Νέα διάσταση στην πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. για την περίφημη «πατριωτική εισφορά» δίνει ο Γιώργος Παππάς
Η περίφημη «πατριωτική εισφορά» της ΕΛ.Α.Σ. περνά πλέον από το επίπεδο της πολιτικής εξαγγελίας στο πεδίο της εφαρμογής και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα.
Ο αναπληρωτής τομεάρχης Οικονομικών του κόμματος, Γιώργος Παππάς, περιέγραψε με μεγαλύτερη σαφήνεια το σχέδιο, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, αποκαλύπτοντας ότι η εισφορά θα ανέρχεται σε 1% επί της συνολικής καθαρής περιουσίας και θα αφορά το οικονομικά ισχυρότερο 1% των φυσικών προσώπων.
Μόνο που πίσω από το σύνθημα της φορολόγησης του μεγάλου πλούτου κρύβεται ένα τεράστιο πρακτικό ερώτημα:
Πώς ακριβώς θα καταγραφεί, θα αποτιμηθεί και τελικά θα φορολογηθεί κάθε περιουσιακό στοιχείο ενός φορολογουμένου;
Και κυρίως, τι θα συμβεί με την περιουσία που βρίσκεται εκτός Ελλάδας;
Από τα ακίνητα μέχρι τα κοσμήματα στις θυρίδες
Κεντρικό εργαλείο για την εφαρμογή της εισφοράς θα είναι το περιουσιολόγιο, στο οποίο θα πρέπει να καταγράφεται το σύνολο της περιουσίας κάθε φορολογουμένου.
Ο Γιώργος Παππάς ανέφερε ότι η εισφορά θα υπολογίζεται στο 1% της συνολικής καθαρής περιουσίας, ενώ από το ποσό αυτό θα αφαιρούνται οι υπόλοιπες φορολογικές επιβαρύνσεις που έχει ήδη καταβάλει το φυσικό πρόσωπο.
Εφόσον προκύπτει θετική διαφορά, αυτή θα καταβάλλεται ως «πατριωτική εισφορά».
Το σχέδιο, ωστόσο, δεν σταματά στα ακίνητα, τις καταθέσεις ή τις μετοχές.
Η περιγραφή του Γιώργου Παππά φτάνει ακόμη και στις τραπεζικές θυρίδες, καθώς η λογική του περιουσιολογίου θα μπορούσε να επεκταθεί σε κοσμήματα, αντικείμενα αξίας και άλλα περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται αποθηκευμένα σε αυτές.
Εδώ ακριβώς αρχίζουν τα δύσκολα.
Πώς θα αποτιμηθεί ένα κόσμημα; Ποιος θα αποφασίζει την αξία ενός έργου τέχνης; Πώς θα ελέγχεται αν και πότε ένα περιουσιακό στοιχείο έχει μεταβιβαστεί; Και κυρίως, ποιος θα έχει την ευθύνη να αποδείξει ότι η δήλωση του φορολογουμένου ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα;
Το μεγάλο κενό: Ο πλούτος που βρίσκεται εκτός Ελλάδας
Ακόμη μεγαλύτερο είναι το ζήτημα των περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται πίσω από εταιρικές δομές ή εκτός ελληνικής επικράτειας.
Για τις περιουσίες που συνδέονται με εταιρείες, ο Γιώργος Παππάς επικαλέστηκε το Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, υποστηρίζοντας ότι μέσω αυτού μπορεί να εντοπιστεί ο πραγματικός κάτοχος της περιουσίας.
Μόνο που η πραγματικότητα είναι σαφώς πιο σύνθετη.
Τι γίνεται όταν ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδας διαθέτει περιουσία στο εξωτερικό, η οποία βρίσκεται σε εταιρεία εγγεγραμμένη σε ξένο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων;
Ποιος θα κάνει τον έλεγχο;
Πόσο γρήγορα θα ανταλλάσσονται τα στοιχεία;
Και πόσα χρόνια θα χρειαστούν για να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες διασταυρώσεις;
Είναι ένα από τα σημαντικότερα κενά της πρότασης, καθώς ένας φόρος περιουσίας δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην υπόθεση ότι η φορολογική διοίκηση έχει πλήρη και άμεση εικόνα του παγκόσμιου πλούτου ενός φορολογουμένου.
Το περιουσιολόγιο υπάρχει στα χαρτιά από το 2018
Και εδώ βρίσκεται μία ακόμη αντίφαση.
Το περιουσιολόγιο δεν αποτελεί καινούργια ιδέα. Είχε βρεθεί στο επίκεντρο των σχεδιασμών των κυβερνήσεων του ΣΥΡΙΖΑ και, σύμφωνα με την ΕΛ.Α.Σ., έχει θεσμοθετηθεί ήδη από το 2018.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία.
Επομένως, το ερώτημα είναι εύλογο:
Αν το περιουσιολόγιο δεν έχει καταφέρει να λειτουργήσει πλήρως εδώ και χρόνια, πώς θα στηρίξει άμεσα έναν νέο ετήσιο φόρο 1% επί της συνολικής καθαρής περιουσίας;
Η απάντηση δεν είναι απλή, καθώς απαιτείται μια τεράστια υποδομή καταγραφής, διασταύρωσης, αποτίμησης και επικαιροποίησης δεδομένων.
1% κάθε χρόνο, αλλά όχι για πάντα
Ο Γιώργος Παππάς διευκρίνισε ότι η εισφορά δεν θα έχει μόνιμο χαρακτήρα, αλλά θα επιβληθεί για κάποια χρόνια.
Αυτό, όμως, δεν αλλάζει το βασικό πρόβλημα.
Για έναν φορολογούμενο με καθαρή περιουσία 10 εκατ. ευρώ, το 1% αντιστοιχεί σε 100.000 ευρώ ετησίως, πριν από τις προβλεπόμενες συμψηφίσεις με άλλους φόρους.
Σε μεγαλύτερες περιουσίες, η επιβάρυνση αυξάνεται αντίστοιχα.
Το ζήτημα επομένως δεν είναι μόνο πόσα έσοδα μπορεί να αποφέρει το μέτρο, αλλά και κατά πόσο δημιουργεί κίνητρα για μεταφορά κεφαλαίων, αλλαγή φορολογικής κατοικίας ή αναδιάρθρωση περιουσιακών στοιχείων.
Η μεγάλη μάχη των αριθμών
Η «πατριωτική εισφορά» αποτελεί ένα από τα βασικά όπλα του οικονομικού προγράμματος που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη.
Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνονται η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, η κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις, η μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα, ο διπλασιασμός της έκπτωσης φόρου για οικογένειες με παιδιά και η επαναφορά ρυθμίσεων οφειλών έως 120 δόσεις.
Παράλληλα, προβλέπονται προοδευτική φορολόγηση των μερισμάτων, αυξημένη φορολόγηση κλειστών ακινήτων που ανήκουν σε νομικά πρόσωπα, αλλαγές στη φορολόγηση των τυχερών παιχνιδιών και κατάργηση φοροαπαλλαγών που αφορούν τον μεγάλο πλούτο.
Στους έμμεσους φόρους, η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει μείωση του ΦΠΑ στο 6% για βασικά αγαθά διατροφής και υγιεινής.
Συνολικά, το οικονομικό πρόγραμμα της τετραετίας κοστολογείται από το επιτελείο Τσίπρα στα 7,39 δισ. ευρώ, με μόνιμα νέα έσοδα 1,92 δισ. ευρώ και καθαρή δαπάνη 5,47 δισ. ευρώ.
Η κυβέρνηση βλέπει λογαριασμό 13 δισ. ευρώ
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, αμφισβητεί ευθέως την κοστολόγηση της ΕΛ.Α.Σ.
Κυβερνητικές πηγές ανεβάζουν το συνολικό κόστος των εξαγγελιών σε περίπου 13 δισ. ευρώ, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι η «πατριωτική εισφορά» θα αποφέρει μόλις περίπου 145 εκατ. ευρώ.
Με άλλα λόγια, σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, το συγκεκριμένο μέτρο δεν μπορεί να καλύψει παρά ένα μικρό μέρος του δημοσιονομικού κόστους των υπόλοιπων εξαγγελιών.
Και κάπου εδώ βρίσκεται η ουσία της πολιτικής σύγκρουσης.
Η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι υπάρχει δημοσιονομικός χώρος και ότι ο μεγάλος πλούτος μπορεί να αποτελέσει πηγή πρόσθετων εσόδων.
Η κυβέρνηση αντιτείνει ότι το πραγματικό κόστος των μέτρων είναι πολύ υψηλότερο και ότι τα έσοδα από την «πατριωτική εισφορά» είναι ανεπαρκή για να το καλύψουν.
Από την πολιτική εξαγγελία στην πραγματικότητα
Η συζήτηση για την «πατριωτική εισφορά» έχει πλέον ξεφύγει από το επίπεδο του πολιτικού συνθήματος.
Το πραγματικό τεστ θα είναι η εφαρμογή.
Για να λειτουργήσει ένας φόρος 1% στην καθαρή περιουσία, απαιτείται ένα πλήρες, αξιόπιστο και συνεχώς ενημερωμένο περιουσιολόγιο, διασυνδεδεμένο με τραπεζικά, εταιρικά και διεθνή δεδομένα.
Απαιτείται επίσης μηχανισμός αποτίμησης περιουσιακών στοιχείων που δεν έχουν εύκολη ή αντικειμενική τιμή αγοράς.
Και βεβαίως απαιτείται αποτελεσματικός μηχανισμός εντοπισμού περιουσίας στο εξωτερικό.
Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος η «πατριωτική εισφορά» να αποδειχθεί ένας πολύ πιο σύνθετος φόρος στην εφαρμογή από όσο ακούγεται στην πολιτική εξαγγελία.
Το περιουσιολόγιο είναι συνεπώς το πραγματικό κλειδί της υπόθεσης.
Γιατί άλλο είναι να ανακοινώνεται ένας φόρος 1% στους πλουσιότερους Έλληνες και άλλο να μπορεί το κράτος να γνωρίζει με ακρίβεια πόσο πραγματικά αξίζει η περιουσία τους, πού βρίσκεται και ποιος είναι ο πραγματικός ιδιοκτήτης της.
Και εκεί ακριβώς θα κριθεί αν η «πατριωτική εισφορά» είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο άντλησης εσόδων ή μία ακόμη φορολογική εξαγγελία που σκοντάφτει στην πραγματικότητα της εφαρμογής.
www.bankingnews.gr
Ο αναπληρωτής τομεάρχης Οικονομικών του κόμματος, Γιώργος Παππάς, περιέγραψε με μεγαλύτερη σαφήνεια το σχέδιο, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, αποκαλύπτοντας ότι η εισφορά θα ανέρχεται σε 1% επί της συνολικής καθαρής περιουσίας και θα αφορά το οικονομικά ισχυρότερο 1% των φυσικών προσώπων.
Μόνο που πίσω από το σύνθημα της φορολόγησης του μεγάλου πλούτου κρύβεται ένα τεράστιο πρακτικό ερώτημα:
Πώς ακριβώς θα καταγραφεί, θα αποτιμηθεί και τελικά θα φορολογηθεί κάθε περιουσιακό στοιχείο ενός φορολογουμένου;
Και κυρίως, τι θα συμβεί με την περιουσία που βρίσκεται εκτός Ελλάδας;
Από τα ακίνητα μέχρι τα κοσμήματα στις θυρίδες
Κεντρικό εργαλείο για την εφαρμογή της εισφοράς θα είναι το περιουσιολόγιο, στο οποίο θα πρέπει να καταγράφεται το σύνολο της περιουσίας κάθε φορολογουμένου.
Ο Γιώργος Παππάς ανέφερε ότι η εισφορά θα υπολογίζεται στο 1% της συνολικής καθαρής περιουσίας, ενώ από το ποσό αυτό θα αφαιρούνται οι υπόλοιπες φορολογικές επιβαρύνσεις που έχει ήδη καταβάλει το φυσικό πρόσωπο.
Εφόσον προκύπτει θετική διαφορά, αυτή θα καταβάλλεται ως «πατριωτική εισφορά».
Το σχέδιο, ωστόσο, δεν σταματά στα ακίνητα, τις καταθέσεις ή τις μετοχές.
Η περιγραφή του Γιώργου Παππά φτάνει ακόμη και στις τραπεζικές θυρίδες, καθώς η λογική του περιουσιολογίου θα μπορούσε να επεκταθεί σε κοσμήματα, αντικείμενα αξίας και άλλα περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται αποθηκευμένα σε αυτές.
Εδώ ακριβώς αρχίζουν τα δύσκολα.
Πώς θα αποτιμηθεί ένα κόσμημα; Ποιος θα αποφασίζει την αξία ενός έργου τέχνης; Πώς θα ελέγχεται αν και πότε ένα περιουσιακό στοιχείο έχει μεταβιβαστεί; Και κυρίως, ποιος θα έχει την ευθύνη να αποδείξει ότι η δήλωση του φορολογουμένου ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα;
Το μεγάλο κενό: Ο πλούτος που βρίσκεται εκτός Ελλάδας
Ακόμη μεγαλύτερο είναι το ζήτημα των περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται πίσω από εταιρικές δομές ή εκτός ελληνικής επικράτειας.
Για τις περιουσίες που συνδέονται με εταιρείες, ο Γιώργος Παππάς επικαλέστηκε το Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων, υποστηρίζοντας ότι μέσω αυτού μπορεί να εντοπιστεί ο πραγματικός κάτοχος της περιουσίας.
Μόνο που η πραγματικότητα είναι σαφώς πιο σύνθετη.
Τι γίνεται όταν ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδας διαθέτει περιουσία στο εξωτερικό, η οποία βρίσκεται σε εταιρεία εγγεγραμμένη σε ξένο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων;
Ποιος θα κάνει τον έλεγχο;
Πόσο γρήγορα θα ανταλλάσσονται τα στοιχεία;
Και πόσα χρόνια θα χρειαστούν για να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες διασταυρώσεις;
Είναι ένα από τα σημαντικότερα κενά της πρότασης, καθώς ένας φόρος περιουσίας δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην υπόθεση ότι η φορολογική διοίκηση έχει πλήρη και άμεση εικόνα του παγκόσμιου πλούτου ενός φορολογουμένου.
Το περιουσιολόγιο υπάρχει στα χαρτιά από το 2018
Και εδώ βρίσκεται μία ακόμη αντίφαση.
Το περιουσιολόγιο δεν αποτελεί καινούργια ιδέα. Είχε βρεθεί στο επίκεντρο των σχεδιασμών των κυβερνήσεων του ΣΥΡΙΖΑ και, σύμφωνα με την ΕΛ.Α.Σ., έχει θεσμοθετηθεί ήδη από το 2018.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία.
Επομένως, το ερώτημα είναι εύλογο:
Αν το περιουσιολόγιο δεν έχει καταφέρει να λειτουργήσει πλήρως εδώ και χρόνια, πώς θα στηρίξει άμεσα έναν νέο ετήσιο φόρο 1% επί της συνολικής καθαρής περιουσίας;
Η απάντηση δεν είναι απλή, καθώς απαιτείται μια τεράστια υποδομή καταγραφής, διασταύρωσης, αποτίμησης και επικαιροποίησης δεδομένων.
1% κάθε χρόνο, αλλά όχι για πάντα
Ο Γιώργος Παππάς διευκρίνισε ότι η εισφορά δεν θα έχει μόνιμο χαρακτήρα, αλλά θα επιβληθεί για κάποια χρόνια.
Αυτό, όμως, δεν αλλάζει το βασικό πρόβλημα.
Για έναν φορολογούμενο με καθαρή περιουσία 10 εκατ. ευρώ, το 1% αντιστοιχεί σε 100.000 ευρώ ετησίως, πριν από τις προβλεπόμενες συμψηφίσεις με άλλους φόρους.
Σε μεγαλύτερες περιουσίες, η επιβάρυνση αυξάνεται αντίστοιχα.
Το ζήτημα επομένως δεν είναι μόνο πόσα έσοδα μπορεί να αποφέρει το μέτρο, αλλά και κατά πόσο δημιουργεί κίνητρα για μεταφορά κεφαλαίων, αλλαγή φορολογικής κατοικίας ή αναδιάρθρωση περιουσιακών στοιχείων.
Η μεγάλη μάχη των αριθμών
Η «πατριωτική εισφορά» αποτελεί ένα από τα βασικά όπλα του οικονομικού προγράμματος που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη.
Στο ίδιο πακέτο περιλαμβάνονται η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, η κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις, η μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα, ο διπλασιασμός της έκπτωσης φόρου για οικογένειες με παιδιά και η επαναφορά ρυθμίσεων οφειλών έως 120 δόσεις.
Παράλληλα, προβλέπονται προοδευτική φορολόγηση των μερισμάτων, αυξημένη φορολόγηση κλειστών ακινήτων που ανήκουν σε νομικά πρόσωπα, αλλαγές στη φορολόγηση των τυχερών παιχνιδιών και κατάργηση φοροαπαλλαγών που αφορούν τον μεγάλο πλούτο.
Στους έμμεσους φόρους, η ΕΛ.Α.Σ. προτείνει μείωση του ΦΠΑ στο 6% για βασικά αγαθά διατροφής και υγιεινής.
Συνολικά, το οικονομικό πρόγραμμα της τετραετίας κοστολογείται από το επιτελείο Τσίπρα στα 7,39 δισ. ευρώ, με μόνιμα νέα έσοδα 1,92 δισ. ευρώ και καθαρή δαπάνη 5,47 δισ. ευρώ.
Η κυβέρνηση βλέπει λογαριασμό 13 δισ. ευρώ
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, αμφισβητεί ευθέως την κοστολόγηση της ΕΛ.Α.Σ.
Κυβερνητικές πηγές ανεβάζουν το συνολικό κόστος των εξαγγελιών σε περίπου 13 δισ. ευρώ, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι η «πατριωτική εισφορά» θα αποφέρει μόλις περίπου 145 εκατ. ευρώ.
Με άλλα λόγια, σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, το συγκεκριμένο μέτρο δεν μπορεί να καλύψει παρά ένα μικρό μέρος του δημοσιονομικού κόστους των υπόλοιπων εξαγγελιών.
Και κάπου εδώ βρίσκεται η ουσία της πολιτικής σύγκρουσης.
Η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι υπάρχει δημοσιονομικός χώρος και ότι ο μεγάλος πλούτος μπορεί να αποτελέσει πηγή πρόσθετων εσόδων.
Η κυβέρνηση αντιτείνει ότι το πραγματικό κόστος των μέτρων είναι πολύ υψηλότερο και ότι τα έσοδα από την «πατριωτική εισφορά» είναι ανεπαρκή για να το καλύψουν.
Από την πολιτική εξαγγελία στην πραγματικότητα
Η συζήτηση για την «πατριωτική εισφορά» έχει πλέον ξεφύγει από το επίπεδο του πολιτικού συνθήματος.
Το πραγματικό τεστ θα είναι η εφαρμογή.
Για να λειτουργήσει ένας φόρος 1% στην καθαρή περιουσία, απαιτείται ένα πλήρες, αξιόπιστο και συνεχώς ενημερωμένο περιουσιολόγιο, διασυνδεδεμένο με τραπεζικά, εταιρικά και διεθνή δεδομένα.
Απαιτείται επίσης μηχανισμός αποτίμησης περιουσιακών στοιχείων που δεν έχουν εύκολη ή αντικειμενική τιμή αγοράς.
Και βεβαίως απαιτείται αποτελεσματικός μηχανισμός εντοπισμού περιουσίας στο εξωτερικό.
Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος η «πατριωτική εισφορά» να αποδειχθεί ένας πολύ πιο σύνθετος φόρος στην εφαρμογή από όσο ακούγεται στην πολιτική εξαγγελία.
Το περιουσιολόγιο είναι συνεπώς το πραγματικό κλειδί της υπόθεσης.
Γιατί άλλο είναι να ανακοινώνεται ένας φόρος 1% στους πλουσιότερους Έλληνες και άλλο να μπορεί το κράτος να γνωρίζει με ακρίβεια πόσο πραγματικά αξίζει η περιουσία τους, πού βρίσκεται και ποιος είναι ο πραγματικός ιδιοκτήτης της.
Και εκεί ακριβώς θα κριθεί αν η «πατριωτική εισφορά» είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο άντλησης εσόδων ή μία ακόμη φορολογική εξαγγελία που σκοντάφτει στην πραγματικότητα της εφαρμογής.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών