Επιστημονικό θρίλερ με φόντο τον κορωνοϊό: RaTG13, Τσιόρδας και ερωτήματα περί συγκάλυψης
Εξαιρετικά ανησυχητικές είναι δημόσιες καταγγελίες γιατρών που επαναφέρουν στο προσκήνιο μια επιστημονική εργασία των πρώτων ημερών της πανδημίας και ζητά απαντήσεις από τον Σωτήρη Τσιόδρα για την εντυπωσιακή ταχύτητα με την οποία ολοκληρώθηκε η δημοσίευσή της.
Και το πρώτο στοιχείο που δύσκολα μπορεί να περάσει απαρατήρητο είναι καταγεγραμμένο στο ίδιο το επιστημονικό άρθρο:
Received: 27 January 2020.
Accepted: 28 January 2020.
Available online: 29 January 2020.
(Παραλαβή στις 27 Ιανουαρίου
Αποδοχή στις 28 Ιανουαρίου
Online στις 29 Ιανουαρίου)
Δηλαδή, από την επίσημη παραλαβή της εργασίας από το περιοδικό μέχρι την αποδοχή της μεσολάβησε μόλις μία ημέρα. Μία ημέρα αργότερα ήταν ήδη διαθέσιμη ηλεκτρονικά.
Αυτό από μόνο του δεν αποδεικνύει παρατυπία.
Είναι όμως ένα απολύτως θεμιτό σημείο για το οποίο μπορεί να ζητηθεί διαφάνεια, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μια εργασία που δημοσιεύθηκε στις πρώτες, χαοτικές ημέρες μιας πανδημίας που έμελλε να συγκλονίσει ολόκληρο τον πλανήτη.
Η μελέτη που πρόλαβε ακόμη και το... Nature
Η εργασία είχε τον τίτλο:
“Full-genome evolutionary analysis of the novel corona virus (2019-nCoV) rejects the hypothesis of emergence as a result of a recent recombination event.”
Συγγραφείς της ήταν οι Dimitrios Paraskevis, Evangelia-Georgia Kostaki, Gkikas Magiorkinis, George Panayiotakopoulos, George Sourvinos και Sotirios Tsiodras.
Η πρώτη έκδοση της εργασίας εμφανίστηκε στο bioRxiv στις 27 Ιανουαρίου 2020, ενώ η επιστημονική έκδοση του περιοδικού καταγράφει παραλαβή στις 27 Ιανουαρίου, αποδοχή στις 28 και online δημοσίευση στις 29 Ιανουαρίου.
Και εδώ αρχίζουν τα κρίσιμα ερωτήματα...
Πώς κινήθηκαν όλα τόσο γρήγορα;
Δεν είναι κατηγορία. Είναι ερώτημα που μπορεί να απαντηθεί πολύ συγκεκριμένα: τι πραγματικά συνέβη με το χρονικό της εργασίας.
Πόσοι reviewers την εξέτασαν; Πότε έλαβαν το manuscript; Πότε επέστρεψαν τις παρατηρήσεις τους; Υπήρξαν διορθώσεις; Υπήρξε προηγούμενη επικοινωνία με το περιοδικό; Εφαρμόστηκε κάποια ειδική διαδικασία ταχείας αξιολόγησης λόγω της έκτακτης υγειονομικής κατάστασης;
Το RaTG13 και το κρίσιμο χρονολόγιο
Η ελληνική εργασία χρησιμοποίησε τη γονιδιωματική αλληλουχία του BatCoV RaTG13, την οποία οι ίδιοι οι συγγραφείς αναφέρουν ότι κατέβασαν από το GISAID BetaCoV 2019–2020 repository.
Αυτό είναι κρίσιμο.
Η μεγάλη εργασία των Peng Zhou, Xing-Lou Yang, Zheng-Li Shi και των συνεργατών τους στο Nature, που παρουσίασε το RaTG13 και τη γενετική του συγγένεια με τον νέο κορωνοϊό, δημοσιεύθηκε online στις 3 Φεβρουαρίου 2020. Το Nature καταγράφει ότι το άρθρο είχε παραληφθεί στις 20 Ιανουαρίου και έγινε δεκτό στις 29 Ιανουαρίου.
Άρα πράγματι η ελληνική εργασία εμφανίστηκε online πέντε ημέρες πριν από το άρθρο του Nature.
Αυτό ακούγεται εντυπωσιακό, αλλά υπάρχει μια ουσιώδης λεπτομέρεια: η ελληνική ομάδα δεν ισχυρίστηκε ότι ανακάλυψε το RaTG13. Αναφέρει ρητά ότι χρησιμοποίησε την αλληλουχία από το GISAID. Επομένως, το γεγονός ότι προηγήθηκε χρονικά της δημοσίευσης στο Nature δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη ότι οι Έλληνες επιστήμονες είχαν μυστική ή προνομιακή πρόσβαση.
Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό:
Πότε ακριβώς απέκτησε η ομάδα πρόσβαση στα συγκεκριμένα δεδομένα και πότε ξεκίνησε η ανάλυση;
Αυτό είναι το σημείο που θα μπορούσε να απαντηθεί με αρχεία λήψεων, ημερομηνίες εργασίας, commits κώδικα, metadata ή την επιστημονική αλληλογραφία της εποχής.
Η μία ημέρα του peer review παραμένει το μεγάλο ερωτηματικό
Εκεί που η καταγγελία του Έλληνα χειρουργού Δημήτριου Γάκη αποκτά πραγματικό δημοσιογραφικό ενδιαφέρον είναι στην ταχύτητα της κρίσης.
Παραλαβή στις 27 Ιανουαρίου.
Αποδοχή στις 28 Ιανουαρίου.
Online στις 29 Ιανουαρίου.
Για μια εργασία που περιλάμβανε πλήρη γονιδιωματική ευθυγράμμιση, φυλογενετικές αναλύσεις και διερεύνηση πιθανού ανασυνδυασμού, η ταχύτητα είναι ασφαλώς αξιοσημείωτη.
Τι ακριβώς συνέβη μέσα σε αυτές τις 24 ώρες;
Αν υπήρξε πλήρες peer review σε χρόνο-ρεκόρ λόγω της παγκόσμιας έκτακτης ανάγκης, γιατί να μη δημοσιοποιηθεί το σχετικό ιστορικό;
Η διαφάνεια εδώ θα ήταν πολύ πιο πειστική από οποιαδήποτε γενική διαβεβαίωση.
Άνθρωπος–χιμπαντζής και κορωνοϊοί: Η σύγκριση που θέλει προσοχή
Ο Γάκης στις καταγγελίες του χρησιμοποιεί ως παράδειγμα τη γενετική ομοιότητα ανθρώπου και χιμπαντζή για να τονίσει πόσο σημαντική μπορεί να είναι μια φαινομενικά μικρή ποσοστιαία γενετική απόσταση.
Η γενική ιδέα –ότι το 96% δεν σημαίνει «σχεδόν ο ίδιος οργανισμός» με εξελικτική έννοια– έχει βάση.
Ωστόσο, η απευθείας αριθμητική σύγκριση ανθρώπου–χιμπαντζή με δύο RNA κορωνοϊούς δεν αποτελεί ασφαλή μέθοδο χρονολόγησης της εξέλιξης. Πρόκειται για οργανισμούς με εντελώς διαφορετικά γονιδιώματα, χρόνους γενεάς, ρυθμούς μετάλλαξης και εξελικτικούς μηχανισμούς.
Άρα το «3,8% έναντι 1,2%» μπορεί να λειτουργεί ρητορικά, αλλά δεν μπορεί από μόνο του να μετατραπεί σε μοριακό ρολόι.
RaTG13: Υπήρξαν πράγματι μεταγενέστερες διευκρινίσεις
Υπάρχει όμως ένα ακόμη σημείο που δεν πρέπει να θαφτεί.
Η αρχική εργασία του Nature για το RaTG13 πράγματι συμπληρώθηκε αργότερα.
Στις 17 Νοεμβρίου 2020, το Nature δημοσίευσε Addendum από τους Zhou, Shi και τους υπόλοιπους συγγραφείς, παρέχοντας πρόσθετες πληροφορίες για την ιστορία του RaTG13 και για δείγματα που συνδέονταν με το ορυχείο στο Mojiang.
Αυτό δεν είναι το ίδιο με μια νέα «διόρθωση που στάλθηκε τώρα» μετά από πρόσφατα emails. Η επίσημη σελίδα του Nature καταγράφει το συγκεκριμένο Addendum ήδη από το 2020.
Παράλληλα, μεταγενέστερη αλληλογραφία του Nature δείχνει ότι συντάκτης του περιοδικού είχε ζητήσει από τη Zheng-Li Shi πρόσθετες διευκρινίσεις σχετικά με το πώς συναρμολογήθηκε η αλληλουχία του RaTG13, τη χρονική ακολουθία της εργασίας και μεθοδολογικές λεπτομέρειες που επιστήμονας είχε θέσει υπό αμφισβήτηση.
Άρα ερωτήματα γύρω από την τεκμηρίωση του RaTG13 υπήρξαν πραγματικά και δεν είναι κατασκευασμένα.
Το άλμα όμως από αυτά τα ερωτήματα στη βεβαιότητα περί «διεθνούς συγκάλυψης» απαιτεί αποδείξεις που μέχρι στιγμής δεν προκύπτουν από τα συγκεκριμένα στοιχεία.
Και το «σύστημα Fauci»
Εδώ τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο σοβαρά.
Και υπάρχει το κρίσιμο ερώτημα... για το εάν η συμμετοχή του Σωτήρη Τσιόδρασχετίζεται με κάποιο «σύστημα Fauci».
Οι γνωστές συζητήσεις του Fauci με επιστήμονες για το ενδεχόμενο εργαστηριακής προέλευσης και για χαρακτηριστικά του νέου κορωνοϊού κορυφώθηκαν στις αρχές Φεβρουαρίου 2020, ενώ η ελληνική εργασία είχε ήδη δημοσιευθεί online στις 29 Ιανουαρίου.
Επομένως, εάν υπάρχει συγκεκριμένο στοιχείο που συνδέει τον Τσιόρδα με αυτή την αλληλουχία γεγονότων, πρέπει να παρουσιαστεί.
Οι υπαινιγμοί δεν αρκούν.
www.bankingnews.gr
Και το πρώτο στοιχείο που δύσκολα μπορεί να περάσει απαρατήρητο είναι καταγεγραμμένο στο ίδιο το επιστημονικό άρθρο:
Received: 27 January 2020.
Accepted: 28 January 2020.
Available online: 29 January 2020.
(Παραλαβή στις 27 Ιανουαρίου
Αποδοχή στις 28 Ιανουαρίου
Online στις 29 Ιανουαρίου)
Δηλαδή, από την επίσημη παραλαβή της εργασίας από το περιοδικό μέχρι την αποδοχή της μεσολάβησε μόλις μία ημέρα. Μία ημέρα αργότερα ήταν ήδη διαθέσιμη ηλεκτρονικά.
Αυτό από μόνο του δεν αποδεικνύει παρατυπία.
Είναι όμως ένα απολύτως θεμιτό σημείο για το οποίο μπορεί να ζητηθεί διαφάνεια, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για μια εργασία που δημοσιεύθηκε στις πρώτες, χαοτικές ημέρες μιας πανδημίας που έμελλε να συγκλονίσει ολόκληρο τον πλανήτη.
Η μελέτη που πρόλαβε ακόμη και το... Nature
Η εργασία είχε τον τίτλο:
“Full-genome evolutionary analysis of the novel corona virus (2019-nCoV) rejects the hypothesis of emergence as a result of a recent recombination event.”
Συγγραφείς της ήταν οι Dimitrios Paraskevis, Evangelia-Georgia Kostaki, Gkikas Magiorkinis, George Panayiotakopoulos, George Sourvinos και Sotirios Tsiodras.
Η πρώτη έκδοση της εργασίας εμφανίστηκε στο bioRxiv στις 27 Ιανουαρίου 2020, ενώ η επιστημονική έκδοση του περιοδικού καταγράφει παραλαβή στις 27 Ιανουαρίου, αποδοχή στις 28 και online δημοσίευση στις 29 Ιανουαρίου.
Και εδώ αρχίζουν τα κρίσιμα ερωτήματα...
Πώς κινήθηκαν όλα τόσο γρήγορα;
Δεν είναι κατηγορία. Είναι ερώτημα που μπορεί να απαντηθεί πολύ συγκεκριμένα: τι πραγματικά συνέβη με το χρονικό της εργασίας.
Πόσοι reviewers την εξέτασαν; Πότε έλαβαν το manuscript; Πότε επέστρεψαν τις παρατηρήσεις τους; Υπήρξαν διορθώσεις; Υπήρξε προηγούμενη επικοινωνία με το περιοδικό; Εφαρμόστηκε κάποια ειδική διαδικασία ταχείας αξιολόγησης λόγω της έκτακτης υγειονομικής κατάστασης;
Το RaTG13 και το κρίσιμο χρονολόγιο
Η ελληνική εργασία χρησιμοποίησε τη γονιδιωματική αλληλουχία του BatCoV RaTG13, την οποία οι ίδιοι οι συγγραφείς αναφέρουν ότι κατέβασαν από το GISAID BetaCoV 2019–2020 repository.
Αυτό είναι κρίσιμο.
Η μεγάλη εργασία των Peng Zhou, Xing-Lou Yang, Zheng-Li Shi και των συνεργατών τους στο Nature, που παρουσίασε το RaTG13 και τη γενετική του συγγένεια με τον νέο κορωνοϊό, δημοσιεύθηκε online στις 3 Φεβρουαρίου 2020. Το Nature καταγράφει ότι το άρθρο είχε παραληφθεί στις 20 Ιανουαρίου και έγινε δεκτό στις 29 Ιανουαρίου.
Άρα πράγματι η ελληνική εργασία εμφανίστηκε online πέντε ημέρες πριν από το άρθρο του Nature.
Αυτό ακούγεται εντυπωσιακό, αλλά υπάρχει μια ουσιώδης λεπτομέρεια: η ελληνική ομάδα δεν ισχυρίστηκε ότι ανακάλυψε το RaTG13. Αναφέρει ρητά ότι χρησιμοποίησε την αλληλουχία από το GISAID. Επομένως, το γεγονός ότι προηγήθηκε χρονικά της δημοσίευσης στο Nature δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη ότι οι Έλληνες επιστήμονες είχαν μυστική ή προνομιακή πρόσβαση.
Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό:
Πότε ακριβώς απέκτησε η ομάδα πρόσβαση στα συγκεκριμένα δεδομένα και πότε ξεκίνησε η ανάλυση;
Αυτό είναι το σημείο που θα μπορούσε να απαντηθεί με αρχεία λήψεων, ημερομηνίες εργασίας, commits κώδικα, metadata ή την επιστημονική αλληλογραφία της εποχής.
Η μία ημέρα του peer review παραμένει το μεγάλο ερωτηματικό
Εκεί που η καταγγελία του Έλληνα χειρουργού Δημήτριου Γάκη αποκτά πραγματικό δημοσιογραφικό ενδιαφέρον είναι στην ταχύτητα της κρίσης.
Παραλαβή στις 27 Ιανουαρίου.
Αποδοχή στις 28 Ιανουαρίου.
Online στις 29 Ιανουαρίου.
Για μια εργασία που περιλάμβανε πλήρη γονιδιωματική ευθυγράμμιση, φυλογενετικές αναλύσεις και διερεύνηση πιθανού ανασυνδυασμού, η ταχύτητα είναι ασφαλώς αξιοσημείωτη.
Τι ακριβώς συνέβη μέσα σε αυτές τις 24 ώρες;
Αν υπήρξε πλήρες peer review σε χρόνο-ρεκόρ λόγω της παγκόσμιας έκτακτης ανάγκης, γιατί να μη δημοσιοποιηθεί το σχετικό ιστορικό;
Η διαφάνεια εδώ θα ήταν πολύ πιο πειστική από οποιαδήποτε γενική διαβεβαίωση.
Άνθρωπος–χιμπαντζής και κορωνοϊοί: Η σύγκριση που θέλει προσοχή
Ο Γάκης στις καταγγελίες του χρησιμοποιεί ως παράδειγμα τη γενετική ομοιότητα ανθρώπου και χιμπαντζή για να τονίσει πόσο σημαντική μπορεί να είναι μια φαινομενικά μικρή ποσοστιαία γενετική απόσταση.
Η γενική ιδέα –ότι το 96% δεν σημαίνει «σχεδόν ο ίδιος οργανισμός» με εξελικτική έννοια– έχει βάση.
Ωστόσο, η απευθείας αριθμητική σύγκριση ανθρώπου–χιμπαντζή με δύο RNA κορωνοϊούς δεν αποτελεί ασφαλή μέθοδο χρονολόγησης της εξέλιξης. Πρόκειται για οργανισμούς με εντελώς διαφορετικά γονιδιώματα, χρόνους γενεάς, ρυθμούς μετάλλαξης και εξελικτικούς μηχανισμούς.
Άρα το «3,8% έναντι 1,2%» μπορεί να λειτουργεί ρητορικά, αλλά δεν μπορεί από μόνο του να μετατραπεί σε μοριακό ρολόι.
RaTG13: Υπήρξαν πράγματι μεταγενέστερες διευκρινίσεις
Υπάρχει όμως ένα ακόμη σημείο που δεν πρέπει να θαφτεί.
Η αρχική εργασία του Nature για το RaTG13 πράγματι συμπληρώθηκε αργότερα.
Στις 17 Νοεμβρίου 2020, το Nature δημοσίευσε Addendum από τους Zhou, Shi και τους υπόλοιπους συγγραφείς, παρέχοντας πρόσθετες πληροφορίες για την ιστορία του RaTG13 και για δείγματα που συνδέονταν με το ορυχείο στο Mojiang.
Αυτό δεν είναι το ίδιο με μια νέα «διόρθωση που στάλθηκε τώρα» μετά από πρόσφατα emails. Η επίσημη σελίδα του Nature καταγράφει το συγκεκριμένο Addendum ήδη από το 2020.
Παράλληλα, μεταγενέστερη αλληλογραφία του Nature δείχνει ότι συντάκτης του περιοδικού είχε ζητήσει από τη Zheng-Li Shi πρόσθετες διευκρινίσεις σχετικά με το πώς συναρμολογήθηκε η αλληλουχία του RaTG13, τη χρονική ακολουθία της εργασίας και μεθοδολογικές λεπτομέρειες που επιστήμονας είχε θέσει υπό αμφισβήτηση.
Άρα ερωτήματα γύρω από την τεκμηρίωση του RaTG13 υπήρξαν πραγματικά και δεν είναι κατασκευασμένα.
Το άλμα όμως από αυτά τα ερωτήματα στη βεβαιότητα περί «διεθνούς συγκάλυψης» απαιτεί αποδείξεις που μέχρι στιγμής δεν προκύπτουν από τα συγκεκριμένα στοιχεία.
Και το «σύστημα Fauci»
Εδώ τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο σοβαρά.
Και υπάρχει το κρίσιμο ερώτημα... για το εάν η συμμετοχή του Σωτήρη Τσιόδρασχετίζεται με κάποιο «σύστημα Fauci».
Οι γνωστές συζητήσεις του Fauci με επιστήμονες για το ενδεχόμενο εργαστηριακής προέλευσης και για χαρακτηριστικά του νέου κορωνοϊού κορυφώθηκαν στις αρχές Φεβρουαρίου 2020, ενώ η ελληνική εργασία είχε ήδη δημοσιευθεί online στις 29 Ιανουαρίου.
Επομένως, εάν υπάρχει συγκεκριμένο στοιχείο που συνδέει τον Τσιόρδα με αυτή την αλληλουχία γεγονότων, πρέπει να παρουσιαστεί.
Οι υπαινιγμοί δεν αρκούν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών