλοία έχουν οδηγήσει τους εξαγωγείς στην αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών.
Σύμφωνα με το Reuters, στα τέλη Αυγούστου 2026 οι ρωσικές εταιρείες σιτηρών είχαν ήδη αρχίσει να ανακατευθύνουν σημαντικές ποσότητες προς λιμάνια της Βαλτικής Θάλασσας.
Κατά την εμπορική περίοδο Ιουλίου 2025 – Ιουνίου 2026, τα ρωσικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας και της Αζοφικής διακίνησαν περίπου 46,3 εκατομμύρια τόνους σιτηρών, που αντιστοιχούσαν στο 90% των ρωσικών θαλάσσιων εξαγωγών του συγκεκριμένου προϊόντος.
Η μετατόπιση φορτίων προς τη Βαλτική δείχνει την προσπάθεια των εξαγωγέων να περιορίσουν τους κινδύνους, αλλά η δυναμικότητα των εναλλακτικών λιμένων παραμένει μικρότερη από εκείνη των νότιων εγκαταστάσεων.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει το κόστος μεταφοράς και επιβαρύνει την εφοδιαστική αλυσίδα, ιδιαίτερα για παραγωγούς που βρίσκονται στη νότια Ρωσία.
Επομένως, η αποκατάσταση ασφαλών θαλάσσιων διαδρομών δεν ενδιαφέρει μόνο την Τουρκία και την Ουκρανία, αλλά και τη ρωσική αγροτική οικονομία.
Η επισιτιστική ασφάλεια στο επίκεντρο: Τι πραγματικά έδειξαν οι εξαγωγές του 2022–2023
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα της προηγούμενης συμφωνίας ήταν ο προορισμός των ουκρανικών εξαγωγών.
Η ρωσική πλευρά είχε υποστηρίξει ότι το μεγαλύτερο μέρος των σιτηρών κατευθυνόταν σε πλουσιότερες χώρες αντί για εκείνες που αντιμετώπιζαν οξύ επισιτιστικό πρόβλημα.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα τελικά στοιχεία του ΟΗΕ, περίπου το 44% των φορτίων κατευθύνθηκε σε χώρες υψηλού εισοδήματος, ενώ το υπόλοιπο μεγαλύτερο μέρος διανεμήθηκε σε χώρες μεσαίου και χαμηλότερου εισοδήματος.
Η Κίνα ήταν ο μεγαλύτερος μεμονωμένος παραλήπτης, ενώ σημαντικές ποσότητες έφτασαν στην Ισπανία, στην Τουρκία και σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας.
Παράλληλα, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ αξιοποίησε ουκρανικό σιτάρι για ανθρωπιστικές αποστολές σε χώρες όπως η Αιθιοπία, η Σομαλία, το Σουδάν και η Υεμένη.
Η σημασία της συμφωνίας, συνεπώς, δεν περιοριζόταν μόνο στον άμεσο εφοδιασμό των φτωχότερων χωρών.
Η αύξηση της διαθέσιμης ποσότητας σιτηρών στις παγκόσμιες αγορές συνέβαλε επίσης στη συγκράτηση των διεθνών τιμών, ωφελώντας έμμεσα χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές τροφίμων.
Το δύσκολο μήνυμα της Μόσχας: Συνομιλίες υπάρχουν, αλλά συμφωνία δεν φαίνεται
Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες της Άγκυρας, η ρωσική κυβέρνηση διατηρεί επιφυλακτική στάση.
Ο Alexander Grushko, αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, υποστήριξε στις 22 Οκτωβρίου ότι προσωρινές ή περιορισμένες ρυθμίσεις δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων ασφαλείας στη Μαύρη Θάλασσα.
Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, μια σταθερή λύση απαιτεί ευρύτερη πολιτική διευθέτηση της σύγκρουσης στην Ουκρανία και όχι μόνο επιμέρους συμφωνίες για την αποφυγή επιθέσεων.
Η Τουρκία, αντίθετα, επιδιώκει μια πρακτική συμφωνία που θα μπορούσε να εφαρμοστεί ακόμη και χωρίς συνολικό τερματισμό του πολέμου.
Αυτή η διαφορά προσέγγισης εξηγεί γιατί οι διαπραγματεύσεις παραμένουν δύσκολες.
Η Άγκυρα επικεντρώνεται στην προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας, ενώ η Μόσχα συνδέει τη θαλάσσια ασφάλεια με ευρύτερα ζητήματα της σύγκρουσης.
Η μεγάλη μάχη για τα σιτηρά: Μπορεί ο Erdoğan να πετύχει μια νέα συμφωνία;
Η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους διαδρόμους μεταφοράς αγροτικών προϊόντων στον κόσμο.
Η Ρωσία και η Ουκρανία διατηρούν καθοριστική παρουσία στις διεθνείς αγορές σιταριού, καλαμποκιού και άλλων γεωργικών προϊόντων, ενώ η Τουρκία ελέγχει τη στρατηγική πρόσβαση από τη Μαύρη Θάλασσα προς τη Μεσόγειο μέσω των Στενών.
Αυτός ο συνδυασμός γεωγραφίας, παραγωγής και εμπορικών συμφερόντων καθιστά την τουρκική διαμεσολάβηση ιδιαίτερα σημαντική.
Ωστόσο, η επιτυχία της δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την Άγκυρα.
Απαιτείται η αποδοχή συγκεκριμένων όρων από τη Ρωσία και την Ουκρανία, η δημιουργία αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου και η διασφάλιση ότι τα εμπορικά πλοία δεν θα μετατραπούν σε στόχους στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η Τουρκία επιδιώκει να επαναφέρει την ασφαλή ναυσιπλοΐα, η Ρωσία εξετάζει τις προτάσεις χωρίς να δεσμεύεται και η Ουκρανία έχει ζωτικό οικονομικό συμφέρον από τη λειτουργία των θαλάσσιων εξαγωγών της.
Προς το παρόν, δεν έχει ανακοινωθεί νέα συμφωνία ούτε έχουν παρασχεθεί κοινά αποδεκτές εγγυήσεις ασφαλείας.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι συνομιλίες μπορούν να οδηγήσουν σε μια περιορισμένη συμφωνία για το εμπόριο ή αν οι στρατιωτικές εξελίξεις θα συνεχίσουν να καθορίζουν το μέλλον των θαλάσσιων διαδρομών.
Και το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο από ένα απλό εμπορικό ζήτημα: αφορά τις εξαγωγές δισεκατομμυρίων, τη σταθερότητα των αγορών τροφίμων και την ασφάλεια μιας θαλάσσιας περιοχής που συνδέει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική.
www.bankingnews.gr
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, λιμάνια και ενεργειακές εγκαταστάσεις έχουν αυξήσει την αβεβαιότητα στη ναυσιπλοΐα, η Άγκυρα επανέρχεται με συγκεκριμένες προτάσεις, επιδιώκοντας να προστατεύσει ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά περάσματα του κόσμου.
Στις 26 Οκτωβρίου 2026, ο Ρώσος διπλωμάτης Alexander Alimov επιβεβαίωσε ότι η Μόσχα εξετάζει προτάσεις διαφόρων χωρών για την ασφάλεια των μεταφορών σιτηρών και διατηρεί επαφές με την Τουρκία.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η Ρωσία δεν βλέπει προς το παρόν προοπτική επαναφοράς της παλαιάς συμφωνίας σιτηρών, η οποία είχε επιτευχθεί το 2022 με τη μεσολάβηση της Άγκυρας και του ΟΗΕ.
Το σχέδιο της Τουρκίας που αλλάζει τις θαλάσσιες διαδρομές – Δύο ξεχωριστοί διάδρομοι προς τον Βόσπορο
Η πρόταση της Τουρκίας προβλέπει τη δημιουργία δύο διακριτών διαδρομών για τα εμπορικά πλοία της Ρωσίας και της Ουκρανίας, με στόχο τον περιορισμό των κινδύνων στη Μαύρη Θάλασσα.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε η τουρκική εφημερίδα Milliyet, η Άγκυρα εισηγήθηκε τα πλοία που μεταφέρουν ρωσικά φορτία να κινούνται κατά μήκος των ακτών της Γεωργίας και της Τουρκίας, πριν κατευθυνθούν προς τον Βόσπορο.
Αντίστοιχα, τα εμπορικά πλοία που εξυπηρετούν ουκρανικά λιμάνια θα ακολουθούν διαδρομές κοντά στις ακτές της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας.
Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης δεσμεύσεις για αποφυγή επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων και μέτρα προστασίας της πολιτικής ναυσιπλοΐας.
Το σχετικό σχέδιο φέρεται να διαβιβάστηκε στη Μόσχα και στο Κίεβο τον Σεπτέμβριο του 2026, χωρίς να έχει υπάρξει μέχρι σήμερα επίσημη συμφωνία εφαρμογής του.
Η λογική της τουρκικής πρωτοβουλίας είναι σαφής: να διαχωριστούν οι εμπορικές διαδρομές και να περιοριστεί η πιθανότητα εμπλοκής πολιτικών πλοίων στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, η Άγκυρα επιδιώκει να διατηρήσει τον ρόλο της ως βασικού διαμεσολαβητή ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία.
Η συμφωνία των 33 εκατομμυρίων τόνων που κατέρρευσε το 2023
Η πρώτη Πρωτοβουλία Σιτηρών της Μαύρης Θάλασσας τέθηκε σε ισχύ τον Ιούλιο του 2022, ύστερα από διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα της Τουρκίας και των Ηνωμένων Εθνών.
Στόχος της ήταν να εξασφαλίσει την εξαγωγή ουκρανικών αγροτικών προϊόντων, παρά τη συνεχιζόμενη πολεμική σύγκρουση.
Μέσα σε περίπου έναν χρόνο, από τον Αύγουστο του 2022 έως τον Ιούλιο του 2023, μεταφέρθηκαν μέσω της συμφωνίας περίπου 32,9 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών και άλλων τροφίμων, με περισσότερα από 1.000 δρομολόγια φορτηγών πλοίων.
Μεταξύ των βασικών προϊόντων ήταν το καλαμπόκι, το σιτάρι, το ηλιέλαιο και το κριθάρι.
Η πρωτοβουλία τερματίστηκε τον Ιούλιο του 2023, όταν η Ρωσία αποχώρησε, υποστηρίζοντας ότι δεν είχαν ικανοποιηθεί οι απαιτήσεις της σχετικά με τις ρωσικές εξαγωγές τροφίμων και λιπασμάτων.
Έκτοτε, η ασφάλεια της εμπορικής ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα παραμένει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της περιφερειακής οικονομίας.
Η Μόσχα υποστηρίζει ότι χρειάζεται μια συνολικότερη συμφωνία, ενώ η Τουρκία προσπαθεί να εξασφαλίσει τουλάχιστον πρακτικές εγγυήσεις για τις εμπορικές μεταφορές.
Γιατί η Τουρκία πιέζει τη Μόσχα: Τα σιτηρά, οι αλευρόμυλοι και το οικονομικό στοίχημα της Άγκυρας
Η Τουρκία έχει ιδιαίτερα ισχυρούς οικονομικούς λόγους να επιδιώκει την αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα.
Η χώρα αποτελεί σημαντικό αγοραστή ρωσικών σιτηρών, ενώ η βιομηχανία αλεύρων της στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές πρώτων υλών, τις οποίες επεξεργάζεται και στη συνέχεια εξάγει σε διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας, οι τουρκικές εισαγωγές σιταριού την εμπορική περίοδο 2025–2026 αναμενόταν να φτάσουν περίπου τα 7,5 εκατομμύρια τόνους, με τη Ρωσία να αποτελεί τον βασικό προμηθευτή.
Η σημασία αυτών των εισαγωγών είναι καθοριστική για τη λειτουργία των τουρκικών αλευρόμυλων, οι οποίοι προμηθεύουν αγορές της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής.
Το οικονομικό διακύβευμα δεν περιορίζεται στην εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων σιταριού.
Η Τουρκία επιδιώκει να διατηρήσει τον ρόλο της ως εμπορικού κόμβου, αξιοποιώντας τα λιμάνια, τις μεταφορικές υποδομές και τη γεωγραφική της θέση ανάμεσα στη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο.
Αυτό εξηγεί γιατί η κυβέρνηση του Recep Tayyip Erdoğan προσπαθεί να διατηρεί ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με τον Vladimir Putin όσο και με τον Volodymyr Zelensky.
Μια νέα συμφωνία ασφαλούς ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να εξυπηρετήσει ταυτόχρονα τους εμπορικούς στόχους της Άγκυρας και τις ανάγκες των διεθνών αγορών τροφίμων.
Η Ρωσία στρέφεται στη Βαλτική: Τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας χάνουν φορτία
Η ένταση στη Μαύρη Θάλασσα έχει δημιουργήσει σημαντικές δυσκολίες και για τις ρωσικές εξαγωγές σιτηρών.
Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις σε λιμενικές εγκαταστάσεις, υποδομές και εμπορικά πλοία έχουν οδηγήσει τους εξαγωγείς στην αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών.
Σύμφωνα με το Reuters, στα τέλη Αυγούστου 2026 οι ρωσικές εταιρείες σιτηρών είχαν ήδη αρχίσει να ανακατευθύνουν σημαντικές ποσότητες προς λιμάνια της Βαλτικής Θάλασσας.
Κατά την εμπορική περίοδο Ιουλίου 2025 – Ιουνίου 2026, τα ρωσικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας και της Αζοφικής διακίνησαν περίπου 46,3 εκατομμύρια τόνους σιτηρών, που αντιστοιχούσαν στο 90% των ρωσικών θαλάσσιων εξαγωγών του συγκεκριμένου προϊόντος.
Η μετατόπιση φορτίων προς τη Βαλτική δείχνει την προσπάθεια των εξαγωγέων να περιορίσουν τους κινδύνους, αλλά η δυναμικότητα των εναλλακτικών λιμένων παραμένει μικρότερη από εκείνη των νότιων εγκαταστάσεων.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει το κόστος μεταφοράς και επιβαρύνει την εφοδιαστική αλυσίδα, ιδιαίτερα για παραγωγούς που βρίσκονται στη νότια Ρωσία.
Επομένως, η αποκατάσταση ασφαλών θαλάσσιων διαδρομών δεν ενδιαφέρει μόνο την Τουρκία και την Ουκρανία, αλλά και τη ρωσική αγροτική οικονομία.
Η επισιτιστική ασφάλεια στο επίκεντρο: Τι πραγματικά έδειξαν οι εξαγωγές του 2022–2023
Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα της προηγούμενης συμφωνίας ήταν ο προορισμός των ουκρανικών εξαγωγών.
Η ρωσική πλευρά είχε υποστηρίξει ότι το μεγαλύτερο μέρος των σιτηρών κατευθυνόταν σε πλουσιότερες χώρες αντί για εκείνες που αντιμετώπιζαν οξύ επισιτιστικό πρόβλημα.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα τελικά στοιχεία του ΟΗΕ, περίπου το 44% των φορτίων κατευθύνθηκε σε χώρες υψηλού εισοδήματος, ενώ το υπόλοιπο μεγαλύτερο μέρος διανεμήθηκε σε χώρες μεσαίου και χαμηλότερου εισοδήματος.
Η Κίνα ήταν ο μεγαλύτερος μεμονωμένος παραλήπτης, ενώ σημαντικές ποσότητες έφτασαν στην Ισπανία, στην Τουρκία και σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας.
Παράλληλα, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ αξιοποίησε ουκρανικό σιτάρι για ανθρωπιστικές αποστολές σε χώρες όπως η Αιθιοπία, η Σομαλία, το Σουδάν και η Υεμένη.
Η αύξηση της διαθέσιμης ποσότητας σιτηρών στις παγκόσμιες αγορές συνέβαλε επίσης στη συγκράτηση των διεθνών τιμών, ωφελώντας έμμεσα χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές τροφίμων.
Το δύσκολο μήνυμα της Μόσχας: Συνομιλίες υπάρχουν, αλλά συμφωνία δεν φαίνεται
Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες της Άγκυρας, η ρωσική κυβέρνηση διατηρεί επιφυλακτική στάση.
Ο Alexander Grushko, αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, υποστήριξε στις 22 Οκτωβρίου ότι προσωρινές ή περιορισμένες ρυθμίσεις δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων ασφαλείας στη Μαύρη Θάλασσα.
Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, μια σταθερή λύση απαιτεί ευρύτερη πολιτική διευθέτηση της σύγκρουσης στην Ουκρανία και όχι μόνο επιμέρους συμφωνίες για την αποφυγή επιθέσεων.
Η Τουρκία, αντίθετα, επιδιώκει μια πρακτική συμφωνία που θα μπορούσε να εφαρμοστεί ακόμη και χωρίς συνολικό τερματισμό του πολέμου.
Αυτή η διαφορά προσέγγισης εξηγεί γιατί οι διαπραγματεύσεις παραμένουν δύσκολες.
Η Άγκυρα επικεντρώνεται στην προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας, ενώ η Μόσχα συνδέει τη θαλάσσια ασφάλεια με ευρύτερα ζητήματα της σύγκρουσης.
Η μεγάλη μάχη για τα σιτηρά: Μπορεί ο Erdoğan να πετύχει μια νέα συμφωνία;
Η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους διαδρόμους μεταφοράς αγροτικών προϊόντων στον κόσμο.
Η Ρωσία και η Ουκρανία διατηρούν καθοριστική παρουσία στις διεθνείς αγορές σιταριού, καλαμποκιού και άλλων γεωργικών προϊόντων, ενώ η Τουρκία ελέγχει τη στρατηγική πρόσβαση από τη Μαύρη Θάλασσα προς τη Μεσόγειο μέσω των Στενών.
Αυτός ο συνδυασμός γεωγραφίας, παραγωγής και εμπορικών συμφερόντων καθιστά την τουρκική διαμεσολάβηση ιδιαίτερα σημαντική.
Ωστόσο, η επιτυχία της δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την Άγκυρα.
Απαιτείται η αποδοχή συγκεκριμένων όρων από τη Ρωσία και την Ουκρανία, η δημιουργία αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου και η διασφάλιση ότι τα εμπορικά πλοία δεν θα μετατραπούν σε στόχους στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Η Τουρκία επιδιώκει να επαναφέρει την ασφαλή ναυσιπλοΐα, η Ρωσία εξετάζει τις προτάσεις χωρίς να δεσμεύεται και η Ουκρανία έχει ζωτικό οικονομικό συμφέρον από τη λειτουργία των θαλάσσιων εξαγωγών της.
Προς το παρόν, δεν έχει ανακοινωθεί νέα συμφωνία ούτε έχουν παρασχεθεί κοινά αποδεκτές εγγυήσεις ασφαλείας.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι συνομιλίες μπορούν να οδηγήσουν σε μια περιορισμένη συμφωνία για το εμπόριο ή αν οι στρατιωτικές εξελίξεις θα συνεχίσουν να καθορίζουν το μέλλον των θαλάσσιων διαδρομών.
Και το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο από ένα απλό εμπορικό ζήτημα: αφορά τις εξαγωγές δισεκατομμυρίων, τη σταθερότητα των αγορών τροφίμων και την ασφάλεια μιας θαλάσσιας περιοχής που συνδέει την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών