Η γερμανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι θέλει να αυξήσει την πίεση στον λεγόμενο σκιώδη στόλο και ότι συζητά με εταίρους τρόπους για αυστηρότερους ελέγχους
Η αντιπαράθεση της Ευρώπης με τον λεγόμενο ρωσικό σκιώδη στόλο φαίνεται να περνά σε μια πολύ πιο επικίνδυνη φάση. Η Γερμανία, η οποία μέχρι σήμερα έχει κινηθεί περισσότερο στο επίπεδο των κυρώσεων, των ελέγχων και της διεθνούς συνεργασίας, εξετάζει τρόπους να αυξήσει δραστικά την πίεση στα πλοία που θεωρεί ότι χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των περιορισμών στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου. Η συζήτηση πλέον δεν αφορά μόνο οικονομικά μέτρα. Αφορά ελέγχους στη θάλασσα, επιβίβαση ειδικών δυνάμεων σε ύποπτα πλοία και, υπό συγκεκριμένες νομικές προϋποθέσεις, ακόμη και κράτηση σκαφών.
Η γερμανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε στις 2 Σεπτεμβρίου ότι θέλει να αυξήσει την πίεση στον λεγόμενο σκιώδη στόλο και ότι συζητά με εταίρους τρόπους για αυστηρότερους ελέγχους.
Το Βερολίνο αναφέρει ως πιθανούς λόγους παρέμβασης περιπτώσεις όπου ένα πλοίο θεωρείται ότι παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, χρησιμοποιεί ψευδή σημαία ή παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα ασφαλιστικής και τεχνικής συμμόρφωσης.
Το BAMBERG έγινε σκηνικό πρόβας για το πιο επικίνδυνο σενάριο
Η εικόνα που τροφοδοτεί τώρα τη μεγάλη συζήτηση ήρθε από τη Flensburg, όπου υπουργοί και αξιωματούχοι χωρών της Βαλτικής παρακολούθησαν επίδειξη επιχειρησιακών δυνατοτήτων πάνω στο γερμανικό περιπολικό BAMBERG (BP 82). Ειδικές δυνάμεις της γερμανικής αστυνομίας κατέβηκαν από ελικόπτερο με σχοινιά στο κατάστρωμα του πλοίου, παρουσιάζοντας στην πράξη πώς μπορεί να πραγματοποιηθεί μια επιβίβαση σε σκάφος υπό δύσκολες συνθήκες.
Ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Alexander Dobrindt βρισκόταν στο πλοίο μαζί με συναδέλφους του από την περιοχή της Βαλτικής και παρακολούθησε την άσκηση.
Επισήμως, η επίδειξη δεν παρουσιάστηκε ως άσκηση κατάληψης συγκεκριμένου ρωσικού δεξαμενόπλοιου.
Το πολιτικό πλαίσιο όμως ήταν σαφές: στη συνάντηση συζητήθηκαν οι υβριδικές απειλές, η προστασία κρίσιμων υποδομών, τα drones και η αντιμετώπιση του σκιώδους στόλου.
Ο Dobrindt ανακοίνωσε μάλιστα ότι θα ακολουθήσει νέα συνάντηση των χωρών της Βαλτικής με ιδιαίτερη έμφαση ακριβώς σε αυτό το ζήτημα.
Από τις κυρώσεις στις καταλήψεις πλοίων; Εδώ αρχίζει το πραγματικό ρίσκο
Η μετάβαση από τις οικονομικές κυρώσεις στην επιβίβαση κρατικών δυνάμεων σε πλοίο είναι τεράστιο βήμα. Ένα δεξαμενόπλοιο μπορεί να βρίσκεται σε διεθνή ύδατα, να φέρει σημαία τρίτης χώρας, να έχει πολύπλοκη ιδιοκτησιακή δομή και να καλύπτεται από διαφορετικά καθεστώτα ναυτικού δικαίου. Αυτό σημαίνει ότι η Γερμανία δεν μπορεί απλώς να αποφασίσει ότι ένα πλοίο ανήκει στον «σκιώδη στόλο» και να το καταλάβει. Χρειάζεται συγκεκριμένη νομική βάση, όπως υποψία πλαστής σημαίας, παραβίαση κυρώσεων ή άλλη παράβαση που να επιτρέπει έλεγχο και κράτηση.
Ακριβώς γι' αυτό το Βερολίνο μέχρι σήμερα εμφανίζεται προσεκτικότερο από ορισμένες άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ίδια η γερμανική κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι υπάρχουν διαφορετικές δυνατότητες πίεσης, αλλά δεν έχει ανακοινώσει γενικό σχέδιο κατάσχεσης ρωσικών τάνκερ. Αυτό που έχει δηλώσει είναι ότι θέλει περισσότερους ελέγχους, μεγαλύτερο συντονισμό και αυξημένη πίεση.
Ένοπλοι πάνω στα τάνκερ; Το σενάριο που φοβούνται οι Γερμανοί
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο της συζήτησης αφορά το τι θα μπορούσε να συμβεί εάν μια γερμανική ομάδα επιχειρήσει πραγματικά να επιβιβαστεί σε ένα ύποπτο πλοίο και το πλήρωμα αρνηθεί να συνεργαστεί. Σύμφωνα με το δημοσίευμα που επικαλείσαι, γερμανικές πηγές ασφαλείας φοβούνται ότι ορισμένα πλοία μπορεί να διαθέτουν ένοπλη φρούρηση ή να κινούνται σε περιβάλλον όπου υπάρχει ρωσική στρατιωτική παρουσία. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ως γενικό χαρακτηριστικό του σκιώδους στόλου, αλλά το ίδιο το ενδεχόμενο εξηγεί γιατί μια επιχείρηση επιβίβασης αντιμετωπίζεται ως ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, το πρόβλημα παύει να είναι απλώς αστυνομικό. Αν ένοπλοι αντισταθούν σε Γερμανούς αστυνομικούς ή εάν ένα ρωσικό πολεμικό πλοίο επιχειρήσει να παρέμβει, ένα περιστατικό εφαρμογής κυρώσεων μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να μετατραπεί σε στρατιωτική κρίση μεταξύ Ρωσίας και χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ.
Η γερμανική φρεγάτα αλλάζει εντελώς την εικόνα
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταφέρει το γερμανικό δημοσίευμα, το γερμανικό Ναυτικό θα μπορούσε να προσφέρει υποστήριξη εφόσον χρειαστεί. Και εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη διαφορά: ένα περιπολικό της ακτοφυλακής μπορεί να πραγματοποιήσει αστυνομικό έλεγχο, όμως η παρουσία μιας φρεγάτας δίπλα του στέλνει ένα εντελώς διαφορετικό μήνυμα.
Η φρεγάτα δεν είναι απλώς μεγαλύτερο πλοίο. Διαθέτει αισθητήρες, οπλικά συστήματα, δυνατότητα αεράμυνας και πολύ μεγαλύτερη επιχειρησιακή ισχύ. Εάν η Γερμανία άρχιζε να συνοδεύει επιχειρήσεις κατά ύποπτων δεξαμενόπλοιων με πολεμικά πλοία, η προσπάθεια εφαρμογής κυρώσεων θα αποκτούσε ξεκάθαρα στρατιωτική διάσταση.
Και τότε η Βαλτική θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία επαφής μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ.
Η Σουηδία έχει ήδη δείξει μέχρι πού μπορεί να φτάσει η Ευρώπη
Οι υποστηρικτές μιας πιο επιθετικής πολιτικής επισημαίνουν ότι άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε κρατήσεις πλοίων χωρίς να προκληθεί στρατιωτική σύγκρουση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η υπόθεση του φορτηγού πλοίου Caffa, το οποίο κατασχέθηκε από τις σουηδικές αρχές με υποψίες για ψευδή σημαία, προβλήματα αξιοπλοΐας και παραβιάσεις της ναυτικής νομοθεσίας. Τον Αύγουστο, το Ανώτατο Δικαστήριο της Σουηδίας άνοιξε τον δρόμο για τη μεταφορά του πλοίου στην Ουκρανία.
Η υπόθεση αυτή δείχνει ότι υπάρχουν νομικά εργαλεία για την κράτηση ενός πλοίου όταν υπάρχουν συγκεκριμένες παραβάσεις. Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε πλοίο που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο μπορεί αυτομάτως να κατασχεθεί. Εκεί ακριβώς βρίσκεται η νομική και γεωπολιτική γκρίζα ζώνη που καλείται τώρα να διαχειριστεί η Γερμανία.
Γιατί ο «shadow fleet» είναι τόσο σημαντικός για τη Μόσχα
Ο λεγόμενος σκιώδης στόλος αποτελείται από εκατοντάδες πλοία που συνδέονται με τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου και χρησιμοποιούν συχνά περίπλοκες ιδιοκτησιακές δομές, σημαίες τρίτων χωρών και ασφαλιστικές λύσεις εκτός των παραδοσιακών δυτικών αγορών. Στόχος είναι σε μεγάλο βαθμό η συνέχιση των ρωσικών ενεργειακών εξαγωγών παρά τις ευρωπαϊκές και δυτικές κυρώσεις.
Για τη Ρωσία, το ζήτημα είναι εξαιρετικά σημαντικό, διότι τα ενεργειακά έσοδα παραμένουν κρίσιμο μέρος της οικονομίας και των κρατικών εσόδων. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, επομένως, η πίεση στον σκιώδη στόλο θεωρείται τρόπος περιορισμού της δυνατότητας της Μόσχας να παρακάμπτει το καθεστώς κυρώσεων. Παράλληλα, γερμανικές και ευρωπαϊκές αρχές επισημαίνουν περιβαλλοντικούς κινδύνους, καθώς πολλά από τα πλοία είναι παλιά ή διαθέτουν ασαφή ασφαλιστική κάλυψη.
Ο Vladimir Putin έχει ήδη στείλει την πιο σκληρή προειδοποίηση
Η μεγάλη παγίδα για την Ευρώπη είναι ότι η Ρωσία έχει ήδη προειδοποιήσει πως δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει κατασχέσεις πλοίων ως απλό διοικητικό μέτρο. Στις 12 Αυγούστου, ο Vladimir Putin δήλωσε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να απαντήσει με ανάλογες ενέργειες εάν ευρωπαϊκές χώρες αρχίσουν να κατάσχουν ρωσικά εμπορικά πλοία, χαρακτηρίζοντας τέτοιες ενέργειες παράνομες και κάνοντας λόγο για πιθανές ρωσικές αντιδράσεις εναντίον πλοίων κρατών που η Μόσχα θεωρεί εχθρικά.
Αυτό μετατρέπει το θέμα σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια τεχνική συζήτηση για τις κυρώσεις. Εάν η Ευρώπη αρχίσει συστηματικά να σταματά και να κρατά δεξαμενόπλοια που συνδέονται με τη Ρωσία και η Μόσχα απαντήσει με κατασχέσεις ευρωπαϊκών πλοίων, τότε μπορεί να ξεκινήσει ένας πραγματικός «πόλεμος κατασχέσεων» στη θάλασσα.
Η Βαλτική μπορεί να γίνει το νέο σημείο ανάφλεξης Ρωσίας–ΝΑΤΟ
Η γεωγραφία κάνει το πρόβλημα ακόμη πιο επικίνδυνο. Η Βαλτική Θάλασσα είναι πλέον σχεδόν ολόκληρη περικυκλωμένη από χώρες του ΝΑΤΟ, ενώ παράλληλα αποτελεί ζωτικής σημασίας θαλάσσια έξοδο για τη Ρωσία μέσω του Καλίνινγκραντ και των λιμανιών κοντά στην Αγία Πετρούπολη. Στην ίδια περιοχή βρίσκονται ενεργειακές υποδομές, υποθαλάσσια καλώδια, εμπορικές γραμμές και στρατιωτικές δυνάμεις πολλών κρατών.
Ο Alexander Dobrindt έχει ήδη μιλήσει για ανάγκη δημιουργίας μιας ταχείας δύναμης αντίδρασης απέναντι στις υβριδικές απειλές στη Βαλτική, ενώ η γερμανική κυβέρνηση δηλώνει ότι οι απειλές στη θάλασσα, στον αέρα, στον κυβερνοχώρο και στις κρίσιμες υποδομές αυξάνονται.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, μια επιβίβαση σε δεξαμενόπλοιο δεν είναι ποτέ απλώς μια επιβίβαση.
Από το οικονομικό μπλόκο σε θαλάσσια αναμέτρηση;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να κλείσει όσο περισσότερα «παράθυρα» μπορεί στην εφαρμογή των κυρώσεων. Νέα μέτρα κατά του σκιώδους στόλου βρίσκονται ήδη στο ευρωπαϊκό τραπέζι, με την πίεση να αυξάνεται μετά και τις πρόσφατες γερμανικές καταγγελίες κατά της Ρωσίας για υβριδικές επιχειρήσεις.
Το πραγματικό ερώτημα, όμως, είναι πόσο μακριά είναι έτοιμη να πάει η Ευρώπη. Οι οικονομικές κυρώσεις είναι ένα πράγμα. Οι ασφαλιστικοί και χρηματοπιστωτικοί περιορισμοί είναι ένα δεύτερο. Το να στείλεις όμως ένοπλους αστυνομικούς με ελικόπτερο πάνω σε ένα δεξαμενόπλοιο και να έχεις μια φρεγάτα σε απόσταση υποστήριξης είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.
Εκεί το οικονομικό μέτρο μετατρέπεται σε επιχείρηση ασφαλείας.
Και η επιχείρηση ασφαλείας μπορεί πολύ εύκολα να μετατραπεί σε στρατιωτικό επεισόδιο.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η Γερμανία μπορεί – αλλά αν θα τολμήσει
Η Γερμανία έχει τις ειδικές δυνάμεις, τα περιπολικά σκάφη, τα ελικόπτερα και το Ναυτικό για να πραγματοποιήσει επιχειρήσεις ελέγχου στη θάλασσα. Αυτό αποδείχθηκε και στη Flensburg.
Το δύσκολο μέρος δεν είναι επιχειρησιακό.
Είναι νομικό και πολιτικό.
Θα διατάξει πραγματικά το Βερολίνο την επιβίβαση σε ένα ύποπτο δεξαμενόπλοιο που συνδέεται με τη Ρωσία; Τι θα συμβεί αν το πλήρωμα αρνηθεί τον έλεγχο; Τι θα γίνει αν εμφανιστεί ρωσικό πολεμικό πλοίο; Και πώς θα απαντήσει η Μόσχα εάν το πλοίο οδηγηθεί σε γερμανικό λιμάνι και κατασχεθεί;
Για χρόνια η Ευρώπη προσπαθούσε να πολεμήσει τον ρωσικό σκιώδη στόλο κυρίως με λίστες κυρώσεων, απαγορεύσεις και οικονομικούς περιορισμούς.
Τώρα φαίνεται να συζητά το επόμενο βήμα.
Να τον σταματήσει κυριολεκτικά στη θάλασσα.
Και εάν αυτό συμβεί, η Βαλτική μπορεί να μετατραπεί από δρόμο μεταφοράς πετρελαίου σε ένα από τα πιο επικίνδυνα γεωπολιτικά μέτωπα της Ευρώπης.
www.bankingnews.gr
Η γερμανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε στις 2 Σεπτεμβρίου ότι θέλει να αυξήσει την πίεση στον λεγόμενο σκιώδη στόλο και ότι συζητά με εταίρους τρόπους για αυστηρότερους ελέγχους.
Το Βερολίνο αναφέρει ως πιθανούς λόγους παρέμβασης περιπτώσεις όπου ένα πλοίο θεωρείται ότι παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, χρησιμοποιεί ψευδή σημαία ή παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα ασφαλιστικής και τεχνικής συμμόρφωσης.
Το BAMBERG έγινε σκηνικό πρόβας για το πιο επικίνδυνο σενάριο
Η εικόνα που τροφοδοτεί τώρα τη μεγάλη συζήτηση ήρθε από τη Flensburg, όπου υπουργοί και αξιωματούχοι χωρών της Βαλτικής παρακολούθησαν επίδειξη επιχειρησιακών δυνατοτήτων πάνω στο γερμανικό περιπολικό BAMBERG (BP 82). Ειδικές δυνάμεις της γερμανικής αστυνομίας κατέβηκαν από ελικόπτερο με σχοινιά στο κατάστρωμα του πλοίου, παρουσιάζοντας στην πράξη πώς μπορεί να πραγματοποιηθεί μια επιβίβαση σε σκάφος υπό δύσκολες συνθήκες.
Ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Alexander Dobrindt βρισκόταν στο πλοίο μαζί με συναδέλφους του από την περιοχή της Βαλτικής και παρακολούθησε την άσκηση.
Επισήμως, η επίδειξη δεν παρουσιάστηκε ως άσκηση κατάληψης συγκεκριμένου ρωσικού δεξαμενόπλοιου.
Το πολιτικό πλαίσιο όμως ήταν σαφές: στη συνάντηση συζητήθηκαν οι υβριδικές απειλές, η προστασία κρίσιμων υποδομών, τα drones και η αντιμετώπιση του σκιώδους στόλου.
Ο Dobrindt ανακοίνωσε μάλιστα ότι θα ακολουθήσει νέα συνάντηση των χωρών της Βαλτικής με ιδιαίτερη έμφαση ακριβώς σε αυτό το ζήτημα.
Από τις κυρώσεις στις καταλήψεις πλοίων; Εδώ αρχίζει το πραγματικό ρίσκο
Η μετάβαση από τις οικονομικές κυρώσεις στην επιβίβαση κρατικών δυνάμεων σε πλοίο είναι τεράστιο βήμα. Ένα δεξαμενόπλοιο μπορεί να βρίσκεται σε διεθνή ύδατα, να φέρει σημαία τρίτης χώρας, να έχει πολύπλοκη ιδιοκτησιακή δομή και να καλύπτεται από διαφορετικά καθεστώτα ναυτικού δικαίου. Αυτό σημαίνει ότι η Γερμανία δεν μπορεί απλώς να αποφασίσει ότι ένα πλοίο ανήκει στον «σκιώδη στόλο» και να το καταλάβει. Χρειάζεται συγκεκριμένη νομική βάση, όπως υποψία πλαστής σημαίας, παραβίαση κυρώσεων ή άλλη παράβαση που να επιτρέπει έλεγχο και κράτηση.
Ακριβώς γι' αυτό το Βερολίνο μέχρι σήμερα εμφανίζεται προσεκτικότερο από ορισμένες άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η ίδια η γερμανική κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι υπάρχουν διαφορετικές δυνατότητες πίεσης, αλλά δεν έχει ανακοινώσει γενικό σχέδιο κατάσχεσης ρωσικών τάνκερ. Αυτό που έχει δηλώσει είναι ότι θέλει περισσότερους ελέγχους, μεγαλύτερο συντονισμό και αυξημένη πίεση.
Ένοπλοι πάνω στα τάνκερ; Το σενάριο που φοβούνται οι Γερμανοί
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο της συζήτησης αφορά το τι θα μπορούσε να συμβεί εάν μια γερμανική ομάδα επιχειρήσει πραγματικά να επιβιβαστεί σε ένα ύποπτο πλοίο και το πλήρωμα αρνηθεί να συνεργαστεί. Σύμφωνα με το δημοσίευμα που επικαλείσαι, γερμανικές πηγές ασφαλείας φοβούνται ότι ορισμένα πλοία μπορεί να διαθέτουν ένοπλη φρούρηση ή να κινούνται σε περιβάλλον όπου υπάρχει ρωσική στρατιωτική παρουσία. Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν έχουν επιβεβαιωθεί ως γενικό χαρακτηριστικό του σκιώδους στόλου, αλλά το ίδιο το ενδεχόμενο εξηγεί γιατί μια επιχείρηση επιβίβασης αντιμετωπίζεται ως ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, το πρόβλημα παύει να είναι απλώς αστυνομικό. Αν ένοπλοι αντισταθούν σε Γερμανούς αστυνομικούς ή εάν ένα ρωσικό πολεμικό πλοίο επιχειρήσει να παρέμβει, ένα περιστατικό εφαρμογής κυρώσεων μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να μετατραπεί σε στρατιωτική κρίση μεταξύ Ρωσίας και χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ.
Η γερμανική φρεγάτα αλλάζει εντελώς την εικόνα
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταφέρει το γερμανικό δημοσίευμα, το γερμανικό Ναυτικό θα μπορούσε να προσφέρει υποστήριξη εφόσον χρειαστεί. Και εδώ βρίσκεται μια κρίσιμη διαφορά: ένα περιπολικό της ακτοφυλακής μπορεί να πραγματοποιήσει αστυνομικό έλεγχο, όμως η παρουσία μιας φρεγάτας δίπλα του στέλνει ένα εντελώς διαφορετικό μήνυμα.
Η φρεγάτα δεν είναι απλώς μεγαλύτερο πλοίο. Διαθέτει αισθητήρες, οπλικά συστήματα, δυνατότητα αεράμυνας και πολύ μεγαλύτερη επιχειρησιακή ισχύ. Εάν η Γερμανία άρχιζε να συνοδεύει επιχειρήσεις κατά ύποπτων δεξαμενόπλοιων με πολεμικά πλοία, η προσπάθεια εφαρμογής κυρώσεων θα αποκτούσε ξεκάθαρα στρατιωτική διάσταση.
Και τότε η Βαλτική θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα πιο επικίνδυνα σημεία επαφής μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ.
Η Σουηδία έχει ήδη δείξει μέχρι πού μπορεί να φτάσει η Ευρώπη
Οι υποστηρικτές μιας πιο επιθετικής πολιτικής επισημαίνουν ότι άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε κρατήσεις πλοίων χωρίς να προκληθεί στρατιωτική σύγκρουση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η υπόθεση του φορτηγού πλοίου Caffa, το οποίο κατασχέθηκε από τις σουηδικές αρχές με υποψίες για ψευδή σημαία, προβλήματα αξιοπλοΐας και παραβιάσεις της ναυτικής νομοθεσίας. Τον Αύγουστο, το Ανώτατο Δικαστήριο της Σουηδίας άνοιξε τον δρόμο για τη μεταφορά του πλοίου στην Ουκρανία.
Η υπόθεση αυτή δείχνει ότι υπάρχουν νομικά εργαλεία για την κράτηση ενός πλοίου όταν υπάρχουν συγκεκριμένες παραβάσεις. Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε πλοίο που μεταφέρει ρωσικό πετρέλαιο μπορεί αυτομάτως να κατασχεθεί. Εκεί ακριβώς βρίσκεται η νομική και γεωπολιτική γκρίζα ζώνη που καλείται τώρα να διαχειριστεί η Γερμανία.
Γιατί ο «shadow fleet» είναι τόσο σημαντικός για τη Μόσχα
Ο λεγόμενος σκιώδης στόλος αποτελείται από εκατοντάδες πλοία που συνδέονται με τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου και χρησιμοποιούν συχνά περίπλοκες ιδιοκτησιακές δομές, σημαίες τρίτων χωρών και ασφαλιστικές λύσεις εκτός των παραδοσιακών δυτικών αγορών. Στόχος είναι σε μεγάλο βαθμό η συνέχιση των ρωσικών ενεργειακών εξαγωγών παρά τις ευρωπαϊκές και δυτικές κυρώσεις.
Για τη Ρωσία, το ζήτημα είναι εξαιρετικά σημαντικό, διότι τα ενεργειακά έσοδα παραμένουν κρίσιμο μέρος της οικονομίας και των κρατικών εσόδων. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, επομένως, η πίεση στον σκιώδη στόλο θεωρείται τρόπος περιορισμού της δυνατότητας της Μόσχας να παρακάμπτει το καθεστώς κυρώσεων. Παράλληλα, γερμανικές και ευρωπαϊκές αρχές επισημαίνουν περιβαλλοντικούς κινδύνους, καθώς πολλά από τα πλοία είναι παλιά ή διαθέτουν ασαφή ασφαλιστική κάλυψη.
Ο Vladimir Putin έχει ήδη στείλει την πιο σκληρή προειδοποίηση
Η μεγάλη παγίδα για την Ευρώπη είναι ότι η Ρωσία έχει ήδη προειδοποιήσει πως δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει κατασχέσεις πλοίων ως απλό διοικητικό μέτρο. Στις 12 Αυγούστου, ο Vladimir Putin δήλωσε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να απαντήσει με ανάλογες ενέργειες εάν ευρωπαϊκές χώρες αρχίσουν να κατάσχουν ρωσικά εμπορικά πλοία, χαρακτηρίζοντας τέτοιες ενέργειες παράνομες και κάνοντας λόγο για πιθανές ρωσικές αντιδράσεις εναντίον πλοίων κρατών που η Μόσχα θεωρεί εχθρικά.
Αυτό μετατρέπει το θέμα σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια τεχνική συζήτηση για τις κυρώσεις. Εάν η Ευρώπη αρχίσει συστηματικά να σταματά και να κρατά δεξαμενόπλοια που συνδέονται με τη Ρωσία και η Μόσχα απαντήσει με κατασχέσεις ευρωπαϊκών πλοίων, τότε μπορεί να ξεκινήσει ένας πραγματικός «πόλεμος κατασχέσεων» στη θάλασσα.
Η Βαλτική μπορεί να γίνει το νέο σημείο ανάφλεξης Ρωσίας–ΝΑΤΟ
Η γεωγραφία κάνει το πρόβλημα ακόμη πιο επικίνδυνο. Η Βαλτική Θάλασσα είναι πλέον σχεδόν ολόκληρη περικυκλωμένη από χώρες του ΝΑΤΟ, ενώ παράλληλα αποτελεί ζωτικής σημασίας θαλάσσια έξοδο για τη Ρωσία μέσω του Καλίνινγκραντ και των λιμανιών κοντά στην Αγία Πετρούπολη. Στην ίδια περιοχή βρίσκονται ενεργειακές υποδομές, υποθαλάσσια καλώδια, εμπορικές γραμμές και στρατιωτικές δυνάμεις πολλών κρατών.
Ο Alexander Dobrindt έχει ήδη μιλήσει για ανάγκη δημιουργίας μιας ταχείας δύναμης αντίδρασης απέναντι στις υβριδικές απειλές στη Βαλτική, ενώ η γερμανική κυβέρνηση δηλώνει ότι οι απειλές στη θάλασσα, στον αέρα, στον κυβερνοχώρο και στις κρίσιμες υποδομές αυξάνονται.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, μια επιβίβαση σε δεξαμενόπλοιο δεν είναι ποτέ απλώς μια επιβίβαση.
Από το οικονομικό μπλόκο σε θαλάσσια αναμέτρηση;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να κλείσει όσο περισσότερα «παράθυρα» μπορεί στην εφαρμογή των κυρώσεων. Νέα μέτρα κατά του σκιώδους στόλου βρίσκονται ήδη στο ευρωπαϊκό τραπέζι, με την πίεση να αυξάνεται μετά και τις πρόσφατες γερμανικές καταγγελίες κατά της Ρωσίας για υβριδικές επιχειρήσεις.
Το πραγματικό ερώτημα, όμως, είναι πόσο μακριά είναι έτοιμη να πάει η Ευρώπη. Οι οικονομικές κυρώσεις είναι ένα πράγμα. Οι ασφαλιστικοί και χρηματοπιστωτικοί περιορισμοί είναι ένα δεύτερο. Το να στείλεις όμως ένοπλους αστυνομικούς με ελικόπτερο πάνω σε ένα δεξαμενόπλοιο και να έχεις μια φρεγάτα σε απόσταση υποστήριξης είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.
Εκεί το οικονομικό μέτρο μετατρέπεται σε επιχείρηση ασφαλείας.
Και η επιχείρηση ασφαλείας μπορεί πολύ εύκολα να μετατραπεί σε στρατιωτικό επεισόδιο.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η Γερμανία μπορεί – αλλά αν θα τολμήσει
Η Γερμανία έχει τις ειδικές δυνάμεις, τα περιπολικά σκάφη, τα ελικόπτερα και το Ναυτικό για να πραγματοποιήσει επιχειρήσεις ελέγχου στη θάλασσα. Αυτό αποδείχθηκε και στη Flensburg.
Το δύσκολο μέρος δεν είναι επιχειρησιακό.
Είναι νομικό και πολιτικό.
Θα διατάξει πραγματικά το Βερολίνο την επιβίβαση σε ένα ύποπτο δεξαμενόπλοιο που συνδέεται με τη Ρωσία; Τι θα συμβεί αν το πλήρωμα αρνηθεί τον έλεγχο; Τι θα γίνει αν εμφανιστεί ρωσικό πολεμικό πλοίο; Και πώς θα απαντήσει η Μόσχα εάν το πλοίο οδηγηθεί σε γερμανικό λιμάνι και κατασχεθεί;
Για χρόνια η Ευρώπη προσπαθούσε να πολεμήσει τον ρωσικό σκιώδη στόλο κυρίως με λίστες κυρώσεων, απαγορεύσεις και οικονομικούς περιορισμούς.
Τώρα φαίνεται να συζητά το επόμενο βήμα.
Να τον σταματήσει κυριολεκτικά στη θάλασσα.
Και εάν αυτό συμβεί, η Βαλτική μπορεί να μετατραπεί από δρόμο μεταφοράς πετρελαίου σε ένα από τα πιο επικίνδυνα γεωπολιτικά μέτωπα της Ευρώπης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών