Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προχωρά άμεσα στη χαρτογράφηση και αξιολόγηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων για επενδύσεις στον τομέα, με ιδιαίτερη έμφαση στα έργα κρίσιμων πρώτων υλών καλύπτοντας τις δαπάνες για ειδικό τεχνικό σύμβουλο
Στο κυνήγι των κρίσιμων πρώτων υλών μπαίνει πιο ενεργά η Ελλάδα, καθώς η γεωπολιτική αναδιάταξη των εφοδιαστικών αλυσίδων και η ανάγκη της Ευρώπης να περιορίσει τις εξαρτήσεις της δημιουργούν ένα νέο πεδίο για την ελληνική εξορυκτική δραστηριότητα. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προχωρά άμεσα στη χαρτογράφηση και αξιολόγηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων για επενδύσεις στον τομέα, με ιδιαίτερη έμφαση στα έργα κρίσιμων πρώτων υλών καλύπτοντας τις δαπάνες για ειδικό τεχνικό σύμβουλο ο οποίος θα πλαισιώσει την ομάδα της Διεύθυνσης Ανάπτυξης και Πολιτικής της Γενικής Διεύθυνσης Ορυκτών Πρώτων Υλών.
Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα επιχειρεί να ξανακοιτάξει το υπέδαφός της υπό ένα διαφορετικό πρίσμα. Γάλλιο, γερμάνιο, γραφίτης, αντιμόνιο, σπάνιες γαίες, χαλκός, βολφράμιο και άλλα μέταλλα για τα οποία υπάρχει βεβαιότητα ή ενδείξεις ότι βρίσκονται σε διάφορες περιοχές ανά τη χώρα αποκτούν νέα στρατηγική αξία, καθώς συνδέονται πλέον άμεσα με την παραγωγή τεχνολογιών αιχμής, τις ΑΠΕ, τις μπαταρίες, τις τηλεπικοινωνίες και την άμυνα.
Από το ελληνικό υπέδαφος στην αλυσίδα αξίας
Η Ελλάδα έχει ήδη αρχίσει να μετατρέπει το ενδιαφέρον για τις κρίσιμες πρώτες ύλες από γεωλογική υπόθεση σε βιομηχανική προοπτική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η METLEN και η επένδυσή της για την παραγωγή γαλλίου στην Ελλάδα. Η εταιρεία ανακοίνωσε στις 29 Ιουλίου τη σύναψη μακροπρόθεσμης συμφωνίας για την προμήθεια περίπου του 25% της ετήσιας παραγωγής γαλλίου από την μονάδα παραγωγής της στην Ελλάδα. Πρόκειται για την πρώτη σημαντική εμπορική συμφωνία προμήθειας γαλλίου μεταξύ ευρωπαίου παραγωγού και κορυφαίας αμερικανικής εταιρείας τεχνολογίας.
Το γάλλιο αποτελεί κρίσιμη πρώτη ύλη για τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, προηγμένες υποδομές ΑΠΕ, τηλεπικοινωνίες και αμυντικές εφαρμογές. Η παγκόσμια παραγωγή του παρουσιάζει έντονη γεωγραφική συγκέντρωση, γεγονός που καθιστά την ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών εφοδιασμού στρατηγική προτεραιότητα. Η επένδυση της METLEN έχει αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως Στρατηγικό Έργο στο πλαίσιο του Κανονισμού για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες, ενώ η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει εγκρίνει τη χρηματοδότησή της στο πλαίσιο του REPowerEU. Η εταιρεία σχεδιάζει παραγωγή γαλλίου αξιοποιώντας βωξίτη και την υφιστάμενη υποδομή αλουμίνας, ενώ στο ευρύτερο εγχείρημα περιλαμβάνονται και άλλα μέταλλα (γερμάνιο, σκάνδιο κλπ.).
Νέα ζωή σε παλιά κοιτάσματα
Παράλληλα προχωρούν ή επανεκκινούν έρευνες από το ΕΑΓΜΕ ή από άλλες εταιρείες σε περιοχές. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να εντοπιστούν τα κοιτάσματα. Είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε τα ελληνικά ορυκτά να μετατραπούν σε παραγωγική και βιομηχανική δραστηριότητα, ενταγμένη στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. Και σε αυτή την εξίσωση, η αναζήτηση χρηματοδότησης στην οποία θα προχωρήσει ο τεχνικός σύμβουλος του ΥΠΕΝ αποτελεί ένα από τα κρίσιμα κομμάτια του παζλ.
Κι αυτό σε μια περίοδο που η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητεί τρόπους να περιορίσει τις εξαρτήσεις της από τις εισαγωγές. Δεν είναι τυχαίο ότι η ΕΕ έχει χαρακτηρίσει 34 πρώτες ύλες ως κρίσιμες. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το γάλλιο, το γερμάνιο, το κοβάλτιο, ο χαλκός, το λίθιο, ο γραφίτης, το νικέλιο και διάφορες σπάνιες γαίες. Πρόκειται για υλικά που συνδέονται άμεσα με στρατηγικούς τομείς, από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ψηφιοποίηση έως την αεροδιαστημική και την άμυνα.
Το γάλλιο άλλωστε δεν είναι η μοναδική περίπτωση. Η ελληνική έρευνα για κρίσιμες πρώτες ύλες φαίνεται να έχει αποκτήσει ξανά δυναμική, από τους Μολάους της Λακωνίας έως τη Θράκη. Στους Μολάους, η Hellenic Minerals, θυγατρική της αυστραλιανής Rockfire, έχει προχωρήσει σε νέα φάση μεταλλευτικής έρευνας στον δημόσιο μεταλλευτικό χώρο που έχει μισθώσει από το 2022.
Δεν είναι τυχαίο ότι η εταιρεία φαίνεται ότι έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον της Metlen και της Ελληνικός Χρυσός για πιθανή συμμετοχή τους στην αύξηση κεφαλαίου που θα απαιτηθεί για τη φάση εξόρυξης των κοιτασμάτων.
Παράλληλα, η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών έχει επαναφέρει στο προσκήνιο παλαιότερες περιοχές έρευνας. Στις Θέρμες της Ξάνθης επαναξιολογείται το κοίτασμα γραφίτη, το οποίο τη δεκαετία του 1990 είχε θεωρηθεί μη βιώσιμο. Η αυξημένη διεθνής ζήτηση για γραφίτη, λόγω της χρήσης του στις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων είχε οδηγήσει πέρυσι στην κατάθεση επικαιροποιημένου φακέλου στο ΥΠΕΝ, προετοιμάζοντας το έδαφος για διαγωνισμό έρευνας και εκμετάλλευσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, η ΕΑΓΜΕ είχε επαναφέρει τον φάκελο των Κιμμερίων, όπου παλαιότερες έρευνες είχαν εντοπίσει κοιτάσματα χαλκού και βολφραμίου, αλλά εκεί η υπόθεση έχει κολλήσει στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Παράλληλα, ευρήματα από την ΕΑΓΜΕ και ακαδημαϊκές έρευνες υπάρχουν για σπάνιες γαίες στην Ήπειρο, το Βόρειο Αιγαίο και τη Θράκη.
Στον σχεδιασμό για νέα στρατηγικά έργα είχαν επίσης αναφερθεί το νικέλιο και το κοβάλτιο στους ελληνικούς λατερίτες, η κοιτασματολογική έρευνα παλλαδίου στα πορφυρικά συστήματα χαλκού στις Σκουριές, το αντιμόνιο και το αρσενικό στην Ολυμπιάδα και, ενδεχομένως, το γερμάνιο στους Μολάους.
Η Ευρώπη αναζητά κεφάλαια
Το ελληνικό ενδιαφέρον δεν αναπτύσσεται σε κενό. Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πολύ μεγαλύτερη πρόκληση. Σήμερα προσελκύει μόλις το 3% των παγκόσμιων επενδύσεων στην εξερεύνηση ορυκτών, έναντι 20% του Καναδά και 16% της Αυστραλίας. Την ίδια στιγμή, οι ετήσιες δαπάνες για την εξερεύνηση ορυκτών στην ΕΕ θα πρέπει να δεκαπλασιαστούν, από περίπου 0,2 δισ. ευρώ σε 2 δισ. ευρώ τα επόμενα πέντε χρόνια, ώστε να συμβάλουν στην επίτευξη των ευρωπαϊκών στρατηγικών στόχων.
Η ΕΕ έχει ήδη εγκρίνει 47 στρατηγικά έργα σε 13 κράτη-μέλη, συνολικού ύψους επενδύσεων 22,5 δισ. ευρώ. Ανάμεσά τους βρίσκεται και η επένδυση της METLEN. Το μεγάλο ζητούμενο όμως είναι η δυνατότητα μετατροπής των κοιτασμάτων σε έργα, με πρόσβαση σε κεφάλαια, τεχνογνωσία και κατάλληλες υποδομές. Και έτσι αποκτά νόημα η απόφαση του ΥΠΕΝ για τον τεχνικό σύμβουλο ώστε να χαρτογραφηθεί το πώς μπορούν να χρηματοδοτηθούν οι επενδύσεις που θα ακολουθήσουν.
Η ευρωπαϊκή συζήτηση δείχνει άλλωστε ότι απαιτούνται στοχευμένα χρηματοδοτικά κίνητρα, φορολογικά κίνητρα για επενδυτές και διεύρυνση των χρηματοδοτικών μηχανισμών για έργα αρχικού σταδίου. Παράλληλα, ζητείται ενίσχυση των εθνικών γεωλογικών υπηρεσιών, βελτίωση της χαρτογράφησης και των δεδομένων, προτεραιοποίηση γνωστών μεταλλοφόρων ζωνών και χρηματοδότηση νέων εργαλείων ανίχνευσης, μοντελοποίησης και τεχνητής νοημοσύνης.
www.bankingnews.gr
Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα επιχειρεί να ξανακοιτάξει το υπέδαφός της υπό ένα διαφορετικό πρίσμα. Γάλλιο, γερμάνιο, γραφίτης, αντιμόνιο, σπάνιες γαίες, χαλκός, βολφράμιο και άλλα μέταλλα για τα οποία υπάρχει βεβαιότητα ή ενδείξεις ότι βρίσκονται σε διάφορες περιοχές ανά τη χώρα αποκτούν νέα στρατηγική αξία, καθώς συνδέονται πλέον άμεσα με την παραγωγή τεχνολογιών αιχμής, τις ΑΠΕ, τις μπαταρίες, τις τηλεπικοινωνίες και την άμυνα.
Από το ελληνικό υπέδαφος στην αλυσίδα αξίας
Η Ελλάδα έχει ήδη αρχίσει να μετατρέπει το ενδιαφέρον για τις κρίσιμες πρώτες ύλες από γεωλογική υπόθεση σε βιομηχανική προοπτική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η METLEN και η επένδυσή της για την παραγωγή γαλλίου στην Ελλάδα. Η εταιρεία ανακοίνωσε στις 29 Ιουλίου τη σύναψη μακροπρόθεσμης συμφωνίας για την προμήθεια περίπου του 25% της ετήσιας παραγωγής γαλλίου από την μονάδα παραγωγής της στην Ελλάδα. Πρόκειται για την πρώτη σημαντική εμπορική συμφωνία προμήθειας γαλλίου μεταξύ ευρωπαίου παραγωγού και κορυφαίας αμερικανικής εταιρείας τεχνολογίας.
Το γάλλιο αποτελεί κρίσιμη πρώτη ύλη για τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, προηγμένες υποδομές ΑΠΕ, τηλεπικοινωνίες και αμυντικές εφαρμογές. Η παγκόσμια παραγωγή του παρουσιάζει έντονη γεωγραφική συγκέντρωση, γεγονός που καθιστά την ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών εφοδιασμού στρατηγική προτεραιότητα. Η επένδυση της METLEN έχει αναγνωριστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως Στρατηγικό Έργο στο πλαίσιο του Κανονισμού για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες, ενώ η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει εγκρίνει τη χρηματοδότησή της στο πλαίσιο του REPowerEU. Η εταιρεία σχεδιάζει παραγωγή γαλλίου αξιοποιώντας βωξίτη και την υφιστάμενη υποδομή αλουμίνας, ενώ στο ευρύτερο εγχείρημα περιλαμβάνονται και άλλα μέταλλα (γερμάνιο, σκάνδιο κλπ.).
Νέα ζωή σε παλιά κοιτάσματα
Παράλληλα προχωρούν ή επανεκκινούν έρευνες από το ΕΑΓΜΕ ή από άλλες εταιρείες σε περιοχές. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να εντοπιστούν τα κοιτάσματα. Είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε τα ελληνικά ορυκτά να μετατραπούν σε παραγωγική και βιομηχανική δραστηριότητα, ενταγμένη στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. Και σε αυτή την εξίσωση, η αναζήτηση χρηματοδότησης στην οποία θα προχωρήσει ο τεχνικός σύμβουλος του ΥΠΕΝ αποτελεί ένα από τα κρίσιμα κομμάτια του παζλ.
Κι αυτό σε μια περίοδο που η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητεί τρόπους να περιορίσει τις εξαρτήσεις της από τις εισαγωγές. Δεν είναι τυχαίο ότι η ΕΕ έχει χαρακτηρίσει 34 πρώτες ύλες ως κρίσιμες. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το γάλλιο, το γερμάνιο, το κοβάλτιο, ο χαλκός, το λίθιο, ο γραφίτης, το νικέλιο και διάφορες σπάνιες γαίες. Πρόκειται για υλικά που συνδέονται άμεσα με στρατηγικούς τομείς, από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ψηφιοποίηση έως την αεροδιαστημική και την άμυνα.
Το γάλλιο άλλωστε δεν είναι η μοναδική περίπτωση. Η ελληνική έρευνα για κρίσιμες πρώτες ύλες φαίνεται να έχει αποκτήσει ξανά δυναμική, από τους Μολάους της Λακωνίας έως τη Θράκη. Στους Μολάους, η Hellenic Minerals, θυγατρική της αυστραλιανής Rockfire, έχει προχωρήσει σε νέα φάση μεταλλευτικής έρευνας στον δημόσιο μεταλλευτικό χώρο που έχει μισθώσει από το 2022.
Δεν είναι τυχαίο ότι η εταιρεία φαίνεται ότι έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον της Metlen και της Ελληνικός Χρυσός για πιθανή συμμετοχή τους στην αύξηση κεφαλαίου που θα απαιτηθεί για τη φάση εξόρυξης των κοιτασμάτων.
Παράλληλα, η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών έχει επαναφέρει στο προσκήνιο παλαιότερες περιοχές έρευνας. Στις Θέρμες της Ξάνθης επαναξιολογείται το κοίτασμα γραφίτη, το οποίο τη δεκαετία του 1990 είχε θεωρηθεί μη βιώσιμο. Η αυξημένη διεθνής ζήτηση για γραφίτη, λόγω της χρήσης του στις μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων είχε οδηγήσει πέρυσι στην κατάθεση επικαιροποιημένου φακέλου στο ΥΠΕΝ, προετοιμάζοντας το έδαφος για διαγωνισμό έρευνας και εκμετάλλευσης.
Στο ίδιο πλαίσιο, η ΕΑΓΜΕ είχε επαναφέρει τον φάκελο των Κιμμερίων, όπου παλαιότερες έρευνες είχαν εντοπίσει κοιτάσματα χαλκού και βολφραμίου, αλλά εκεί η υπόθεση έχει κολλήσει στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Παράλληλα, ευρήματα από την ΕΑΓΜΕ και ακαδημαϊκές έρευνες υπάρχουν για σπάνιες γαίες στην Ήπειρο, το Βόρειο Αιγαίο και τη Θράκη.
Στον σχεδιασμό για νέα στρατηγικά έργα είχαν επίσης αναφερθεί το νικέλιο και το κοβάλτιο στους ελληνικούς λατερίτες, η κοιτασματολογική έρευνα παλλαδίου στα πορφυρικά συστήματα χαλκού στις Σκουριές, το αντιμόνιο και το αρσενικό στην Ολυμπιάδα και, ενδεχομένως, το γερμάνιο στους Μολάους.
Η Ευρώπη αναζητά κεφάλαια
Το ελληνικό ενδιαφέρον δεν αναπτύσσεται σε κενό. Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πολύ μεγαλύτερη πρόκληση. Σήμερα προσελκύει μόλις το 3% των παγκόσμιων επενδύσεων στην εξερεύνηση ορυκτών, έναντι 20% του Καναδά και 16% της Αυστραλίας. Την ίδια στιγμή, οι ετήσιες δαπάνες για την εξερεύνηση ορυκτών στην ΕΕ θα πρέπει να δεκαπλασιαστούν, από περίπου 0,2 δισ. ευρώ σε 2 δισ. ευρώ τα επόμενα πέντε χρόνια, ώστε να συμβάλουν στην επίτευξη των ευρωπαϊκών στρατηγικών στόχων.
Η ΕΕ έχει ήδη εγκρίνει 47 στρατηγικά έργα σε 13 κράτη-μέλη, συνολικού ύψους επενδύσεων 22,5 δισ. ευρώ. Ανάμεσά τους βρίσκεται και η επένδυση της METLEN. Το μεγάλο ζητούμενο όμως είναι η δυνατότητα μετατροπής των κοιτασμάτων σε έργα, με πρόσβαση σε κεφάλαια, τεχνογνωσία και κατάλληλες υποδομές. Και έτσι αποκτά νόημα η απόφαση του ΥΠΕΝ για τον τεχνικό σύμβουλο ώστε να χαρτογραφηθεί το πώς μπορούν να χρηματοδοτηθούν οι επενδύσεις που θα ακολουθήσουν.
Η ευρωπαϊκή συζήτηση δείχνει άλλωστε ότι απαιτούνται στοχευμένα χρηματοδοτικά κίνητρα, φορολογικά κίνητρα για επενδυτές και διεύρυνση των χρηματοδοτικών μηχανισμών για έργα αρχικού σταδίου. Παράλληλα, ζητείται ενίσχυση των εθνικών γεωλογικών υπηρεσιών, βελτίωση της χαρτογράφησης και των δεδομένων, προτεραιοποίηση γνωστών μεταλλοφόρων ζωνών και χρηματοδότηση νέων εργαλείων ανίχνευσης, μοντελοποίησης και τεχνητής νοημοσύνης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών