Το κλείστρο του Ultimax θυμίζει Μ16 και κλειδώνει περιστροφικά με επτά κεφαλές που σφηνώνουν σε αντίστοιχα κανάλια
To Ultimax 100 έγινε γνωστό κατά τον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας, όπου βρέθηκε στα χέρια Κροάτών και Σέρβων.
Το Περού, η Χιλή και χώρες στη ζώνη του ινδικού ωκεανού το χρησιμοποιούν επίσης.
Η μεγαλύτερη όμως αναγνώριση ήρθε όταν κομμάντος της διάσημης Delta Force βρέθηκαν να το χρησιμοποιούν αντί των Minimi Mk46 που η FN σχεδίασε ειδικά για την USSOCOM.
Ζυγίζοντας λιγότερα από 5 κιλά (4,7-4,9 κενό) και λειτουργώντας με τη μέθοδο του "ανοικτού κλείστρου" θεωρείται το μοναδικό ελαφρό πολυβόλο (LMG) που πληρεί τον όρο.
Όπλα της ίδιας εποχής όπως τα Minimi ή IWI Negev ζυγίζουν 2-3 κιλά περισσότερο.
Το Ultimax υπερτερεί των παραπάνω σε ευστοχία, ελεγξιμότητα κατά τις ριπές και ευκολία χειρισμού από ένα πολυβολητή.
Μετανάστευση ιδεών
Στα τέλη του 1970 η Σιγκαπούρη είχε συμφωνήσει με την Colt την κατασκευή εργοστασίου παραγωγής Μ16 υπό τον όρο ότι θα είχαν το δικαίωμα προώθησης του σε αγορές της περιοχής. Μετά την παραγωγή 100.000 τυφεκίων για τις ένοπλες δυνάμεις τους, ζήτησαν έγκριση για να πουλήσουν κάποιες ποσότητες στη Μαλαισία.
Με την αμερικανική εξωτερική να είναι ένα διαρκές χάος, το υπουργείο εξωτερικών απαγόρευσε κάθε πώληση χαρακτηρίζοντας τη "μεταφορά αμερικανικής τεχνολογίας σε τρίτους". Έτσι οι Σιγκαπουριανοί έμειναν ... ξεκρέμαστοι με ένα εργοστάσιο που δε μπορούσε να πουλήσει.
Όντας πρακτικοί άνθρωποι προσέλαβαν το σχεδιαστή Jim Sullivan που είχε εργαστεί δίπλα στον Stoner κατά την ανάπτυξη των AR18 και Μ63.
Σύμφωνα με το σχεδιαστή, η αμερικανική κυβέρνηση δε μπορούσε να εμποδίσει ένα πολίτη της από το να μετοικίσει σε μια άλλη χώρα και να εργαστεί εκεί. Σε συμφωνία με την Armalite, ο Sullivan πακετάρισε βαλίτσες για τη Σιγκαπούρη. Θα περνούσε τα επόμενα χρόνια εκεί δουλεύοντας για λογαριασμό της CIS (Chartered Industries of Singapore, γνωστή πλέον ως Singapore Technology Kinetics).
Επηρεασμένος από το Γερμανό Hugo Schmeisser και το Stoner, συνέλαβε την ιδέα ενός αυτόματου κατασκευασμένου από στρατζαριστό μέταλλο.
Θα κάλυπτε ταυτόχρονα ρόλους ατομικού τυφεκίου και πολυβόλου ομάδος. Έπεισε τους Σιγκαπουριανούς (οι οποίοι ήδη είχαν το Μ16) πως η σωστή προσέγγιση ήταν να αναπτύξουν πρώτα ένα οπλοπλουβόλο και αργότερα να επανέλθουν στο τυφέκιο.
Παράγοντας βάρος
Ο Sullivan σχεδίασε το όπλο ώστε να κατασκευάζεται από πρεσαριστά χαλυβδόφυλλα. Αυτό μειώνει το βάρος και απλοποιεί τη διαδικασία παραγωγής. Για τους ίδιους λόγους κατάργησε την εναλλαγή κάνης (η έκδοση Μκ3 που προτάθηκε στον αμερικανικό στρατό αλλάζει κάνες).
Στα περισσότερα πολυβόλα υπάρχει τέτοια δυνατότητα. Καταλήγει σε μεγαλύτερο βάρος και όγκο στο μηχανισμό συν το βάρος έξτρα κανών που θα κουβαλά ο χειριστής. Ο σχεδιαστής σκόπευε να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο υπερθέρμανσης με διαφορετικό τρόπο, τον οποίο θα αναλύσουμε παρακάτω,
Το όπλο στερείται πολύκλοκων χαλινωτηρίων ή βαρέος δίποδα. Η πυροδότηση γίνεται με απευθείας άφεση του επικρουστήρα και μόνο σε ριπές, μειώνοντας τον αριθμό απαρτίων και εξαλείφοντας την ανάγκη για σφύρα και διπλή σχαστηρία.
Το απλό πλαστικό κοντάκι δε ρυθμίζεται και υπάρχει μια εμπρόσθια χειρολαβή που βελτιώνει τον έλεγχο στις βολές εν κινήσει. Παραδόξως διέθέτει βάση στήριξης για ξιφολόγχη, δείχνοντας το διττό ρόλο του.
Για να αποφευχθεί το βάρος των ταινιών φυσιγγίων και του μηχανισμού τροφοδοσίας τους, ο Sullivan επιστράτευσε το φίλο και συνεργάτη Robert Waterfield που σχεδίασε ένα γεμιστήρα τυμπάνου από πλαστικό με χωρητικότητα 100 φυσιγγίων. Αυτό έδινε τη δυνατότητα παροχής συνεχόμενων πυρών και γρήγορη επαναγέμιση από ένα μόνο χειριστή, με "μειονέκτημα" οτι εισήγαγε ένα νέο τύπο γεμιστήρα στην εφοδιαστική αλυσίδα. Αργότερα το όπλο θα τροποποιούνταν ώστε να λειτουργεί και με γεμιστήρες τύπου Μ16. Αυτή η επιλογή δημιουργούσε ένα αντίστοιχο του ρωσικού RPK 74 ή του μετέπειτα IAR M27 των αμερικανών πεζοναυτών τα οποία είναι "οπλοπολυβόλα". Το U100 υπερτερεί σε όγκο πυρός απέναντι τους.
Η εκμετάλλευση των φυσικών νόμων
Το φυσίγγιο 5,56mm δημιουργεί πολύ μικρή οπισθοδρόμηση λόγω χαμηλής μάζας.
Ο Sullivan κατάφερε να την "απλώσει" σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Το κλείστρο του Ultimax θυμίζει Μ16 και κλειδώνει περιστροφικά με επτά κεφαλές που σφηνώνουν σε αντίστοιχα κανάλια.
Ο φορέας του έχει τετράγωνο προφίλ και πολύ χαμηλό βάρος σε σχέση με άλλα όπλα που βάλλουν από ανοικτή θέση. Η διαφορά είναι πως το συγκρότημα κλείστρου αναρτάται σε μία μακρυά ράβδο που εξέχει προς το εμπρός μέρος του όπλου. Εκείνη με τη σειρά της δεσμεύεται πάνω σε ένα επανατατικό ελατήριο ασυνήθιστα μεγάλου μήκους. Διατρέχει όλο σχεδόν τον άνω κορμό του όπλου από το πιστόνι ώς το κοντάκι.
Στα περισσότερα όπλα όταν το κλείστρο τερματίζει τη διαδρομή του πίσω, συγκρούεται σε κάποιο χαλινωτήριο ή απορροφητήρα κραδασμών και σταματά. Η κρούση αυτή μεταφέρεται στον ώμο του χειριστή.
Καθώς ο κύκλος επαναλαμβάνεται 15-20 φορές ανά δευτερόλεπτο (900-1.200 βολές το λεπτό) η συσσωρευμένη ενέργεια αποσταθεροποιεί το όπλο με αποτέλεσμα διασπορά βολών.
Το κλείστρο του Sullivan μειώνει το ρυθμό βολής σε 450-600 βλήματα.
Το μακρύ επανατατικό ελατήριο απορροφά την ενέργεια πριν το κλείστρο φτάσει στο τέλος της διαδρομής. Έτσι ποτέ δεν υπάρχει κρούση πάνω στον κορμό και ο χειριστής νιώθει μια αργή, συνεχή πίεση χωρίς εξάρσεις.
Το ονόμασε "διαρκή ανάκρουση" (constant recoil). Το μυστικό βρίσκεται στη διαδρομή οπισθοδρόμησης, η οποία απαιτεί ο κορμός να είναι μακρύτερος από το συνηθισμένο.
Το πλεονέκτημα του Ultimax είναι η πολύ χαμηλή ανάκρουση που οδηγεί σε μειωμένη διασπορά βολίδων. Συνήθιζε να την επιδεικνύει πυροβολώντας με το κοντάκιο τοποθετημένο κόντρα στο σαγόνι του.
Σε στρατιωτικές δοκιμές έχει αποδειχτεί 2,5 φορές ακριβέστερο του Minimi με εύστοχες ριπές ως τα 600 μέτρα!
www.bankingnews.gr
Το Περού, η Χιλή και χώρες στη ζώνη του ινδικού ωκεανού το χρησιμοποιούν επίσης.
Η μεγαλύτερη όμως αναγνώριση ήρθε όταν κομμάντος της διάσημης Delta Force βρέθηκαν να το χρησιμοποιούν αντί των Minimi Mk46 που η FN σχεδίασε ειδικά για την USSOCOM.
Ζυγίζοντας λιγότερα από 5 κιλά (4,7-4,9 κενό) και λειτουργώντας με τη μέθοδο του "ανοικτού κλείστρου" θεωρείται το μοναδικό ελαφρό πολυβόλο (LMG) που πληρεί τον όρο.
Όπλα της ίδιας εποχής όπως τα Minimi ή IWI Negev ζυγίζουν 2-3 κιλά περισσότερο.
Το Ultimax υπερτερεί των παραπάνω σε ευστοχία, ελεγξιμότητα κατά τις ριπές και ευκολία χειρισμού από ένα πολυβολητή.
Μετανάστευση ιδεών
Στα τέλη του 1970 η Σιγκαπούρη είχε συμφωνήσει με την Colt την κατασκευή εργοστασίου παραγωγής Μ16 υπό τον όρο ότι θα είχαν το δικαίωμα προώθησης του σε αγορές της περιοχής. Μετά την παραγωγή 100.000 τυφεκίων για τις ένοπλες δυνάμεις τους, ζήτησαν έγκριση για να πουλήσουν κάποιες ποσότητες στη Μαλαισία.
Με την αμερικανική εξωτερική να είναι ένα διαρκές χάος, το υπουργείο εξωτερικών απαγόρευσε κάθε πώληση χαρακτηρίζοντας τη "μεταφορά αμερικανικής τεχνολογίας σε τρίτους". Έτσι οι Σιγκαπουριανοί έμειναν ... ξεκρέμαστοι με ένα εργοστάσιο που δε μπορούσε να πουλήσει.
Όντας πρακτικοί άνθρωποι προσέλαβαν το σχεδιαστή Jim Sullivan που είχε εργαστεί δίπλα στον Stoner κατά την ανάπτυξη των AR18 και Μ63.
Σύμφωνα με το σχεδιαστή, η αμερικανική κυβέρνηση δε μπορούσε να εμποδίσει ένα πολίτη της από το να μετοικίσει σε μια άλλη χώρα και να εργαστεί εκεί. Σε συμφωνία με την Armalite, ο Sullivan πακετάρισε βαλίτσες για τη Σιγκαπούρη. Θα περνούσε τα επόμενα χρόνια εκεί δουλεύοντας για λογαριασμό της CIS (Chartered Industries of Singapore, γνωστή πλέον ως Singapore Technology Kinetics).
Επηρεασμένος από το Γερμανό Hugo Schmeisser και το Stoner, συνέλαβε την ιδέα ενός αυτόματου κατασκευασμένου από στρατζαριστό μέταλλο.
Θα κάλυπτε ταυτόχρονα ρόλους ατομικού τυφεκίου και πολυβόλου ομάδος. Έπεισε τους Σιγκαπουριανούς (οι οποίοι ήδη είχαν το Μ16) πως η σωστή προσέγγιση ήταν να αναπτύξουν πρώτα ένα οπλοπλουβόλο και αργότερα να επανέλθουν στο τυφέκιο.
Παράγοντας βάρος
Ο Sullivan σχεδίασε το όπλο ώστε να κατασκευάζεται από πρεσαριστά χαλυβδόφυλλα. Αυτό μειώνει το βάρος και απλοποιεί τη διαδικασία παραγωγής. Για τους ίδιους λόγους κατάργησε την εναλλαγή κάνης (η έκδοση Μκ3 που προτάθηκε στον αμερικανικό στρατό αλλάζει κάνες).
Στα περισσότερα πολυβόλα υπάρχει τέτοια δυνατότητα. Καταλήγει σε μεγαλύτερο βάρος και όγκο στο μηχανισμό συν το βάρος έξτρα κανών που θα κουβαλά ο χειριστής. Ο σχεδιαστής σκόπευε να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο υπερθέρμανσης με διαφορετικό τρόπο, τον οποίο θα αναλύσουμε παρακάτω,
Το όπλο στερείται πολύκλοκων χαλινωτηρίων ή βαρέος δίποδα. Η πυροδότηση γίνεται με απευθείας άφεση του επικρουστήρα και μόνο σε ριπές, μειώνοντας τον αριθμό απαρτίων και εξαλείφοντας την ανάγκη για σφύρα και διπλή σχαστηρία.
Το απλό πλαστικό κοντάκι δε ρυθμίζεται και υπάρχει μια εμπρόσθια χειρολαβή που βελτιώνει τον έλεγχο στις βολές εν κινήσει. Παραδόξως διέθέτει βάση στήριξης για ξιφολόγχη, δείχνοντας το διττό ρόλο του.
Για να αποφευχθεί το βάρος των ταινιών φυσιγγίων και του μηχανισμού τροφοδοσίας τους, ο Sullivan επιστράτευσε το φίλο και συνεργάτη Robert Waterfield που σχεδίασε ένα γεμιστήρα τυμπάνου από πλαστικό με χωρητικότητα 100 φυσιγγίων. Αυτό έδινε τη δυνατότητα παροχής συνεχόμενων πυρών και γρήγορη επαναγέμιση από ένα μόνο χειριστή, με "μειονέκτημα" οτι εισήγαγε ένα νέο τύπο γεμιστήρα στην εφοδιαστική αλυσίδα. Αργότερα το όπλο θα τροποποιούνταν ώστε να λειτουργεί και με γεμιστήρες τύπου Μ16. Αυτή η επιλογή δημιουργούσε ένα αντίστοιχο του ρωσικού RPK 74 ή του μετέπειτα IAR M27 των αμερικανών πεζοναυτών τα οποία είναι "οπλοπολυβόλα". Το U100 υπερτερεί σε όγκο πυρός απέναντι τους.
Η εκμετάλλευση των φυσικών νόμων
Το φυσίγγιο 5,56mm δημιουργεί πολύ μικρή οπισθοδρόμηση λόγω χαμηλής μάζας.
Ο Sullivan κατάφερε να την "απλώσει" σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Το κλείστρο του Ultimax θυμίζει Μ16 και κλειδώνει περιστροφικά με επτά κεφαλές που σφηνώνουν σε αντίστοιχα κανάλια.
Ο φορέας του έχει τετράγωνο προφίλ και πολύ χαμηλό βάρος σε σχέση με άλλα όπλα που βάλλουν από ανοικτή θέση. Η διαφορά είναι πως το συγκρότημα κλείστρου αναρτάται σε μία μακρυά ράβδο που εξέχει προς το εμπρός μέρος του όπλου. Εκείνη με τη σειρά της δεσμεύεται πάνω σε ένα επανατατικό ελατήριο ασυνήθιστα μεγάλου μήκους. Διατρέχει όλο σχεδόν τον άνω κορμό του όπλου από το πιστόνι ώς το κοντάκι.
Στα περισσότερα όπλα όταν το κλείστρο τερματίζει τη διαδρομή του πίσω, συγκρούεται σε κάποιο χαλινωτήριο ή απορροφητήρα κραδασμών και σταματά. Η κρούση αυτή μεταφέρεται στον ώμο του χειριστή.
Καθώς ο κύκλος επαναλαμβάνεται 15-20 φορές ανά δευτερόλεπτο (900-1.200 βολές το λεπτό) η συσσωρευμένη ενέργεια αποσταθεροποιεί το όπλο με αποτέλεσμα διασπορά βολών.
Το κλείστρο του Sullivan μειώνει το ρυθμό βολής σε 450-600 βλήματα.
Το μακρύ επανατατικό ελατήριο απορροφά την ενέργεια πριν το κλείστρο φτάσει στο τέλος της διαδρομής. Έτσι ποτέ δεν υπάρχει κρούση πάνω στον κορμό και ο χειριστής νιώθει μια αργή, συνεχή πίεση χωρίς εξάρσεις.
Το ονόμασε "διαρκή ανάκρουση" (constant recoil). Το μυστικό βρίσκεται στη διαδρομή οπισθοδρόμησης, η οποία απαιτεί ο κορμός να είναι μακρύτερος από το συνηθισμένο.
Το πλεονέκτημα του Ultimax είναι η πολύ χαμηλή ανάκρουση που οδηγεί σε μειωμένη διασπορά βολίδων. Συνήθιζε να την επιδεικνύει πυροβολώντας με το κοντάκιο τοποθετημένο κόντρα στο σαγόνι του.
Σε στρατιωτικές δοκιμές έχει αποδειχτεί 2,5 φορές ακριβέστερο του Minimi με εύστοχες ριπές ως τα 600 μέτρα!
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών