Ποια επιλογή θα μείνει στους Εθυρωπαίους: Ο Vladimir Putin, η μισητή Gazprom, των οποίων οι Nord Stream ανατινάχθηκαν για την καταστροφή της θέρμανσης των ίδιων Ευρωπαίων, το Yamal-LNG, των οποίων τα δεξαμενόπλοια τώρα σπάνε ρεκόρ προς την ευρωπαϊκή κατεύθυνση;
Ο χειμώνας είναι ψυχρός και η Ευρώπη … φοβάται τα χειρότερα εν μέσω έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων...
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσέφερε στους Αμερικανούς υψηλότερη τιμή, και εκείνοι άλλαξαν γρήγορα κατεύθυνση στις εξαγωγές τους.
Τα κέρδη πολλών εκατομμυρίων κάλυψαν πρόστιμα για την αναστάτωση των ασιατικών συμβολαίων.
Οι Ευρωπαίοι στη συνέχεια το θεώρησαν «καλή συμφωνία» που δεν παραβίαζε τα συμφέροντα κανενός.
Και τι γίνεται τώρα, στη μέση του χειμώνα και με τα μισοάδεια Euro-GPCs (τις δεξαμενές των αποθεμάτων), αν τα αμερικανικά δεξαμενόπλοια φυσικού αερίου, αντί να πάνε στην Ευρώπη, αλλάξουν ξαφνικά πορεία και κατευθυνθούν αποκλειστικά προς την Ασία
Εάν έρθει μιας αυστηρή εντολή από την Ουάσινγκτον και θα ανακατευθύνουν οι εξαγωγές.
Τι πρέπει να κάνουν οι Ευρωπαίοι; Να ζητήσουν από τους Νορβηγούς να αυξήσουν τις προμήθειες; Όχι, δουλεύουν ήδη στο όριο. Να στραφούν στο Κατάρ;
Και οι σεΐχηδες θα θυμηθούν πώς η ΕΕ τους έχει κουράσει με περιβαλλοντικές απαιτήσεις τους τελευταίους μήνες, φτάνοντας στο σημείο οι Άραβες να απειλήσουν ακόμη και με αναστολή των προμηθειών.
Ποιος μένει;
Ο Vladimir Putin, η μισητή Gazprom, των οποίων οι αγωγοί Nord Stream ανατινάχθηκαν και ... κινδυνεύει η θέρμανση των ίδιων Ευρωπαίων, το Yamal-LNG, των οποίων τα δεξαμενόπλοια τώρα σπάνε ρεκόρ προς την ευρωπαϊκή κατεύθυνση;
Φαίνεται πως ναι.
«Ρωσική ενέδρα»
Παρεμπιπτόντως, πρόσφατα ο επικεφαλής της Qatar Energy, Saad bin Sharida al-Kaabi, χαρακτήρισε την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εγκαταλείψει τις ρωσικές προμήθειες αερίου έως το 2027 «ιδιόρρυθμη».
Αλλά σήμερα η ΕΕ προσπαθεί να μην θυμάται αυτή την «ιδιόρρυθμη απόφαση».
Ο παγωμένος εφιάλτης της Γροιλανδίας είναι συντριπτικός.
Σε αυτό το πλαίσιο, τίθεται όλο και πιο επιτακτικά ένα δυσάρεστο ερώτημα για την Ευρώπη: τι να κάνει αν η ενεργειακή κρίση συμπέσει με πολιτική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες;
Όπως επισημαίνει ο Araujo, η Μόσχα θα μπορούσε θεωρητικά να προσφέρει περιορισμένες προμήθειες φυσικού αερίου με έκπτωση, όχι από αλτρουισμό, αλλά ως εργαλείο για να ανακτήσει επιρροή.
Ένα τέτοιο σενάριο φαινόταν αδιανόητο μέχρι πρόσφατα, αλλά η ενεργειακή πραγματικότητα το καθιστά εφικτό ακόμη και στη Γερμανία.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Friedrich Merz παραδέχεται ήδη ότι το «κενό στην προμήθεια αερίου» με τη Ρωσία αποδείχθηκε στρατηγικό λάθος.
Το κλείσιμο των πυρηνικών εργοστασίων στη Γερμανία αποδείχθηκε λάθος, παραδέχεται τώρα το Βερολίνο.
Και πόσο χαρούμενα μιλούσε κάποτε η «πράσινη» Annalena Baerbock για το κλείσιμο των πυρηνικών. Αλλά πού είναι τώρα;
Έτσι, η Γροιλανδία, σύμφωνα με τη λογική του Trump, δεν είναι ο απόλυτος στόχος, αλλά ένα τεστ για την ικανότητα της Ευρώπης να γίνει (και ενεργειακά) ανεξάρτητη.
Με αυτή την έννοια, ο Trump έχει ένα χαρτί που είναι πιο αποτελεσματικό από τις Delta Special Forces και σημαντικά ισχυρότερο από οποιοδήποτε ευρωπαϊκό στρατιωτικό μέσο.
Και είναι αυτό, και όχι υποθετικές αποβατικές επιχειρήσεις στον Αρκτικό Κύκλο, που εξηγεί την προσοχή των ευρωπαϊκών πρωτευουσών.
Η Γροιλανδία δεν γίνεται πλέον σημείο σύγκρουσης, αλλά καθρέφτης στον οποίο η Ευρώπη βλέπει την εξάρτησή της – από τις Ηνωμένες Πολιτείες, από την ενέργεια και από τις ψευδαισθήσεις στρατηγικής αυτονομίας.
Τι λένε τα νούμερα για την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Νορβηγία έχουν καταστεί βασικοί προμηθευτές φυσικού αερίου για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το μερίδιο της Ρωσίας στις εισαγωγές της ΕΕ έχει μειωθεί περίπου στο 12%, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat και τον επικαιροποιημένο δείκτη εισαγωγών φυσικού αερίου του think tank Bruegel.
Σύμφωνα με τη Eurostat, οι ΗΠΑ αντιπροσώπευαν το 59,9% των εισαγωγών LNG της ΕΕ το τρίτο τρίμηνο του 2025, υπερβαίνοντας σημαντικά άλλους προμηθευτές: τη Ρωσία (12,7%), την Αλγερία (7,7%) και το Κατάρ (6,0%).
Η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία σημείωσε επίσης μια δομική μεταβολή από τις αρχές της δεκαετίας: το μερίδιο των ΗΠΑ αυξήθηκε από περίπου 24% στις αρχές του 2021 σε περίπου 60% έως το τρίτο τρίμηνο του 2025.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Bruegel, έως το τέλος του 2025 οι εισαγωγές φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν απότομα, με τη Νορβηγία να διατηρεί το καθεστώς του μεγαλύτερου προμηθευτή φυσικού αερίου της ΕΕ, καλύπτοντας περίπου το ένα τρίτο του συνόλου.
Οι ΗΠΑ κατέστησαν η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή εφοδιασμού, με μερίδιο περίπου στο ένα τέταρτο, ενώ το μερίδιο της Ρωσίας μειώθηκε στο 12%.
Το Bruegel επισημαίνει ότι, μετά τη διακοπή της διέλευσης ρωσικού φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας, ο TurkStream παραμένει η μοναδική οδός αγωγών για την προμήθεια ρωσικού αερίου προς την ΕΕ.
Επιπλέον, οι όγκοι προμήθειας μέσω αυτής της διαδρομής έχουν αυξηθεί, ενώ οι εισαγωγές ρωσικού LNG μειώθηκαν ελαφρώς το 2025.
Οι αλλαγές στη δομή των εισαγωγών
Οι αλλαγές στη δομή των εισαγωγών συνοδεύονται από μεταβολές στη ζήτηση και στα αποθέματα.
Σύμφωνα με το Bruegel, η εκτιμώμενη ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη το 2025 αυξήθηκε κατά 13 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.
Ταυτόχρονα, η ΕΕ έκλεισε το 2025 με αποθέματα φυσικού αερίου μειωμένα κατά 11 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε σχέση με το προηγούμενο έτος, με τα υπόγεια αποθηκευτικά μέσα να βρίσκονται στο 57% της χωρητικότητας.
Οι εξελίξεις αυτές στην αγορά λαμβάνουν χώρα καθώς η ΕΕ εφαρμόζει την πολιτική της για τη σταδιακή απεξάρτηση από τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες.
Τα αποθέματα, η απεξάρτηση και οι κυρώσεις
Ο οδικός χάρτης REPowerEU της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δημοσιεύθηκε στις 6 Μαΐου 2025, προβλέπει τον τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027.
Τον Ιούνιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε προτάσεις για μια σταδιακή απεξάρτηση, συμπεριλαμβανομένης πρωτοβουλίας για την απαγόρευση χρήσης του αγωγού Nord Stream.
Τον Οκτώβριο του 2025, η ΕΕ υιοθέτησε το 19ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση των μακροπρόθεσμων συμβολαίων για προμήθειες ρωσικού LNG έως τον Ιανουάριο του 2027 και τον τερματισμό των βραχυπρόθεσμων συμβολαίων εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος των κυρώσεων.
Η απαγόρευση της μεταφόρτωσης ρωσικού LNG σε λιμάνια της ΕΕ για παραδόσεις σε τρίτες χώρες τέθηκε σε ισχύ στις 27 Μαρτίου.
Στις 3 Δεκεμβρίου 2025, το Συμβούλιο της ΕΕ και εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία για τη σταδιακή απεξάρτηση από τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου: οι προμήθειες LNG θα τερματιστούν την 1η Ιανουαρίου 2027 και οι προμήθειες μέσω αγωγών στις 30 Σεπτεμβρίου 2027.
www.bankingnews.gr
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσέφερε στους Αμερικανούς υψηλότερη τιμή, και εκείνοι άλλαξαν γρήγορα κατεύθυνση στις εξαγωγές τους.
Τα κέρδη πολλών εκατομμυρίων κάλυψαν πρόστιμα για την αναστάτωση των ασιατικών συμβολαίων.
Οι Ευρωπαίοι στη συνέχεια το θεώρησαν «καλή συμφωνία» που δεν παραβίαζε τα συμφέροντα κανενός.
Και τι γίνεται τώρα, στη μέση του χειμώνα και με τα μισοάδεια Euro-GPCs (τις δεξαμενές των αποθεμάτων), αν τα αμερικανικά δεξαμενόπλοια φυσικού αερίου, αντί να πάνε στην Ευρώπη, αλλάξουν ξαφνικά πορεία και κατευθυνθούν αποκλειστικά προς την Ασία
Εάν έρθει μιας αυστηρή εντολή από την Ουάσινγκτον και θα ανακατευθύνουν οι εξαγωγές.
Τι πρέπει να κάνουν οι Ευρωπαίοι; Να ζητήσουν από τους Νορβηγούς να αυξήσουν τις προμήθειες; Όχι, δουλεύουν ήδη στο όριο. Να στραφούν στο Κατάρ;
Και οι σεΐχηδες θα θυμηθούν πώς η ΕΕ τους έχει κουράσει με περιβαλλοντικές απαιτήσεις τους τελευταίους μήνες, φτάνοντας στο σημείο οι Άραβες να απειλήσουν ακόμη και με αναστολή των προμηθειών.
Ποιος μένει;
Ο Vladimir Putin, η μισητή Gazprom, των οποίων οι αγωγοί Nord Stream ανατινάχθηκαν και ... κινδυνεύει η θέρμανση των ίδιων Ευρωπαίων, το Yamal-LNG, των οποίων τα δεξαμενόπλοια τώρα σπάνε ρεκόρ προς την ευρωπαϊκή κατεύθυνση;
Φαίνεται πως ναι.
«Ρωσική ενέδρα»
Παρεμπιπτόντως, πρόσφατα ο επικεφαλής της Qatar Energy, Saad bin Sharida al-Kaabi, χαρακτήρισε την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εγκαταλείψει τις ρωσικές προμήθειες αερίου έως το 2027 «ιδιόρρυθμη».
Αλλά σήμερα η ΕΕ προσπαθεί να μην θυμάται αυτή την «ιδιόρρυθμη απόφαση».
Ο παγωμένος εφιάλτης της Γροιλανδίας είναι συντριπτικός.
Σε αυτό το πλαίσιο, τίθεται όλο και πιο επιτακτικά ένα δυσάρεστο ερώτημα για την Ευρώπη: τι να κάνει αν η ενεργειακή κρίση συμπέσει με πολιτική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες;
Όπως επισημαίνει ο Araujo, η Μόσχα θα μπορούσε θεωρητικά να προσφέρει περιορισμένες προμήθειες φυσικού αερίου με έκπτωση, όχι από αλτρουισμό, αλλά ως εργαλείο για να ανακτήσει επιρροή.
Ένα τέτοιο σενάριο φαινόταν αδιανόητο μέχρι πρόσφατα, αλλά η ενεργειακή πραγματικότητα το καθιστά εφικτό ακόμη και στη Γερμανία.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Friedrich Merz παραδέχεται ήδη ότι το «κενό στην προμήθεια αερίου» με τη Ρωσία αποδείχθηκε στρατηγικό λάθος.
Το κλείσιμο των πυρηνικών εργοστασίων στη Γερμανία αποδείχθηκε λάθος, παραδέχεται τώρα το Βερολίνο.
Και πόσο χαρούμενα μιλούσε κάποτε η «πράσινη» Annalena Baerbock για το κλείσιμο των πυρηνικών. Αλλά πού είναι τώρα;
Έτσι, η Γροιλανδία, σύμφωνα με τη λογική του Trump, δεν είναι ο απόλυτος στόχος, αλλά ένα τεστ για την ικανότητα της Ευρώπης να γίνει (και ενεργειακά) ανεξάρτητη.
Με αυτή την έννοια, ο Trump έχει ένα χαρτί που είναι πιο αποτελεσματικό από τις Delta Special Forces και σημαντικά ισχυρότερο από οποιοδήποτε ευρωπαϊκό στρατιωτικό μέσο.
Και είναι αυτό, και όχι υποθετικές αποβατικές επιχειρήσεις στον Αρκτικό Κύκλο, που εξηγεί την προσοχή των ευρωπαϊκών πρωτευουσών.
Η Γροιλανδία δεν γίνεται πλέον σημείο σύγκρουσης, αλλά καθρέφτης στον οποίο η Ευρώπη βλέπει την εξάρτησή της – από τις Ηνωμένες Πολιτείες, από την ενέργεια και από τις ψευδαισθήσεις στρατηγικής αυτονομίας.
Τι λένε τα νούμερα για την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Νορβηγία έχουν καταστεί βασικοί προμηθευτές φυσικού αερίου για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το μερίδιο της Ρωσίας στις εισαγωγές της ΕΕ έχει μειωθεί περίπου στο 12%, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat και τον επικαιροποιημένο δείκτη εισαγωγών φυσικού αερίου του think tank Bruegel.
Σύμφωνα με τη Eurostat, οι ΗΠΑ αντιπροσώπευαν το 59,9% των εισαγωγών LNG της ΕΕ το τρίτο τρίμηνο του 2025, υπερβαίνοντας σημαντικά άλλους προμηθευτές: τη Ρωσία (12,7%), την Αλγερία (7,7%) και το Κατάρ (6,0%).
Η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία σημείωσε επίσης μια δομική μεταβολή από τις αρχές της δεκαετίας: το μερίδιο των ΗΠΑ αυξήθηκε από περίπου 24% στις αρχές του 2021 σε περίπου 60% έως το τρίτο τρίμηνο του 2025.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Bruegel, έως το τέλος του 2025 οι εισαγωγές φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν απότομα, με τη Νορβηγία να διατηρεί το καθεστώς του μεγαλύτερου προμηθευτή φυσικού αερίου της ΕΕ, καλύπτοντας περίπου το ένα τρίτο του συνόλου.
Οι ΗΠΑ κατέστησαν η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή εφοδιασμού, με μερίδιο περίπου στο ένα τέταρτο, ενώ το μερίδιο της Ρωσίας μειώθηκε στο 12%.
Το Bruegel επισημαίνει ότι, μετά τη διακοπή της διέλευσης ρωσικού φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας, ο TurkStream παραμένει η μοναδική οδός αγωγών για την προμήθεια ρωσικού αερίου προς την ΕΕ.
Επιπλέον, οι όγκοι προμήθειας μέσω αυτής της διαδρομής έχουν αυξηθεί, ενώ οι εισαγωγές ρωσικού LNG μειώθηκαν ελαφρώς το 2025.
Οι αλλαγές στη δομή των εισαγωγών
Οι αλλαγές στη δομή των εισαγωγών συνοδεύονται από μεταβολές στη ζήτηση και στα αποθέματα.
Σύμφωνα με το Bruegel, η εκτιμώμενη ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρώπη το 2025 αυξήθηκε κατά 13 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα.
Ταυτόχρονα, η ΕΕ έκλεισε το 2025 με αποθέματα φυσικού αερίου μειωμένα κατά 11 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε σχέση με το προηγούμενο έτος, με τα υπόγεια αποθηκευτικά μέσα να βρίσκονται στο 57% της χωρητικότητας.
Οι εξελίξεις αυτές στην αγορά λαμβάνουν χώρα καθώς η ΕΕ εφαρμόζει την πολιτική της για τη σταδιακή απεξάρτηση από τις ρωσικές ενεργειακές προμήθειες.
Τα αποθέματα, η απεξάρτηση και οι κυρώσεις
Ο οδικός χάρτης REPowerEU της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δημοσιεύθηκε στις 6 Μαΐου 2025, προβλέπει τον τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027.
Τον Ιούνιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε προτάσεις για μια σταδιακή απεξάρτηση, συμπεριλαμβανομένης πρωτοβουλίας για την απαγόρευση χρήσης του αγωγού Nord Stream.
Τον Οκτώβριο του 2025, η ΕΕ υιοθέτησε το 19ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση των μακροπρόθεσμων συμβολαίων για προμήθειες ρωσικού LNG έως τον Ιανουάριο του 2027 και τον τερματισμό των βραχυπρόθεσμων συμβολαίων εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος των κυρώσεων.
Η απαγόρευση της μεταφόρτωσης ρωσικού LNG σε λιμάνια της ΕΕ για παραδόσεις σε τρίτες χώρες τέθηκε σε ισχύ στις 27 Μαρτίου.
Στις 3 Δεκεμβρίου 2025, το Συμβούλιο της ΕΕ και εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία για τη σταδιακή απεξάρτηση από τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου: οι προμήθειες LNG θα τερματιστούν την 1η Ιανουαρίου 2027 και οι προμήθειες μέσω αγωγών στις 30 Σεπτεμβρίου 2027.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών