Η κατάρρευση της τιμής παραγωγού, τα κόλπα της κερδοσκοπίας των βιομηχάνων και ο στραγγαλισμός της παραγωγής από τις κυβερνητικές επιλογές
Ήταν αρχές του 2025 όταν η τιμή του ελαιόλαδου είχε αρχίσει την ελεύθερη πτώση μετά από μια μικρή περίοδο υψηλών τιμών λόγω της κατακόρυφης πτώσης της παγκόσμιας παραγωγής και των χαμηλών αποθεμάτων.
Η καραμέλα
Οι τιμές είχαν ήδη αρχίσει να υποχωρούν σημαντικά αλλά οι καταναλωτές στο ράφι συνέχισαν να αγοράζουν ακριβά.
Και η καραμέλα ήταν ότι για όλα φταίει ο …. τενεκές 17 λίτρων γιατί απλά τους χαλάει τη σούπα καθώς η τιμή διάθεσης είναι χαμηλότερη όταν το προϊόν το διαθέτει ο ίδιος ο παραγωγός.
Σήμερα η κατάσταση δύο χρόνια μετά δεν έχει αλλάξει καθόλου και απλά οι αγρότες παραγωγοί ελαιόλαδου έχουν έλθει σε απόγνωση καθώς η τιμή έχει καταρρεύσει τους τελευταίους μήνες σε επίπεδα κάτω του κόστους παραγωγής.
Του έφταιγε το λάδι
Η κυβέρνηση και το Υπουργείο Ανάπτυξης κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν καθώς με τον κ. Θεοδωρικάκο να μιλάει για την πτώση των τιμών στο ράφι κατά 8% από τις συμφωνίες κυρίων με τα Super Market από τον περασμένο καλοκαίρι.
Είναι ο ίδιος Υπουργός που πριν δύο χρόνια είχε πει ότι «αν δεν είχαμε το λάδι ο πληθωρισμός θα βρισκόταν στο 1%»
Φυσικά σήμερα δεν λέει που θα βρισκόταν ο πληθωρισμός αν η κατάρρευση των τιμών παραγωγού είχε περάσει στο ράφι όπου η κερδοσκοπία των βιομηχανιών ελαιόλαδου και των διακινητών καλά κρατεί.
Τα κόλπα των βιομηχάνων
Και κρατεί καλά και με πρακτικές που αποφεύγουν να εκτίθενται όπως για παράδειγμα η διακοπή της διάθεσης αγουρέλαιου στην αγορά εδώ και περίπου δύο χρόνια.
Γιατί με το αγουρέλαιο άλλωστε δεν υπάρχουν δικαιολογίες του τύπου το αγοράσαμε τους προηγούμενους μήνες που ήταν ακριβότερο.
Έτσι σήμερα αγουρέλαια κυκλοφορούν μόνο από μικρούς συσκευαστές και φυσικά δεν επηρεάζουν ούτε διαμορφώνουν στην αγορά.
Οι τιμές στο ράφι
Αν κάποιος σήμερα κάνει μια μικρή δειγματοληψία τιμών θα διαπιστώσει ότι οι τιμές στο super market ανά λίτρο (σε συσκευασίες από 1 έως 4 λίτρα καθώς τα 5λιτρα έχουν εξαφανιστεί για λόγους ψυχολογίας και marketing) θα διαπιστώσει ότι το Έξτρα Παρθένο Ελαιόλαδο πωλείται από 6,4 ευρώ το λίτρο (ιδιωτική ετικέτα) έως 8,80 ευρώ το λίτρο.
Και βέβαια η μεγάλη κερδοσκοπία γίνεται με τα φθηνότερα σε τιμή ελαιόλαδα κατώτερης ποιότητας τα παρθένα και τα μείγματα με εξευγενισμένα.
Για παράδειγμα το Άλτις κλασικό (άλλο κόλπο και αυτό με την ονοματολογία-τι θα πει άραγε κλασικό) πωλείται στα επίπεδα των 7,2 ευρώ το λίτρο σε συσκευασία του 1 λίτρου ενώ το Μινέρβα Κλασικό στα επίπεδα των 6,3 ευρώ το λίτρο στη συσκευασία των 4 λίτρων.
Στα τάρταρα η χονδρική
Την ίδια στιγμή η μέση τιμή χονδρικής ελαιόλαδου και για οξύτητες κάτω από 0,5% κυμαίνεται μεταξύ 3,1 και 3,5 ευρώ ενώ το παρθένο με οξύτητα από 0,8% έως 2% πωλείται από 2,5 έως 2,9 ευρώ το κιλό.
Φυσικά τα περίφημα εξευγενισμένα λάδια που περιέχει ο τύπος κλασικό και είναι στην ουσία λάδια κακής ποιότητας που έχουν υποστεί επεξερασία είναι ακόμα φθηνότερα.
Αγοράζουν κιλά, πωλούν λίτρα
Ας δούμε όμως τι σημαίνουν τα παραπάνω.
Οι παραγωγοί πωλούν με το κιλό και οι βιομηχανίες με το λίτρο.
Αυτό σημαίνει οι τιμές που βλέπουμε στο super market είναι για 915 γραμμάρια ελαιόλαδου και όχι για 1000 γραμμάρια.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν το λίτρο πωλείται προς 10 ευρώ η τιμή πώλησης του κιλού είναι 10,93 ευρώ.
Αν ξεκινήσουμε όμως από την πηγή αν υποθέσουμε ότι ο έμπορος αγοράζει με 3,5 ευρώ το κιλό από τον παραγωγό στην ουσία πληρώνει 3,2 ευρώ το λίτρο και την ίδια στιγμή το πουλά σε υπερδιπλάσια τιμή ενώ τα κόστη συσκευασίας και φιλτραρίσματος είναι σχετικά χαμηλά.
Βέβαια τώρα κάποιοι μπορεί να ανακαλύψουν τα μεταφορικά που καλό θα ήταν να μας πουν πόσο επηρεάζουν την τελική τιμή.
Φυσικά στα λάδια κατώτερης ποιότητας και φθηνότερα η κερδοσκοπία είναι ακόμα μεγαλύτερη.
Η κερδοσκοπία αυτή όμως έχει και μια άλλη σημαντική παρενέργεια.
Κρατά τη ζήτηση σε χαμηλά επίπεδα και κατά συνέπεια οι τιμές παραγωγού.
Ουσιαστικά οι βιομηχανίες με τις πρακτικές που εφαρμόζουν παίζουν με την προσφορά και ζήτηση και ουσιαστικά διαμορφώνουν τη ζήτηση επηρεάζοντας με αυτό τον τρόπο τις τιμές.
Άλλη ποιότητα αγοράζουν άλλη πωλούν
Φυσικά το λάδι που αγοράζουν και είναι οξύτητας 0,3% και 0,4% πράγμα σύνηθες σε περιοχές της Πελοποννήσου και της Κρήτης δεν πωλείται απευθείας στο ράφι καθώς μπορεί να μεσολαβήσει ανακάτεμα με παρθένο ελαιόλαδο που δεν ιχνηλατείται καθώς ως έξτρα παρθένο ελαιόλαδο θεωρείται το λάδι με οξύτητα έως 0,8%.
Μάλιστα δεν είναι καν υποχρεωτική η αναγραφή οξύτητας στις συσκευασίες γεγονός που επιτρέπει τέτοιου είδους πρακτικές που μεγιστοποιούν την κερδοσκοπία.
Σημειώνεται ότι ο ευρωπαϊκός κανονισμός 2568/91 προβλέπει ότι η ένδειξη της οξύτητας ή της ανώτατης οξύτητας μπορεί να αναγράφεται μόνον αν συνοδεύεται από την ένδειξη, με χαρακτήρες του ιδίου μεγέθους και στο ίδιο οπτικό πεδίο, του δείκτη υπεροξειδίων, της περιεκτικότητας σε κηρούς και της απορρόφησης στο υπεριώδες φως.
Και το γεγονός ότι δεν αναγράφεται η οξύτητα αποτελεί έμμεση επιβεβαίωση της ανάμειξης.
Το κόστος παραγωγής
Από τα παραπάνω καθίσταται αντιληπτό ότι μπορεί ένας καταναλωτής να αγοράσει από το super market σήμερα έξτρα παρθένο ελαιόλαδο έναντι 8 ευρώ το οποίο έχει κοστίσει στη βιομηχανία μαζί με το κόστος συσκευασίας, αναλύσεων, προώθησης και μεταφοράς λιγότερο από 4 ευρώ το λίτρο.
Την ίδια στιγμή οι παραγωγοί ελαιόλαδου έχουν σηκώσει τα χέρια ψηλά καθώς το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί (λόγω της αύξησης του κόστους λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, εργατικών πετρελαίου κλπ) και η συλλογή ελαιολάδου καθίσταται μη συμφέρουσα.
Στην Ισπανία η κυβέρνηση αποσύρει ελαιόλαδο αλλά στην Ελλάδα δεν συμβαίνει τίποτα.
Και δεν είναι μόνο αυτά τα προβλήματα των παραγωγών ελαιολάδου που πρέπει να χωριστούν σε δύο κατηγορίες.
Οι πρώτοι είναι οι κατ’ επάγγελμα αγρότες και οι δεύτεροι που έχουν κληρονομήσει συνήθως από τους γονείς τους εκτάσεις με ελαιώνες.
Το χτύπημα στην παραγωγή
Οι πρώτοι βρίσκονται αντιμέτωποι πέραν των άλλων και με την πλήρη έλλειψη εργατικών χεριών που τους οδηγεί σε λύσεις απασχόλησης μεταναστών που βρίσκονται παράνομα στη χώρα.
Αυτό όμως δημιουργεί την παρενέργεια ότι εμφανίζουν υψηλότερο φορολογητέο εισόδημα καθώς δεν μπορούν να καταγράψουν δαπάνες μισθολογικές.
Οι όποιες προσπάθειες κάνουν για οργανωμένη απασχόληση μεταναστών έχουν πέσει στο κενό καθώς το αθάνατο ελληνικό κράτος φέρνει τους μετανάστες όταν έχει τελειώσει η καλλιεργητική περίοδος.
Υπάρχουν μάλιστα αγρότες που έχουν δαπανήσει και χρήματα για να φέρουν και να απασχολήσουν νόμιμα μετανάστες και τα έχουν πετάξει στη γραφειοκρατία του ελληνικού κράτους και την ανικανότητα και απραξία των υπηρεσιών του Υπουργείου Εξωτερικών και όχι μόνο.
Σε ακόμα χειρότερη κατάσταση βρίσκονται οι παραγωγοί που δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
Αυτοί σε όλα τα προβλήματα οφείλουν να αντιμετωπίσουν και την βαρύτατη φορολογία που καθιστά πλήρως ασύμφορη την εκμετάλλευση.
Και αυτό διότι το αγροτικό εισόδημα το οποίο για τους λόγους που περιγράψαμε παραπάνω δεν μπορούν να εμφανιστούν έξοδα έρχεται να προστεθεί η φορολόγηση στην κλίμακα με αποτέλεσμα ο φόρος να είναι μεγαλύτερος από το πραγματικό κέρδος.
Έτσι σιγά σιγά εγκαταλείπονται ελαιώνες στη χώρα.
Και ίσως αυτός να είναι και ο στόχος.
Να μην μείνει τίποτα και να εισάγουμε ελαιόλαδα κατώτερης ποιότητας από την Τυνησία και την Τουρκία.
Νίκος Καρούτζος
nkaroutzos@gmail.com
www.bankingnews.gr
Η καραμέλα
Οι τιμές είχαν ήδη αρχίσει να υποχωρούν σημαντικά αλλά οι καταναλωτές στο ράφι συνέχισαν να αγοράζουν ακριβά.
Και η καραμέλα ήταν ότι για όλα φταίει ο …. τενεκές 17 λίτρων γιατί απλά τους χαλάει τη σούπα καθώς η τιμή διάθεσης είναι χαμηλότερη όταν το προϊόν το διαθέτει ο ίδιος ο παραγωγός.
Σήμερα η κατάσταση δύο χρόνια μετά δεν έχει αλλάξει καθόλου και απλά οι αγρότες παραγωγοί ελαιόλαδου έχουν έλθει σε απόγνωση καθώς η τιμή έχει καταρρεύσει τους τελευταίους μήνες σε επίπεδα κάτω του κόστους παραγωγής.
Του έφταιγε το λάδι
Η κυβέρνηση και το Υπουργείο Ανάπτυξης κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν καθώς με τον κ. Θεοδωρικάκο να μιλάει για την πτώση των τιμών στο ράφι κατά 8% από τις συμφωνίες κυρίων με τα Super Market από τον περασμένο καλοκαίρι.
Είναι ο ίδιος Υπουργός που πριν δύο χρόνια είχε πει ότι «αν δεν είχαμε το λάδι ο πληθωρισμός θα βρισκόταν στο 1%»
Φυσικά σήμερα δεν λέει που θα βρισκόταν ο πληθωρισμός αν η κατάρρευση των τιμών παραγωγού είχε περάσει στο ράφι όπου η κερδοσκοπία των βιομηχανιών ελαιόλαδου και των διακινητών καλά κρατεί.
Τα κόλπα των βιομηχάνων
Και κρατεί καλά και με πρακτικές που αποφεύγουν να εκτίθενται όπως για παράδειγμα η διακοπή της διάθεσης αγουρέλαιου στην αγορά εδώ και περίπου δύο χρόνια.
Γιατί με το αγουρέλαιο άλλωστε δεν υπάρχουν δικαιολογίες του τύπου το αγοράσαμε τους προηγούμενους μήνες που ήταν ακριβότερο.
Έτσι σήμερα αγουρέλαια κυκλοφορούν μόνο από μικρούς συσκευαστές και φυσικά δεν επηρεάζουν ούτε διαμορφώνουν στην αγορά.
Οι τιμές στο ράφι
Αν κάποιος σήμερα κάνει μια μικρή δειγματοληψία τιμών θα διαπιστώσει ότι οι τιμές στο super market ανά λίτρο (σε συσκευασίες από 1 έως 4 λίτρα καθώς τα 5λιτρα έχουν εξαφανιστεί για λόγους ψυχολογίας και marketing) θα διαπιστώσει ότι το Έξτρα Παρθένο Ελαιόλαδο πωλείται από 6,4 ευρώ το λίτρο (ιδιωτική ετικέτα) έως 8,80 ευρώ το λίτρο.
Και βέβαια η μεγάλη κερδοσκοπία γίνεται με τα φθηνότερα σε τιμή ελαιόλαδα κατώτερης ποιότητας τα παρθένα και τα μείγματα με εξευγενισμένα.
Για παράδειγμα το Άλτις κλασικό (άλλο κόλπο και αυτό με την ονοματολογία-τι θα πει άραγε κλασικό) πωλείται στα επίπεδα των 7,2 ευρώ το λίτρο σε συσκευασία του 1 λίτρου ενώ το Μινέρβα Κλασικό στα επίπεδα των 6,3 ευρώ το λίτρο στη συσκευασία των 4 λίτρων.
Στα τάρταρα η χονδρική
Την ίδια στιγμή η μέση τιμή χονδρικής ελαιόλαδου και για οξύτητες κάτω από 0,5% κυμαίνεται μεταξύ 3,1 και 3,5 ευρώ ενώ το παρθένο με οξύτητα από 0,8% έως 2% πωλείται από 2,5 έως 2,9 ευρώ το κιλό.
Φυσικά τα περίφημα εξευγενισμένα λάδια που περιέχει ο τύπος κλασικό και είναι στην ουσία λάδια κακής ποιότητας που έχουν υποστεί επεξερασία είναι ακόμα φθηνότερα.
Αγοράζουν κιλά, πωλούν λίτρα
Ας δούμε όμως τι σημαίνουν τα παραπάνω.
Οι παραγωγοί πωλούν με το κιλό και οι βιομηχανίες με το λίτρο.
Αυτό σημαίνει οι τιμές που βλέπουμε στο super market είναι για 915 γραμμάρια ελαιόλαδου και όχι για 1000 γραμμάρια.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν το λίτρο πωλείται προς 10 ευρώ η τιμή πώλησης του κιλού είναι 10,93 ευρώ.
Αν ξεκινήσουμε όμως από την πηγή αν υποθέσουμε ότι ο έμπορος αγοράζει με 3,5 ευρώ το κιλό από τον παραγωγό στην ουσία πληρώνει 3,2 ευρώ το λίτρο και την ίδια στιγμή το πουλά σε υπερδιπλάσια τιμή ενώ τα κόστη συσκευασίας και φιλτραρίσματος είναι σχετικά χαμηλά.
Βέβαια τώρα κάποιοι μπορεί να ανακαλύψουν τα μεταφορικά που καλό θα ήταν να μας πουν πόσο επηρεάζουν την τελική τιμή.
Φυσικά στα λάδια κατώτερης ποιότητας και φθηνότερα η κερδοσκοπία είναι ακόμα μεγαλύτερη.
Η κερδοσκοπία αυτή όμως έχει και μια άλλη σημαντική παρενέργεια.
Κρατά τη ζήτηση σε χαμηλά επίπεδα και κατά συνέπεια οι τιμές παραγωγού.
Ουσιαστικά οι βιομηχανίες με τις πρακτικές που εφαρμόζουν παίζουν με την προσφορά και ζήτηση και ουσιαστικά διαμορφώνουν τη ζήτηση επηρεάζοντας με αυτό τον τρόπο τις τιμές.
Άλλη ποιότητα αγοράζουν άλλη πωλούν
Φυσικά το λάδι που αγοράζουν και είναι οξύτητας 0,3% και 0,4% πράγμα σύνηθες σε περιοχές της Πελοποννήσου και της Κρήτης δεν πωλείται απευθείας στο ράφι καθώς μπορεί να μεσολαβήσει ανακάτεμα με παρθένο ελαιόλαδο που δεν ιχνηλατείται καθώς ως έξτρα παρθένο ελαιόλαδο θεωρείται το λάδι με οξύτητα έως 0,8%.
Μάλιστα δεν είναι καν υποχρεωτική η αναγραφή οξύτητας στις συσκευασίες γεγονός που επιτρέπει τέτοιου είδους πρακτικές που μεγιστοποιούν την κερδοσκοπία.
Σημειώνεται ότι ο ευρωπαϊκός κανονισμός 2568/91 προβλέπει ότι η ένδειξη της οξύτητας ή της ανώτατης οξύτητας μπορεί να αναγράφεται μόνον αν συνοδεύεται από την ένδειξη, με χαρακτήρες του ιδίου μεγέθους και στο ίδιο οπτικό πεδίο, του δείκτη υπεροξειδίων, της περιεκτικότητας σε κηρούς και της απορρόφησης στο υπεριώδες φως.
Και το γεγονός ότι δεν αναγράφεται η οξύτητα αποτελεί έμμεση επιβεβαίωση της ανάμειξης.
Το κόστος παραγωγής
Από τα παραπάνω καθίσταται αντιληπτό ότι μπορεί ένας καταναλωτής να αγοράσει από το super market σήμερα έξτρα παρθένο ελαιόλαδο έναντι 8 ευρώ το οποίο έχει κοστίσει στη βιομηχανία μαζί με το κόστος συσκευασίας, αναλύσεων, προώθησης και μεταφοράς λιγότερο από 4 ευρώ το λίτρο.
Την ίδια στιγμή οι παραγωγοί ελαιόλαδου έχουν σηκώσει τα χέρια ψηλά καθώς το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί (λόγω της αύξησης του κόστους λιπασμάτων, φυτοφαρμάκων, εργατικών πετρελαίου κλπ) και η συλλογή ελαιολάδου καθίσταται μη συμφέρουσα.
Στην Ισπανία η κυβέρνηση αποσύρει ελαιόλαδο αλλά στην Ελλάδα δεν συμβαίνει τίποτα.
Και δεν είναι μόνο αυτά τα προβλήματα των παραγωγών ελαιολάδου που πρέπει να χωριστούν σε δύο κατηγορίες.
Οι πρώτοι είναι οι κατ’ επάγγελμα αγρότες και οι δεύτεροι που έχουν κληρονομήσει συνήθως από τους γονείς τους εκτάσεις με ελαιώνες.
Το χτύπημα στην παραγωγή
Οι πρώτοι βρίσκονται αντιμέτωποι πέραν των άλλων και με την πλήρη έλλειψη εργατικών χεριών που τους οδηγεί σε λύσεις απασχόλησης μεταναστών που βρίσκονται παράνομα στη χώρα.
Αυτό όμως δημιουργεί την παρενέργεια ότι εμφανίζουν υψηλότερο φορολογητέο εισόδημα καθώς δεν μπορούν να καταγράψουν δαπάνες μισθολογικές.
Οι όποιες προσπάθειες κάνουν για οργανωμένη απασχόληση μεταναστών έχουν πέσει στο κενό καθώς το αθάνατο ελληνικό κράτος φέρνει τους μετανάστες όταν έχει τελειώσει η καλλιεργητική περίοδος.
Υπάρχουν μάλιστα αγρότες που έχουν δαπανήσει και χρήματα για να φέρουν και να απασχολήσουν νόμιμα μετανάστες και τα έχουν πετάξει στη γραφειοκρατία του ελληνικού κράτους και την ανικανότητα και απραξία των υπηρεσιών του Υπουργείου Εξωτερικών και όχι μόνο.
Σε ακόμα χειρότερη κατάσταση βρίσκονται οι παραγωγοί που δεν είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.
Αυτοί σε όλα τα προβλήματα οφείλουν να αντιμετωπίσουν και την βαρύτατη φορολογία που καθιστά πλήρως ασύμφορη την εκμετάλλευση.
Και αυτό διότι το αγροτικό εισόδημα το οποίο για τους λόγους που περιγράψαμε παραπάνω δεν μπορούν να εμφανιστούν έξοδα έρχεται να προστεθεί η φορολόγηση στην κλίμακα με αποτέλεσμα ο φόρος να είναι μεγαλύτερος από το πραγματικό κέρδος.
Έτσι σιγά σιγά εγκαταλείπονται ελαιώνες στη χώρα.
Και ίσως αυτός να είναι και ο στόχος.
Να μην μείνει τίποτα και να εισάγουμε ελαιόλαδα κατώτερης ποιότητας από την Τυνησία και την Τουρκία.
Νίκος Καρούτζος
nkaroutzos@gmail.com
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών