Το πρόβλημα για τις τράπεζες ήταν σαφές: έπρεπε να καλύψουν τις short θέσεις τους, αλλά όχι στα υψηλά, χρειαζόταν μια απότομη πτώση της τιμής
Σχετικά Άρθρα
Mαύρη Παρασκευή - Σφαγή στις αγορές πολύτιμων μετάλλων - Αιματηρό sell-off -31% στο ασήμι, -11% ο χρυσός
Το μέλλον του ασημιού: Τρία αναπάντεχα... σενάρια για αλλαγές στην αγορά - Ποιες θα είναι οι συνέπειες της έλλειψης του
Κραχ στα εμπορεύματα - Χρυσός και ασήμι καταρρέουν μετά το ιστορικό ράλι - Βουτιά για αέριο, πετρέλαιο
Η Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026 θα μείνει στην ιστορία των αγορών πολύτιμων μετάλλων ως μία από τις πιο αποκαλυπτικές στιγμές των τελευταίων δεκαετιών.
Χωρίς καμία απολύτως μεταβολή στα θεμελιώδη μεγέθη προσφοράς και ζήτησης, το ασήμι κατέρρευσε μέσα σε λίγες ώρες από τα 120 δολάρια στα 78 δολάρια ανά ουγκιά, καταγράφοντας ημερήσια πτώση άνω του 33%, τη μεγαλύτερη εδώ και 44 χρόνια.
Τέτοιου μεγέθους κινήσεις δεν συνιστούν φυσιολογική λειτουργία αγοράς. Πρόκειται για μια ωμή και μηχανική παρέμβαση σε μια αγορά που εδώ και χρόνια λειτουργεί περισσότερο ως εργαλείο διάσωσης τραπεζικών θέσεων παρά ως ελεύθερο χρηματιστήριο, αναφέρει σε σημείωμά της η Gold Switzerland.
Όπως εξηγεί, μέχρι το κλείσιμο της Πέμπτης (29/1), οι μεγάλες διεθνείς τράπεζες βρίσκονταν παγιδευμένες σε τεράστιες μοχλευμένες short θέσεις. Η άνοδος του ασημιού προς τα 120 δολάρια είχε μετατραπεί σε υπαρξιακή απειλή για τους ισολογισμούς τους. Κάθε νέα άνοδος αύξανε εκθετικά τον κίνδυνο ενός ανεξέλεγκτου short squeeze, με απρόβλεπτες συνέπειες για το τραπεζικό σύστημα.
Το πρόβλημα για τις τράπεζες ήταν σαφές: έπρεπε να καλύψουν τις short θέσεις τους, αλλά όχι στα υψηλά. Χρειαζόταν μια απότομη πτώση της τιμής. Και αυτή η πτώση ήρθε με τρόπο που μόνο «αγορά» δεν θύμιζε.
Η συντονισμένη κατάρρευση και οι «συμπτώσεις»
Την ίδια ημέρα που το ασήμι κατέρρευσε, σημειώθηκε μια σειρά γεγονότων που δύσκολα μπορεί να αποδοθεί σε τυχαία σύμπτωση. Η JP Morgan κατάφερε να κλείσει short θέσεις κοντά στο απόλυτο χαμηλό, την ώρα που το London Metals Exchange αντιμετώπιζε σοβαρά τεχνικά προβλήματα. Παράλληλα, η HSBC, από τους μεγαλύτερους short παίκτες στο ασήμι, βρέθηκε εκτός συστήματος, ενώ το COMEX προχώρησε σε νέα αύξηση των margin requirements, εξαναγκάζοντας χιλιάδες μοχλευμένους επενδυτές σε αναγκαστικές πωλήσεις.
Την ίδια ημέρα ανακοινώθηκε και νέα ηγεσία στη Fed, σε χρονικό σημείο που περιόρισε δραστικά τη διεθνή αντίδραση. Το αποτέλεσμα ήταν μια ενορχηστρωμένη εκκαθάριση, η οποία επέτρεψε στους insiders να καλύψουν τις εκτεθειμένες θέσεις τους με τεράστια έκπτωση.
Το λεγόμενο Silver Friday δεν ήταν πανικός της αγοράς, αλλά διάσωση τραπεζικών ισολογισμών.
Η ιστορία αυτή δεν αποτελεί εξαίρεση. Το 1980, όταν οι αδελφοί Hunt πλησίασαν στον έλεγχο της αγοράς ασημιού, το CME άλλαξε μονομερώς τους κανόνες, επιτρέποντας μόνο πωλήσεις και οδηγώντας σε κατάρρευση της τιμής κατά περίπου 80%. Το 2011, όταν το ασήμι πλησίασε εκ νέου τα 50 δολάρια, οι αυξήσεις margin σε διάστημα δύο εβδομάδων προκάλεσαν πτώση σχεδόν 48%. Αντίστοιχα φαινόμενα καταγράφηκαν και τον Δεκέμβριο του 2025.
Η προσφορά και η ζήτηση δεν χειραγωγούνται
Όσο εντυπωσιακή κι αν ήταν η κατάρρευση, δεν έλυσε το πραγματικό πρόβλημα της αγοράς. Τα τελευταία πέντε χρόνια το ασήμι εμφανίζει ετήσιο έλλειμμα άνω των 200 εκατ. ουγκιών, με το συνολικό έλλειμμα να ξεπερνά πλέον το 1 δισ. ουγκίες. Η φυσική προσφορά παραμένει ανεπαρκής, ενώ η βιομηχανική και επενδυτική ζήτηση αυξάνεται.
Το Silver Friday απλώς εκκαθάρισε τους υπερμοχλευμένους παίκτες και έδωσε προσωρινή ανάσα στις τράπεζες. Δεν δημιούργησε ούτε μία επιπλέον ουγκιά φυσικού ασημιού.
Εν τω μεταξύ, τα σημάδια κατάρρευσης των paper markets (χρηματοπιστωτικές αγορές όπου διαπραγματεύονται παράγωγα χρηματοοικονομικά προϊόντα) πληθαίνουν. Το Λονδίνο έχει ήδη εμφανίσει προβλήματα φυσικής διαθεσιμότητας, ενώ στο COMEX οι παραδόσεις φυσικού χρυσού άγγιξαν το 100%, αποκαλύπτοντας πόσο λεπτή είναι η γραμμή μεταξύ χαρτιού και πραγματικού μετάλλου.
Οι αγορές χαρτιού μπορεί ακόμη να ελέγχουν τη βραχυπρόθεσμη τιμή, αλλά χάνουν σταδιακά την αξιοπιστία και την επιρροή τους. Η στροφή προς το φυσικό μέταλλο εντείνεται και η απόσταση μεταξύ paper τιμής και πραγματικής αξίας μεγαλώνει.
Η Παρασκευή 30/1 αυτή δεν σηματοδότησε το τέλος της ανόδου του ασημιού. Αντιθέτως, αποκάλυψε τον πανικό ενός συστήματος που γνωρίζει ότι η μακροπρόθεσμη κατεύθυνση παραμένει ανοδική.
Για όσους κατέχουν φυσικό χρυσό και ασήμι ως μέσο διατήρησης πλούτου, το Silver Friday ήταν απλώς ένα προσωρινό επεισόδιο σε μια βαθύτερη και αναπόφευκτη αναδιάρθρωση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, καταλήγει η Gold Switzerland.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών