Ο γαλαξίας, με την ονομασία MoM-z14, θεωρείται μέχρι στιγμής ο πιο απομακρυσμένος και παλαιότερος που έχει παρατηρηθεί ποτέ, προσφέροντας κρίσιμα στοιχεία για το πώς εξελίχθηκε το πρώιμο Σύμπαν — και δείχνοντας ότι ήταν πολύ διαφορετικό από αυτό που προέβλεπαν τα θεωρητικά μοντέλα.
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, αποτέλεσμα συνεργασίας της NASA, της ESA και της Καναδικής Υπηρεσίας Διαστήματος, «κοίταξε» ξανά βαθιά στο παρελθόν του Σύμπαντος και επιβεβαίωσε την ύπαρξη ενός εξαιρετικά φωτεινού γαλαξία που σχηματίστηκε μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη.
Ο γαλαξίας, με την ονομασία MoM-z14, θεωρείται μέχρι στιγμής ο πιο απομακρυσμένος και παλαιότερος που έχει παρατηρηθεί ποτέ, προσφέροντας κρίσιμα στοιχεία για το πώς εξελίχθηκε το πρώιμο Σύμπαν — και δείχνοντας ότι ήταν πολύ διαφορετικό από αυτό που προέβλεπαν τα θεωρητικά μοντέλα.
Επιβεβαίωση από το MIT και το φως που ταξιδεύει 13,5 δισ. χρόνια
Την ανακάλυψη επιβεβαίωσε διεθνής επιστημονική ομάδα με επικεφαλής το Ινστιτούτο Αστροφυσικής και Διαστημικής Έρευνας Kavli του MIT, με τη μελέτη να δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό Open Journal of Astrophysics.
Χρησιμοποιώντας το όργανο NIRSpec του Webb, οι αστρονόμοι μέτρησαν τη μετατόπιση του φωτός του MoM-z14 προς το ερυθρό, επιβεβαιώνοντας ότι το φως του ταξιδεύει μέσα στον διαστελλόμενο χώρο εδώ και περίπου 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια, σχεδόν από την αυγή του Σύμπαντος.
Ένα Σύμπαν πιο φωτεινό απ’ όσο περιμέναμε
Ο MoM-z14 ανήκει σε μια απροσδόκητα μεγάλη κατηγορία υπέρλαμπρων γαλαξιών του πρώιμου Σύμπαντος — περίπου 100 φορές περισσότερους από όσους προέβλεπαν τα θεωρητικά μοντέλα πριν την εκτόξευση του Webb.
Για να εξηγηθεί αυτή η εικόνα, οι ερευνητές στρέφονται στα αρχαιότερα άστρα του Γαλαξία μας, τα οποία λειτουργούν ως «κοσμικά απολιθώματα».
Όπως εξηγεί ο κύριος συγγραφέας της μελέτης Rohan Naidu, ορισμένα από αυτά εμφανίζουν ασυνήθιστα υψηλές συγκεντρώσεις αζώτου — χαρακτηριστικό που παρατηρείται και στον MoM-z14.
Υπερμεγέθη άστρα και το μυστήριο του αζώτου
Δεδομένου ότι ο MoM-z14 σχηματίστηκε τόσο νωρίς, δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για πολλές γενιές άστρων που θα παρήγαγαν μεγάλες ποσότητες αζώτου με τον «κλασικό» τρόπο.
Μία από τις θεωρίες που εξετάζονται είναι ότι το πυκνό περιβάλλον του πρώιμου Σύμπαντος ευνόησε τη δημιουργία υπερμεγεθών άστρων, πολύ πιο αποδοτικών στην παραγωγή βαρέων στοιχείων από όσα γνωρίζουμε σήμερα.
Ένα κομμάτι στο παζλ του επαναϊονισμού
Παράλληλα, ο MoM-z14 φαίνεται να «καθαρίζει» την πυκνή ομίχλη υδρογόνου που κυριαρχούσε στο πρώιμο Σύμπαν γύρω του.
Αυτό συνδέεται άμεσα με την εποχή του επαναϊονισμού — τη φάση κατά την οποία το φως των πρώτων άστρων άρχισε να διαπερνά το αρχέγονο υδρογόνο και να ταξιδεύει ελεύθερα στο Διάστημα.
Η χαρτογράφηση αυτής της περιόδου αποτελεί έναν από τους βασικούς επιστημονικούς στόχους του Webb, και ο MoM-z14 προσθέτει ένα ακόμη κρίσιμο κομμάτι στο χρονοδιάγραμμα της κοσμικής αυγής.
www.bankingnews.gr
Ο γαλαξίας, με την ονομασία MoM-z14, θεωρείται μέχρι στιγμής ο πιο απομακρυσμένος και παλαιότερος που έχει παρατηρηθεί ποτέ, προσφέροντας κρίσιμα στοιχεία για το πώς εξελίχθηκε το πρώιμο Σύμπαν — και δείχνοντας ότι ήταν πολύ διαφορετικό από αυτό που προέβλεπαν τα θεωρητικά μοντέλα.
Επιβεβαίωση από το MIT και το φως που ταξιδεύει 13,5 δισ. χρόνια
Την ανακάλυψη επιβεβαίωσε διεθνής επιστημονική ομάδα με επικεφαλής το Ινστιτούτο Αστροφυσικής και Διαστημικής Έρευνας Kavli του MIT, με τη μελέτη να δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό Open Journal of Astrophysics.
Χρησιμοποιώντας το όργανο NIRSpec του Webb, οι αστρονόμοι μέτρησαν τη μετατόπιση του φωτός του MoM-z14 προς το ερυθρό, επιβεβαιώνοντας ότι το φως του ταξιδεύει μέσα στον διαστελλόμενο χώρο εδώ και περίπου 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια, σχεδόν από την αυγή του Σύμπαντος.
Ένα Σύμπαν πιο φωτεινό απ’ όσο περιμέναμε
Ο MoM-z14 ανήκει σε μια απροσδόκητα μεγάλη κατηγορία υπέρλαμπρων γαλαξιών του πρώιμου Σύμπαντος — περίπου 100 φορές περισσότερους από όσους προέβλεπαν τα θεωρητικά μοντέλα πριν την εκτόξευση του Webb.
Για να εξηγηθεί αυτή η εικόνα, οι ερευνητές στρέφονται στα αρχαιότερα άστρα του Γαλαξία μας, τα οποία λειτουργούν ως «κοσμικά απολιθώματα».
Όπως εξηγεί ο κύριος συγγραφέας της μελέτης Rohan Naidu, ορισμένα από αυτά εμφανίζουν ασυνήθιστα υψηλές συγκεντρώσεις αζώτου — χαρακτηριστικό που παρατηρείται και στον MoM-z14.
Υπερμεγέθη άστρα και το μυστήριο του αζώτου
Δεδομένου ότι ο MoM-z14 σχηματίστηκε τόσο νωρίς, δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για πολλές γενιές άστρων που θα παρήγαγαν μεγάλες ποσότητες αζώτου με τον «κλασικό» τρόπο.
Μία από τις θεωρίες που εξετάζονται είναι ότι το πυκνό περιβάλλον του πρώιμου Σύμπαντος ευνόησε τη δημιουργία υπερμεγεθών άστρων, πολύ πιο αποδοτικών στην παραγωγή βαρέων στοιχείων από όσα γνωρίζουμε σήμερα.
Ένα κομμάτι στο παζλ του επαναϊονισμού
Παράλληλα, ο MoM-z14 φαίνεται να «καθαρίζει» την πυκνή ομίχλη υδρογόνου που κυριαρχούσε στο πρώιμο Σύμπαν γύρω του.
Αυτό συνδέεται άμεσα με την εποχή του επαναϊονισμού — τη φάση κατά την οποία το φως των πρώτων άστρων άρχισε να διαπερνά το αρχέγονο υδρογόνο και να ταξιδεύει ελεύθερα στο Διάστημα.
Η χαρτογράφηση αυτής της περιόδου αποτελεί έναν από τους βασικούς επιστημονικούς στόχους του Webb, και ο MoM-z14 προσθέτει ένα ακόμη κρίσιμο κομμάτι στο χρονοδιάγραμμα της κοσμικής αυγής.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών